Inzendingen ZorgSaamWonen Award 2022

hart van vathorst

Stadsreporters

Stadsreporters maakt (seniore) stadsbewoners tot ‘makers’, van film, podcast of verhaal, om het sociale weefsel van de stad te versterken. Zij richt stadsredacties op van oudere stadsbewoners die zij leert filmen en interviewen. De senioren maken filmreportages over ontmoetingsplekken in de wijk waar zij interesse in hebben of zich thuis zouden kunnen voelen. Zij onderzoeken wat de plek te bieden heeft en wat de betekenis van de plek is voor de deelnemers.

Via film maken ze zichtbaar waar je als senior terecht kan in de wijk als je zoekt naar meer verbinding, uitdaging, gezondheid of maatschappelijke bijdrage. Én ze tonen rolmodellen voor hoe je tot op hoge leeftijd verbonden kan blijven met de wereld om je heen. 

Woningverdubbelaar maastrcihtDag!enDoen!

Dag!enDoen! verbindt buurt en bewoners In een buurt bruist het van de activiteiten. Maar niet iedereen neemt deel ook al zouden ze dat graag willen. De reden is veelal gelegen in het feit dat mensen niet weten wat er te doen is, niet weten hoe ze er moeten komen of er niet in hun eentje naar toe willen gaan.

Dag!enDoen! is een app, die mensen in hun eigen omgeving dagelijks laat zien aan welke activiteiten zij in de buurt kunnen deelnemen, gecombineerd met vrijwilligersvervoer en een maatje dat desgewenst mee kan gaan. Zo komt een grote groep oudere deelnemers weer onder de mensen, leert buurtgenoten kennen en neemt deel aan activiteiten die er rond hen georganiseerd worden. De Dag!enDoen! app is de digitale route van het alleen binnenshuis zijn naar het actief onder de mensen zijn in de eigen buurt of daaromheen.

MuzeMobiel

Thuisbus

Samen is niet alleen' Bij de Thuisbus; De mobiele ontmoetingsplek voor ouderen in de eigen wijk staat gezelligheid voorop. Bij de Thuisbus kom je op een ongedwongen manier in contact met buurtgenoten. Je stapt je voordeur uit en bent met een paar stappen op het terras midden in de wijk. Lekker een gratis kopje koffie of thee, anderen ontmoeten, praten en als je zin hebt een spelletje doen. De vrijwilligers van de Thuisbus zorgen dat iedereen zich Thuis en welkom voelt, rollen de luifel van de bus uit en zetten het terras op.

Opgeven is niet nodig en iedereen is van harte welkom om aan te schuiven, zoals hij/zij wilt. Regelmatig borrelen mensen na de Thuisbus bij elkaar verder of zijn juist blij een oude en nieuwe bekende weer te ontmoeten en te spreken bij de Thuisbus. Ook de buurvrouw die beginnend dement is kan meedoen, want een vrijwilliger komt haar elke weer bij de voordeur ophalen en de buurman die eigenlijk contact met anderen heel lastig vindt, komt altijd een half uurtje en zit dan een beetje van de groep af. Maar ook voor hem is het een moment van verbinding en kletspraatje met de vrijwilliger. Iedereen is welkom bij de Thuisbus en als je 1 keer geweest bent, blijf je komen....en via mond op mond komen er steeds weer nieuwe buurbewoners bij.

Moestuin de terp

Blokkie Om

Een boodschappenroute maakt gebruik van kleur in het straatbeeld. Mensen met vergeetachtigheid hebben vaker moeite de weg te vinden in hun wijk. De gemeente start daarom met deze bewegwijzerde route. Zo kunnen zij toch een ommetje maken zonder te verdwalen. De route loopt in drie ‘rondjes’ zodat je altijd op de plek van vertrek terugkomt. Door het gebruik van gekleurde blokken om de 8 meter op de stoep is de route herkenbaar. Dit ‘Blokkie om’ is ontwikkeld door studio Gerjanne van Gink

Moestuin de terp

Vergeet-mij-niet-pad

In 2017 is het Vergeet-mij-niet-pad ontwikkeld tijdens deelname aan het project ‘Dementie in de Open- bare Ruimte’ van het Stimuleringsfonds en de gemeente Rotterdam. Landschapsarchitecte Sanne Janssen en ontwerper Gerjanne van Gink ontwierpen het ‘Vergeet-mij-niet-pad’ om aandacht te vragen voor mensen met Dementie. Een pad door de wijk: als route, oversteekplaats of binnenkomst in de wijk. Met dit pad keren zij het probleem om, maken de omgeving bewust dat er mensen wonen die in de war kunnen zijn. Wij kunnen met het tempo van onze stad rekening houden met deze mensen, het Vergeet-mij-niet-pad draagt hier aan bij.

Licht op groen

Buurtinitiatief om eenzaamheid aan te pakken

Succesvol buurtinitiatief om eenzaamheid onder ouder wijkbewoners aan te pakken. De Stichting Vrienden van het Binnenbos is sinds 2019 actief in het organiseren van laagdrempelige contactmomenten voor zelfstandig wonende ouderen in Zeist Oost. Inmiddels zijn er ruim 30 actieve buurtbewoners bij de Stichting als vrijwilliger betrokken.

"Eenzaamheid is geen aandoening of ziekte maar een gebrek aan saamhorigheid op buurtniveau" Succesvolle initiatieven zijn o.a. De "Gouden Koffie" elke dinsdagmorgen een gratis koffiemoment. elke dinsdag 20-30 bezoekers. De "Gouden Koets" gratis vervoer in een elektrisch aangedreven shuttle en tijdens de Corona tal van initiatieven zoals "Gouden Contact" en bereiden van gratis maaltijden die thuis werden bezorgd. Het Ontmoetingscentrum Binnenbos is hierbij onze uitvalsbasis.

Tante co

Erfdelen

Sociaal, duurzaam en kleinschalig wonen op voormalige boerenerven blijkt velen, inmiddels ruim 2500 belangstellenden, aan te spreken. Bovendien komen erven op het platteland vrij omdat veel boeren stoppen en alsnog een goede bestemming voor hun erf vinden en er desgewenst kunnen blijven wonen. Erfdelen is dus goed voor de nieuwe bewoners, de boeren en voor de vitaliteit van het platteland. Zie ook www.erfdelen.nl/thuis

piazza

Beweegpad

Een sociale beweegroute voor jong en oud. De activiteiten onderweg worden aangegeven met tegels waar oefeningen op staan. Naast de grotere attributen wordt gebruik gemaakt van het straatmeubilair zoals bankjes, hekjes en lantaarnpalen waar de beweegoefeningen kunnen worden gedaan. De tegels zijn uniek en zijn speciaal voor het Beweegpad ontworpen in het kader van BIOR: Bewegen In de Openbare Ruimte. Door gebruik te maken van de mogelijkheden die het pad biedt kunnen kinderen vaker buiten spelen en maken volwassenen en ouderen vaker een ommetje. Naast in beweging komen, is het pad ook bedoeld als plek om elkaar te ontmoeten en een praatje te maken.

School en verzorgingstehuis in 1 pand

DumDum: het buurthuis op wielen

Zodra DumDum, de Ford Transit uit 1978, de straat inrijdt, oefent hij een haast onweerstaanbare aantrekkingskracht uit welke direct zorgt voor ontmoetingen tussen buurtgenoten. De camper vormt een positieve, laagdrempelige brug tussen alle beschikbare hulp en activiteiten in de wijk. Zoveel mogelijk thuiswonende ouderen een fijne oude dag bezorgen door hen weer (meer) actief te laten meedraaien in hun omgeving. Daar gaan we voor met DumDum!

DumDum roept volop herinneringen op. Een interieur uit de jaren 60/70, herkenbare lp’s uit die tijd, een kop koffie met koekjes... een praatje is zo gemaakt en het vertrouwen snel gewonnen. We werken samen met wijkteams, sociaal-maatschappelijke en zorgorganisaties om ontmoetingen te stimuleren en juist die mensen te ontmoeten die een steuntje in de rug kunnen gebruiken en vaak nog niet in beeld zijn. Bij DumDum ontmoeten mensen elkaar, gaan mensen weer (meer) mee doen en neemt eenzaamheid af.

Woningverdubbelaar maastrcihtVitaal & Gezond oud worden in een groene, sportieve omgeving

Wij willen dat de senioren/ouderen met een migratieachtergrond zowel leeftijdsgenoten als de jongeren blijven ontmoeten in een actieve omgeving waar zij gestimuleerd worden om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Een inclusieve wijk maak je samen, we hebben elkaar nodig! In een groene omgeving, buitenlucht elkaar ontmoeten en in beweging blijven samen met de jongeren.

Woningverdubbelaar maastrciht(On)verwachte ontmoetingen rondom de ThuisPlusFlats

Een rondje onverwachte ontmoetingen. Samen met bewoners van een zorgflat in Groot-IJsselmonde hebben we hun veel gebruikte routes gewandeld en in kaart gebracht. Hier zijn drie buurtroutes uitgekomen die de bewoners vaak gebruiken, met hun woonplek als start- en eindpunt van de route. Door deze informele wandelingen in kaart te brengen weten bewoners op welke routes de kans groot is om medebewoners tegen te komen. Door vervolgens op strategische plekken langs deze routes een nieuwe ontmoetingsplek te creëren of een bestaande plek op te waarderen ontstaan aantrekkelijke verblijfsplekken waar spontane ontmoeting tussen bewoners extra gestimuleerd wordt.

Naast het zichtbaar maken van de routes voor de hele buurt willen we graag enkele van de ontmoetingsplekken ontwerpen. Het benaderen van buurtroutes door de ogen van de gebruikers om aan de hand daarvan gerichte ingrepen te doen is volgens ons een methode die door heel Nederland toegepast zou moeten worden.

Woningverdubbelaar maastrcihtDe Gezonde route

De Gezonde route is een initiatief van bewoners uit de buurten Cranevelt en Alteveer in Arnhem. De wijk Cranevelt/Alteveer is in de jaren dertig van de vorige eeuw gebouwd op afgegraven zandgrond. Met de jaren is de bodem uitgeput geraakt waardoor als we niets doen, grote plekken anoniem groen de komende jaren in kwaliteit achteruitgaan. Als buurtbewoners zien we kansen om samen met organisaties uit de wijk en gemeente Arnhem een Gezonde route te creëren; een gezonde boulevard van nieuwe groenplekjes die beide buurten met elkaar verbindt.

Elk nieuw groenplekje wordt aangelegd en onderhouden door buurtbewoners en alle groenplekjes vormen samen de nieuwe Gezonde route. Een groenplekje heeft bijvoorbeeld een wateropvang, bankje, speelattribuut en/of moestuintje. Door ook ziekenhuis Rijnstate op te nemen in onze Gezonde route verbinden we het ziekenhuis aan onze wijk, en groeien we door groenplekjes naar elkaar toe. De Gezonde route maakt twee buurten samen sterker.

Woningverdubbelaar maastrcihtHEG (Harmonisch Eetbaar Groen)

Het Sidhadorp is een kleine gemeenschap die is ontstaan vanuit de wens om gezamenlijk de Transcendente Meditatie te beoefenen. Om de onderlinge band te versterken, eenzaamheid bij mensen die alleen wonen te verminderen en om de wijk aantrekkelijker te maken voor jongeren, willen we met elkaar een voedseltuin scheppen in onze buurt. Wij noemen het project HEG (Harmonisch Eetbaar Groen) Zodat je bijv. een rondje door de buurt kan lopen en tegelijkertijd je gezonde en biologische avondmaal zou kunnen oogsten, of met iemand op een ontmoetingsbankje zitten bij de voedseltuin om mee te denken.

Kun je niet meewerken aan het onderhoud, dan kun je misschien wel koken of je kennis delen over hoe vergeten groentes klaargemaakt kunnen worden. Kinderen krijgen meer respect voor de natuur en eigen omgeving, Voor ouderen ontstaat meer zingeving omdat zij op deze manier weer een bijdrage kunnen leven aan de samenleving.

Overdie

Rondje Nieuw Overdie

In de Alkmaarse wijk Nieuw Overdie initieerde en creëerde Woonwaard samen met Buurthuis Overdie Ontmoet, basisschool De Wegwijzer, Van Alckmaer én de jongste bewoners een echte wandelroute door de wijk. Een wandelroute van ongeveer 3,5 km, waar onderweg veel te zien is, van vogelhuisjes en insectenhotels tot fotokunst.

Een project waar de kinderen/bewoners uit de wijk, terecht, echt trots op zijn. De route, die inmiddels opgenomen is in het wandelroute-aanbod op de site van Alkmaar Prachtstad, komt langs een ontmoet en beweegtuin in de wijk. Een project in wording dat samen met wijkbewoners tot stand komt. Een mooie (en letterlijke) verbinding tussen de projecten die beiden eenzelfde doel natreven: ontmoeten en bewegen in je eigen wijk. 

AanhaankwandelingAanhaakwandeling 2.0

De Aanhaakwandeling 2.0 is de wandeling om mensen met elkaar te verbinden. Vanaf moment één ben je al in gesprek met elkaar, omdat je samen de route bepaalt. De route en de dialoog bepaal je door een dobbelsteen te werpen. De uitkomst van de worp bepaalt de route van de groep. Heb je een stukje gelopen, dan gooi je nogmaals om een vraag te kiezen. Voor de wandeling krijg je namelijk niet alleen een dobbelsteen maar ook een boekje met verdiepende vragen rond het thema “Wie ben ik”. Ieder thema heeft een aantal vragen waaruit de deelnemer kan kiezen. Doordat de wandeling zoveel variabelen heeft, kan deze vaker ingezet worden voor dezelfde groep. Iedere wandeling is anders.

Oculus IrisOculus Iris - kunst in elke buurt

Komt zien en gezien worden! De Oculus Iris is een reizend circus en de artiesten zijn jij en je buren. Voel je vrij om een eigen programma te ontwikkelen of kies een van de voorgestelde programmeringen. Het schitterende gebouw leent zich onder andere, maar niet uitsluitend, voor: muziek, theater, talentenjachten, educatie, verhalen, dans, ontmoeting. Niet alleen de inhoud van dit alziende oog is een feest voor omwonenden en bezoekers, ook het construeren ervan is een feest voor de buurt! Iedereen die het leuk vind om de handen uit de mouwen te steken is welkom om zijn of haar bijdrage te leveren. Voor alle leeftijden en niveaus van bouwervaring is er wat te doen. Hierdoor wordt het bouwen een viering, een viering van de kracht van samenzijn en samenwerken!

Woningverdubbelaar maastrcihtDe langste tafel van Kampen

“Als woorden te kort schieten, als verlegenheid overheerst als onzekerheid de overhand heeft, als je jezelf machteloos voelt om contacten te leggen, als je een geheim meedraagt wat ondragelijk is, als je om welke reden dan ook buitengesloten bent… “dan noemen wij dat eenzaamheid. Daarom geloven wij in de kracht van symboliek en de expressie van kunst. Daar waar woorden niet meer de verbinding tot stand kunnen brengen kan zwijgend samenwerken, om je gevoel in kunst te vangen, de manier zijn om haakjes van vertrouwen te vinden.

Samen bouwen, samen je handtekening zetten geeft herkenning, erkenning en verbondenheid. Je bouwt mee aan de langste tafel van Kampen waar iedereen een plek heeft…..ook jij. We zijn allemaal bedoeld om te stralen, zoals kinderen dat doen. En als we ons eigen licht laten schijnen, geven we onbewust anderen toestemming hetzelfde te doen. Wanneer we bevrijd zijn van onze eigen angst, zal onze aanwezigheid automatisch anderen bevrijden.

Woningverdubbelaar maastrcihtEigenaarschap voor Park Kokkebogaard

Park Kokkebogaard is een park in de wijk Zuilenstein in Nieuwegein. Van 2018 tot 2022 is dit park door omwonenden opgeknapt en inmiddels maken jong en oud er dagelijks met veel plezier gebruik van. Buurtbewoners hebben zelf het initiatief genomen voor een speeltuin, sportplein, buurtkamer en ‘achtertuin’ voor het aangrenzende gezondheidshuis. Het park is hierdoor veranderd in een prachtig stads- en buurtpark en een bruisende ontmoetingsplek.

Nieuwegeiners komen hier om te wandelen, spelen en sporten, om de hond uit te laten, elkaar te ontmoeten en met de (klein)kinderen te genieten van al het moois wat het park te bieden heeft. Alle projecten zijn nu afgerond en er is een 'Circle of life' ontstaan in Park Kokkebogaard. Een groep enthousiaste buurtbewoners willen graag ‘Stichting Park Kokkebogaard’ oprichten. Zo zorgen zij dat het park goed onderhouden blijft. Een bijdrage voor de oprichtingskosten en een startkapitaal voor het onderhouden van de stukjes groen in zelfbeheer én het organiseren van activiteiten is van harte welkom!

Woningverdubbelaar maastrcihtMichi-Noeki

Michi-Noeki is een netwerk van wandelroutes en halteplekken. De halteplekken bestaan in basis uit een toegankelijk toilet en een plek waar je even uit kunt rusten en informatie kunt vinden over de buurt. In een Michi-Noeki is bovendien altijd iemand aanwezig: een vrijwilliger uit de buurt of een basisbaner, onder de bezielende leiding van een professionele kwartiermaker. Het netwerk van routes en halteplekken wordt gevlochten in de bestaande netwerken in de buurt, waarbij goed wordt gekeken naar voorzieningen en lokale initiatieven.

Zo draagt Michi-Noeki bij aan het verminderen van eenzaamheid: een niet-leeftijd gebonden, groeiend sociaal probleem. Langdurige eenzaamheid heeft invloed op hoe iemand de omgeving waarneemt. Het vraagt kleine stapjes die op eigen initiatief genomen kunnen worden om mensen letterlijk weer over de drempel te halen om zich onder de mensen te begeven. Aan deze eerste stappen wil Michi- Noeki een fundamentele bijdrage leveren.

Woningverdubbelaar maastrcihtBinnenstebuiten in de Waterwijk

Ons project gaat over beter herstel voor GGz-cliënten in hun eigen wijk. Met wijkwandelingen en interviews hebben we opgehaald wat deze doelgroep in de Waterwijk in Lelystad nodig heeft in hun herstelproces. Uit een grote diversiteit aan ideeën op gebied van wonen, voorzieningen en openbare ruimte hebben we twee ideeën gehaald die we in ‘pop-up’ vorm hebben getest: een zo laagdrempelig mogelijke ontmoetingsplek, die als een klein reizend circus door de wijk trekt en bewoners in contact brengt met elkaar. En een centrum genaamd Binnenstebuiten: een laagdrempelige plek voor en door buurtbewoners waar iedereen zonder indicatie of stigma kan werken aan mentale gezondheid.

GGz cliënten uit de wijk waren zelf de bedenker en mede-organisator van beide ‘pop-ups’, en kwamen zo op een nieuwe manier in contact met hun eigen buurt. Met ondersteuning van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en Agis Innovatiefonds, binnen het programma Chronisch Gezond.