“De toekomst vraagt om andere woonconcepten”, stelt René Lolkema van HevoFame. “We hebben jaren geleden de beweging ‘Van verblijf naar wonen’ mede vormgegeven. We hebben toen veel gebouwen gemaakt op basis van ons concept ‘Beschermd Wonen’ waar mensen met een intensieve zorgvraag kunnen wonen en zoveel mogelijk de eigen regie kunnen behouden. Deze beschermde woonvormen voldeden aan een behoefte. Nu merken we dat dit concept stevig staat en dat we verder moeten kijken.”

HevoFame is daarom druk bezig met het ontwikkelen van nieuwe woonvormen en heeft ook een nieuwe visie opgesteld: ‘Van wonen naar samen leven’. Dat staat voor samen versterken van lokale gemeenschappen voor (kwetsbare) mensen en vanuit dat perspectief passende woonconcepten toepassen.” ZorgSaamWonen sprak met René over deze visie en de concrete uitvoering ervan.

Buurtevents

De behoeften van senioren zijn minder eenduidig geworden, stelt René. “Er is veel variatie nodig. De vraag groeit naar woonvormen waar mensen zo zelfstandig mogelijk kunnen en wonen in combinatie met het mee kunnen doen in de buurt. Dit heeft te maken met de beweging naar zorgzame gemeenschappen. We zien een verschuiving van ‘ik’ naar ‘wij’, ook ingegeven door het personeelstekort en de vergrijzing. Zorg moet als het ware een natuurlijk en normaal onderdeel worden van de buurt.”

Samen met (toekomstige) bewoners en buurtbewoners is HevoFame bezig met het realiseren van geschikte woonvormen voor deze beweging. “We kijken wat er echt nodig is in een bepaalde buurt. En betrekken de buurt en relevante lokale organisaties. Dat noemen we ‘buurtevents’. Die organiseren wij en halen zo niet alleen wensen op, maar laten bewoners ook nadenken over hun rol en activeren hen die rol op te pakken en in te vullen.”

Buurtbewoners zijn zo geen toeschouwers meer maar actief betrokkenen en ervaren daardoor meer eigenaarschap. René geeft een concreet voorbeeld van deze nieuwe manier van werken. “In de Noordoostpolder zijn de bewoners goed geworteld, maar in de kleinere kernen verdwijnen de voorzieningen. Toch is er behoefte aan woningen voor jong en oud. Samen met de dorpsbewoners verkennen we nu of we een leefgemeenschap voor jong en oud zo concreet kunnen maken dat er een haalbaar plan ontstaat. Vanuit een provinciale subsidie krijgt een stichting uit het dorp hier nu financiële ondersteuning voor. Vanuit onze kennis en ervaring springen we bij om dit initiatief uit het dorp verder te ondersteunen. De gemeente speelt hier ook een belangrijke rol in en denkt graag mee, het liefst vanaf het begin.”

Gedeelde visie

HevoFame heeft dus met name een verbindende rol. “We zetten onze vakkennis in en schakelen bijvoorbeeld corporaties, zorgorganisaties en beleggers in. We maken realistische concepten en we verbinden het fysieke en sociale domein.” René geeft nog een ander voorbeeld waar hij trots op is en die ook de nieuwe werkwijze illustreert: een wooncomplex in Hillegom. “Dat is een mooi voorbeeld van gespikkeld wonen in een gezonde woonomgeving,” Het gebouw telt circa veertig appartementen met driekamerwoningen. Ruim twintig woningen zijn bedoeld voor mensen met een intensieve zorgvraag. Zowel bewoners als buurtbewoners maken gebruik van de ontmoetingsruimte. De corporatie heeft de ruimte gefinancierd en wijst de woningen individueel toe. De zorgorganisatie levert de benodigde zorg. HevoFame heeft gekeken naar wat een zorgorganisatie nodig heeft om er een gezonde business case van te maken. “Om zo’n project te laten slagen heb je een gedeelde visie nodig. Als je elkaar aan de voorkant al vindt dan krijg je het samen voor elkaar. De bewoners wonen er inmiddels bijna een half jaar. We gaan nu met de bewoners, de woningcorporatie en de zorgorganisatie evalueren hoe alles verloopt.”

Balanceren

Het is bij het ontwikkelen van projecten soms balanceren, ervaart René, want er zijn verschillende belangen en inzichten. “Ik was laatst in Wijchen waar mensen met dementie in complex Meerstaete zelfstandig wonen, maar wel met 24 uurszorg. Het complex ligt op loopafstand van het centrum en ook nabij water. Daar maken familieleden zich zorgen om, maar de medewerkers kennen de mensen en kunnen goed inschatten wat vellig is. Ik zie dat de bewoners er rustiger en minder eenzaam zijn omdat ze midden in hun vertrouwde dorp en samenleving staan.” Het ontwerp heeft enorme invloed op het gedrag en welzijn van mensen met dementie, besluit René. “Wij gaan de dialoog aan met alle partijen en komen er altijd uit.”

Publicatie

De kennis die HevoFame in de loop der jaren heeft opgebouwd wil ze graag delen. Binnenkort komt HevoFame met een publicatie over ontwerpen voor mensen met dementie. “We willen bijdragen aan kleine geluksmomenten voor mensen die kwetsbaar zijn”, zegt René. HevoFame wil daartoe met haar projecten bijdragen aan inclusieve en zorgzame woonomgevingen. “Het belangrijkste is om de mens centraal te stellen en niet het systeem”, benadrukt René. “We bouwen zo met onze partners aan een toekomst waarin zorg, wonen en welzijn samen gaan.”

Lees de visie: Visiepublicatie 'Van wonen naar samen leven' - HEVO