Om vitaal ouder te worden is voldoende beweging belangrijk. Om mensen in beweging te brengen, is het creëren beweegvriendelijke omgeving essentieel. Hoe ziet zo’n omgeving eruit? Jeroen Hoyng, werkzaam bij het Kenniscentrum Sport en Bewegen, houdt zich bezig met beweegvriendelijke omgevingen. 

‘Een BeweegVriendelijke Omgeving (BVO) is een leefomgeving die mensen faciliteert, stimuleert en uitdaagt om te bewegen, te spelen en te sporten. Om een BVO te creëren heb je verschillende elementen nodig.’ Hoyng noemt deze drie elementen: Hardware, Software en Orgware. De Hardware is de fysieke infrastructuur, de Software staat voor het aanbod aan activiteiten, begeleiding en communicatie en de Orgware omvat alles wat betreft het proces achter het aanbod. Hoyng geeft een voorbeeld: ‘Het plaatsen van een beweegtuin is niet genoeg. Er moet ook  georganiseerd worden dat ouderen er gebruik van maken. Een activiteit, bijvoorbeeld dat ouderen onder leiding van een fysiotherapeut dagelijks een uurtje kunnen bewegen in de tuin. En dat de beweegtuin vervolgens ook onderhouden wordt.’ 

Aantrekkelijke looproutes
Wat kunnen gemeenten doen om de beweegvriendelijke omgeving ook voor ouderen geschikt te maken? ‘Kijk ouderen lopen gemiddeld 10 minuten wanneer ze een afstand afleggen. Dus is het belangrijk dat basisvoorzieningen zoals een arts, een apotheek, een supermarkt, etc. zich binnen een straal van 500 meter bevinden van waar ouderen wonen.’ Hij wijst ook op het belang van veilige en aantrekkelijke looproutes, voldoende bankjes langs wandelroutes, parken en ontmoetingsplekken en openbaar vervoer dichtbij.’Hoyng heeft meer tips. ‘Denk ook aan het voorkomen van belemmeringen als smalle en scheve trottoirs, steile straten, verkeersonveiligheid door te hoge snelheden en sociale onveiligheid. Zorg dat de fysieke leefomgeving aantrekkelijk is door goed onderhoud van straten (met name groenvoorziening, goede verlichting, straatkunst en kleurgebruik in de wijk.

Dementievriendelijke woonomgeving
Hoyng benadrukt dat het belangrijk is om ook oog te hebben voor mensen met een lichamelijke, visuele of geestelijke beperking. ‘Het aantal mensen met dementie neemt toe. Zij blijven zo lang mogelijk thuis wonen. Dan is het nodig dat niet alleen de woning maar ook de woonomgeving zo dementievriendelijk mogelijk is ingericht. Hij heeft de nodige tips voor onder meer gemeenten, architecten en designers verzameld.‘Ken je die zebrapaden in de kleuren van de regenboog?’, vraagt hij. ‘Die nodigen uit tot bewegen en dat is goed. Maar ouderen met dementie durven niet over te steken omdat ze het niet herkennen als zebrapad. Zo noemt hij meer voorbeelden. ‘Gekleurde stoeptegels en drukke patronen op de grond scheppen verwarring en donkere/zwarte tegels worden gezien als gaten in de stoep door mensen met dementie.’ “Creëer duidelijke brede looppaden met voldoende verlichting, plaats bankjes als uitrustpunten, voorkom doodlopende paden en voorkom te veel afwisseling van zon en schaduwplekken op de route”.

Herkenning en duidelijkheid
Volgens Hoyng zijn mensen met dementie gebaat bij herkenning en duidelijkheid. ‘Dat geldt voor een groot deel ook voor mensen met lichamelijk of visuele beperkingen.’ Om mensen met beperkingen te stimuleren om naar buiten te gaan is het belangrijk te letten op de inrichting van de woonomgeving. Hij ziet vaak goede voorbeelden maar ook verbeterpunten. ‘Laatst was ik in een mooie beweegvriendelijke tuin bij een verzorgingshuis. Helaas was het pad niet breed genoeg zodat twee mensen met een rollator elkaar konden passeren.’ Voor verschillende groepen ouderen raad ik aan om te zorgen voor zo min mogelijk hoogteverschillen, geen obstakels in de route, goede verlichting en goede bewegwijzering. Hij waarschuwt ervoor om niet te veel verkeersborden dicht op elkaar te plaatsen. ‘Beter is om een informatiebord bij de ingang van een park, plein of winkelgebied te zetten.’

Alles over sport
Meer tips zijn te vinden op de website van het Kenniscentrum Sport & Bewegen. Tijdens het seminar dat op 24 maart plaatsvindt Vitaal ouder tijdens het Event Building Holland worden geeft hij nog meer handvatten om de openbare ruimte zo beweegvriendelijk voor ouderen met en zonder dementie te maken.

https://www.allesoversport.nl/artikel/hoe-richt-je-de-openbare-ruimte-beweegvriendelijk-in-voor-mensen-met-dementie/
 

Jeroen Hoyng zal op het seminar Vitaal ouder worden op 24 maart a.s. een presentatie geven. Meld je aan!