“We zijn bezig met een vitaliteitstransitie”, zegt Hans. “Kijk maar op de voorgevel van ons kantoor. Daar staat ‘Buurtsupport’ te lezen. Hiermee ondersteunen we financieel projecten die zich in brede zin van het woord inzetten voor vitaliteit.”

Soms komt hun professionele werk ‘dichtbij huis’, ervaren de directeuren. Zo las Michel in zijn eigen buurtapp dat buurtgenoten hun idee om de buurt te verbeteren, gingen indienen voor ondersteuning door Buurtsupport. “Dat vond ik verrassend leuk.” En het was nog een goed idee ook! Ook Hans weet dat er veel mooie ideeën binnenkomen. “Kleine bedragen hebben soms grote impact. Zo is er een dag georganiseerd voor (alleenstaande) moeders met kleine kinderen met een zorgbehoefte. Het was een simpel idee, dat niet veel kostte maar de dankbaarheid en het effect waren enorm.”

Onderstroom

Zowel Hans als Michel zien overal burgerinitiatieven die de samenleving verrijken, maar nog wel eens aanlopen tegen de systeemwereld. “Het huidige zorgsysteem gaat niet uit van de kracht van mensen, terwijl de samenleving die kracht nu juist zo hard nodig heeft. De focus ligt te veel op reparatiegeneeskunde en te weinig op voorzorg”, zegt Michel. De Rabobank wil zich graag inzetten om de kracht die er is te stimuleren.

Michel merkt dat er een onderstroom in de samenleving aanwezig is van mensen die het zelf willen en kunnen regelen. Hij geeft een voorbeeld. In Maarn woont een zwakbegaafde man die zichzelf verwaarloosde. De professionele hulpverlening schoot tekort, omdat de man uit beeld was geraakt en noch zorgaanbieder, noch de gemeente noch de woningbouwcorporatie zich verantwoordelijk voelde voor zijn welzijn. Behulpzame buren die zich om het lot van de man bekommerden, werden van het kastje naar de muur gestuurd. Via de lokale Lions Vereniging is er hulp gekomen, zijn er spullen gebracht en is zijn leven weer op de rit gekomen.

"Het huidige (zorg)systeem gaat niet uit van de kracht van mensen terwijl de samenleving die kracht nu juist zo hard nodig heeft"

Noaberschap

Ook Hans herkent dit soort voorbeelden. Hij heeft in het oosten van het land gewerkt. “Daar is de gemeenschapszin, het noaberschap, nog sterker. En het zelfoplossend vermogen groter. Dat is van oudsher zo gegroeid. Misschien omdat de mensen elkaar ook wat meer nodig hadden.”

Beide heren zien genoeg initiatieven in het land waarbij mensen eigenaarschap nemen over zaken waar zij belang in zien. Zoals het open houden van buurtcafés of de supermarkt. “Als je je als lokale ondernemer weet te verbinden aan behoeften van de lokale omgeving, slaagt het wel. Het vraagt wel om competenties en kwaliteiten van de ondernemer”, aldus Michel. “En het vraagt ook van buurtbewoners dat zij dan gebruik maken van lokale dienstverleners als dat bijdraagt aan hun leefomgeving en niet alsnog online hun bestellingen moeten doen”, vult Hans aan.

Voeding als medicijn

“Vanuit de Rabobank willen we ook graag aandacht vragen voor gezond eten”, zegt Hans. “Goede voeding is het beste medicijn. Toch stoppen we mensen vol met pillen”. Er moet meer kennis verspreid worden over het belang van goede voeding. Het gaat dan ook om het voorkomen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen omdat die gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. De Rabobank legt verbindingen tussen de zorg en boeren, voedselleveranciers en organiseert dialoogsessies over dit thema. Zo brengt de Rabobank verschillende perspectieven samen. “We verbinden partijen en delen kennis”, zegt Michel. “Ook gaan we het gesprek aan met zorgorganisaties over hun voedselstrategie.”

Er is niet één oplossing

De Rabobank wil bovendien de verbinding leggen tussen wonen en zorg en heeft hiervoor dialoogtafels gehouden met alle relevante partijen in die wereld. Er ligt volgens Michel en Hans een enorme opgave op het terrein van wonen. “Er is nooit gebouwd voor senioren die zelfstandig willen blijven wonen. Als ze in hun vertrouwde wijk willen blijven wonen, is er geen goed alternatief”, zegt Michel. Er moet dus meer en anders worden gebouwd. “Bouw je voor oud, dan bouw je nooit fout. Dat hoorde ik Hans Adriani van het Aanjaagteam Wonen en Zorg zeggen. Dat klopt helemaal.”

Er is dus niet één oplossing. Michel en Hans zien verschillende initiatieven in het land, ook in de bestaande bouw. “Laat die duizend bloemen maar bloeien, zolang er maar aanbod komt dat aansluit op de behoefte”, zegt Michel. Hans ziet ook heil in het collectief wonen. “We wonen in Nederland relatief groot. De bezetting per woning is laag. Woningen delen, samen wonen, voorkomt ook eenzaamheid. De Rabobank investeert bijvoorbeeld in wooncoöperaties omdat deze woonvorm bijdraagt aan samenredzaamheid, eenzaamheid voorkomt en ook zorgt voor doorstroming op de woningmarkt.”

Voorkom ‘black holes’

De heren willen graag nog een belangrijk thema aanstippen: ze maken zich zorgen om de segregatie in de samenleving. “Vanuit de Blue zone gedachte wil je zien dat mensen samen wonen, werken en leven.  Dat allerlei mensen, ook met verschillende culturele achtergronden, elkaar tegenkomen. Dat gebeurt op het sportveld nog wel, maar verder leven mensen toch vaak in hun eigen bubbel.”

De Rabobank steekt hierbij de hand in eigen boezem en wil ook de eigen bubbel verruimen. Dat gaan ze de komende maanden doen door meer in te zetten op inclusiviteit. Michel verwijst in dat kader naar een uitspraak van professor Rudi Westendorp op het Blue Zone Festival van vorig jaar. Hij zei: “In Nederland leven veel mensen al in een Blue zone, maar helaas ook steeds meer in een black hole”. Het is volgens Michel belangrijk dat mensen niet terugvallen in ‘black holes’, maar kansen krijgen om hun hun talenten zoveel mogelijk te benutten. Dat wil de Rabobank faciliteren; ook binnen de eigen organisatie.