Mantelzorgmakelaar is een geregistreerd beroep. Er zijn ongeveer 300 geregistreerde mantelzorgmakelaars in Nederland. Het zijn meestal vrouwen die mantelzorgmakelaar zijn, is de indruk van Heleen. Zij volgde de opleiding tot mantelzorgmakelaar nadat ze zelf ervaarde wat een mantelzorgmakelaar voor je kan betekenen. “Toen de vrouw van mijn schoonvader dementie kreeg en mijn schoonvader plotseling naar het ziekenhuis moest, stortte daar alles in. Plotseling moesten we heel snel zorg regelen en hadden we geen idee waar te beginnen of hoe het werkte. Iemand attendeerde me op het bestaan van de mantelzorgmakelaar. Onze mantelzorgmakelaar heeft ons toen echt gered. Ze regelde zorg, wist welk verpleeghuis het beste was en hoe we logeeropvang konden krijgen. Zonder haar hadden we het niet zo soepel kunnen regelen allemaal. Daarna dacht ik: dit wil ik ook doen!”

Opleiding

De opleiding duurt een jaar. “Je hebt dan één dag per week les. In die opleiding komt alles langs. Allerlei regels, van kinderbijslag tot vervoer. De gekste uitzonderingen op al die regels passeren de revue. En er wordt veel gewerkt met praktijksituaties.” Heleen vindt het ook fijn dat ze daardoor contact heeft met haar vakgenoten. Ze kunnen ervaringen delen en kennis uitwisselen. “Ik leer zo elke dag bij.”

Domeinoverstijgend werken

Als mantelzorgmakelaar vindt Heleen het uitdagend om integraal te kijken en met diverse domeinen bezig te zijn. “We werken domeinoverstijgend, we houden ons bezig met verschillende wetten. Dat onderscheidt ons van bijvoorbeeld cliëntondersteuners. Die werken vanuit één wet: de Wmo of de Wlz. Zij zijn ook meer gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid van de mantelzorger. Ook ouderenadviseurs zijn waardevol, en ook zij wijzen mensen de weg. Maar mantelzorgmakelaars gaan nog een flinke stap verder en kunnen ook regeltaken overnemen. Je kunt zo heel erg veel betekenen voor mensen die het water aan de lippen hebben staan. Toch blijft de regie bij de mantelzorger. Dat wil ik met klem benadrukken.”  

Huisartspraktijken, apotheken, buurtteams, steunpunten mantelzorg, dat zijn de plekken die mensen verwijzen naar de mantelzorgmakelaar. Heleen zorgt ervoor dat deze organisaties op de hoogte zijn van het bestaan van de mantelzorgmakelaar. “Voor hen was het natuurlijk ook nieuw. Ik merk nu dat ze me steeds beter weten te vinden.”

Woud van regels

Heleen komt niet alleen bij ouderen. Ze ondersteunt ook gezinnen waar een vader, moeder of kind chronisch ziek is. Door haar vrijwilligerswerk bij een asielzoekerscentrum komt ze ook bij anderstaligen. Daar ziet ze ook ouders die kinderen hebben met een hulpvraag. “Ik kan dan zoveel voor doen, zoals de weg vinden in het woud van regels, want het is niet eenvoudig om door die bomen het bos nog te zien.” Zo heeft ze een alleenstaande moeder met een kind met ernstige beperkingen ondersteund en geholpen met het aanvragen van een persoonsgebonden budget. Ze helpt op deze manier mensen door het complexe proces heen.

Heleen is organisatieadviseur geweest en komt door haar huidige baan veel situaties tegen waarvan ze denkt dat het toch veel beter, efficiënter en klantvriendelijker kan. “Mijn vak bestaat omdat het allemaal zo ingewikkeld geregeld is. Soms is goede informatie al heel waardevol, maar meestal is er meer nodig. Mensen vinden het fijn dat er iemand is die aan hun kant staat, die naast hen staat. Dat voorkomt overbelasting.”

Aanvullende verzekering

Als mensen een aanvullende verzekering hebben wordt de mantelzorgmakelaar vaak vergoed. Heleen raadt mensen daarom met klem aan goed te kijken naar hun verzekering. “Kijk, vooral als je oude ouders hebt, niet alleen naar de steunzolen en de fysiotherapeut, maar ook naar de mantelzorgmakelaar. Het kan je leven een stuk makkelijker maken als er zorg geregeld moet worden.”

Minister

Heleen heeft tot slot een tip voor de minister: maak de toegang tot zorg makkelijker. Maak minder verschillende potjes en minder verschillende schijven. Oh ja, en voor de minister van het woonbeleid heeft ze het advies om te zorgen voor meer woningen voor de middenhuur. “Daar zijn er echt te weinig van. Ik kom dat in de praktijk vaak tegen. Ouderen willen wel verhuizen maar kunnen nergens terecht. Voor de ene woning is hun inkomen te hoog en voor de andere te laag.”

Verder doet ze nogmaals de oproep aan mensen om naar hun verzekering te kijken. “Het einde van het jaar komt in zicht en dan gaan veel mensen hun verzekering nog eens tegen het licht houden. Dat is een mooi moment om te kijken of je zorgverzekeraar een mantelzorgmakelaar vergoedt.” Mantelzorgmakelaars staan naast de mantelzorger, zodat die niet kopje-onder gaat, besluit ze. “Ik zorg ervoor dat mensen door de bomen het bos weer zien.”

Meer informatie:

• Heleen Kuiper: Home | Obmz.nl
• Mantelzorg NL: De mantelzorgmakelaar helpt jou als naaste. Hoe werkt het?
• Beroepsvereniging mantelzorgmakelaars: BMZM – Beroepsvereniging Mantelzorgmakelaars – mantelzorgmakelaars zorgverzekeraars werkgevers mantelzorgers overheid BMZM