ZorgSaamWonen bezoekt dit wooncomplex met 140 appartementen op uitnodiging van Zeyhan Kahraman-Soy, directeur van Stichting Serviceflat De IJssel. “Dit complex past helemaal in deze tijd”, zegt ze, “al bestaan we al vijftig jaar. Hier kunnen mensen zelfstandig wonen en hebben ze voorzieningen en service nabij.”

Volgens Zeyhan ligt er in onze samenleving veel nadruk op individualisering en zelfredzaamheid. “Zelfredzaamheid is natuurlijk waardevol. Mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en zelf de regie over hun leven houden. Tegelijkertijd moeten we ervoor waken dat zelfstandig wonen niet ook betekent dat iedereen steeds meer op zichzelf is aangewezen. Juist naarmate mensen ouder worden, kunnen nabijheid, ontmoeting en het gevoel ergens bij te horen belangrijker worden.”

Juist daarin ziet zij de kracht van woonvormen zoals de serviceflat. Bewoners hebben hier hun eigen woning en leiden hun eigen leven, maar wonen tegelijkertijd in een omgeving waar voorzieningen en andere mensen nabij zijn en waar ruimte is voor onderling contact. “Het gaat voor mij niet om een keuze tussen zelfredzaamheid of gemeenschap”, benadrukt Zeyhan, “die twee kunnen juist heel goed samengaan. Ik zou graag zien dat er meer woonvormen komen waarin zelfstandig wonen wordt gecombineerd met nabijheid, ontmoeting en verbondenheid.”

Sociale gang

Deze visie onderschrijven Karinka en Harrij helemaal. Karinka is naar Zutphen verhuisd om dichter bij één van haar kinderen te wonen. “Ik wilde een wooncomplex zonder VVE, want daar had ik genoeg van.” Nog een reden om te verhuizen was dat Karinka merkt dat veel mensen te lang wachten met verhuizen. “Ik wilde nog wat te kiezen hebben.” Harrij woonde al in de buurt van het complex en stond al langer ingeschreven. “Ik stond als slapend lid ingeschreven. Na mijn herseninfarct zijn we hier komen wonen.”

Hij woont er samen met zijn vrouw en met veel plezier. “Onze gang is heel sociaal. Daar hebben we geluk mee. “Toen Harrij een tijdje terug acht weken aan het revalideren was in een ziekenhuis, kwam er iedere dag een bewoner langs bij zijn vrouw om te vragen of ze nog iets nodig had. De overbuurman bracht haar naar Harry toe. Die hulp en aandacht hebben ze enorm gewaardeerd. Op de meeste gangen wordt gezellig met elkaar gesproken “Niet iedereen heeft er evenveel behoefte aan”, zegt Karinka. “Er gaat bij mij ook wel eens een week voorbij zonder dat ik iemand ben tegen gekomen. Ik heb veel activiteiten buitenshuis, dus ik vind dat niet erg.”

Grenzen aan hulp

Harrij ziet dat er veel onderlinge hulp plaatsvindt. “Het moet alleen geen verplichting worden. Anders word je een loopjongen. Je hoort overal dat je naar elkaar moet omkijken; de politiek zegt het, de zorgorganisaties zeggen het. Maar kinderen en kleinkinderen zijn vaak druk en wonen soms ver weg. Ik wil graag wat voor een ander doen, maar ik ben niet van plan het achterwerk van mijn buurman te wassen”, zegt hij.

“Waar leg je de grens?”, vult Karinka aan. “Dat is een belangrijke vraag. Af en toe iets doen is prima maar iedere dag voor iemand boodschappen of andere dingen doen, is heel belastend. Je gaat ongemerkt steeds een stap verder. Wat doe je als het langer gaat duren?” Karinka raakt hiermee een vraagstuk dat steeds meer gaat spelen.

Van bakker tot voorzitter

Harrij is voorzitter van de bewonersvereniging. Die rol past hem goed. “Ik hou van dit soort werk. Ik heb jaren bestuurswerk gedaan en heb dus de nodige ervaring. Bovendien maak ik ook makkelijk contact.” Harrij is bakker geweest in het winkelcentrum naast het complex. Iedereen kent hem dan ook wel. Ook doordat hij jarenlang raadslid voor deze gemeente is geweest.

Vanuit zijn rol als voorzitter van de bewonerscommissie neemt hij vaak een kijkje bij de verschillende activiteiten die hier in het gebouw plaatsvinden. “Dan schuif ik aan bij de handwerkochtend om te horen wat er leeft en om gezellig een praatje te maken. Ik zeg vaak: neem je buurman of buurvrouw mee naar een activiteit. Zo proberen we ook mensen te bereiken die je niet zo vaak ziet.”

Voldoende actieve bewoners

Harry vindt het een uitdaging om voldoende actieve bewoners te vinden. “Als bestuur kun je veel doen, maar niet alles. Daarom ben ik blij met ‘de helpende handen’, een groepje vrijwilligers die ons ondersteunen bij activiteiten.” Het staat of valt met mensen die zich inzetten, weet hij. Hij is ook erg blij met de huurderscommissie waar Karinka deel van uitmaakt. Karinka helpt, samen met medebewoonster Rina, huurders met woonzaken. “Ik leg uit hoe het zit met de hoogte van de huur en andere zaken, zoals de verwarming.” Harrij vindt dat belangrijk werk. “De huurderscommissie is echt een goed aanspreekpunt voor bewoners.”

Meer service

Harrij zou graag wat meer service willen organiseren zoals advies bij een hulpvraag. Hij ziet dat veel mensen daarin vastlopen. “Misschien moeten we meer samenwerken met de welzijnsorganisatie. Of de receptie wat uitbreiden”, denkt hij hardop. Karinka antwoordt meteen: “Dat kost wel geld, Harrij, en dat ligt altijd moeilijk bij de bewoners.”

Misschien kan de stichting iets betekenen? Harrij: “Als bewonersvereniging krijgen we alle medewerking van de stichting. Alles kan en dat is heel mooi.” Harrij wil de komende tijd nadenken over het uitbreiden van service. En over het levendig houden van de gemeenschap. “Nu loopt het allemaal prima en zijn er veel betrokken bewoners. De kunst is om dat zo te houden.” Aan de inzet, betrokkenheid en enthousiasme van Harrij en Karinka ligt het in ieder geval niet.