Er is één maatregel die heel simpel is en drie vliegen in één klap slaat: geef zorgverzekeraars 2-3 procent vrije ruimte. Klinkt apart maar is heel logisch. De zorgverzekeringswet is gebaseerd op individuele aanspraken. Dit werkt prima als je je been breekt, maar het is problematisch voor veel andere dingen. De ggz, jeugdzorg, ouderenzorg en gehandicaptenzorg passen helemaal niet in dat stramien maar we doen stiekem toch alsof dat zo is. 

Vlieg 1 is preventie. Dit vinden zorgverzekeraars heel ingewikkeld, ook als onomstotelijk vaststaat dat ze zelf profiteren via lagere premies in de toekomst. Misschien stappen hun premiebetalers wel over naar de concurrent die niet meebetaalde, en ja hoe meten we de winst van preventie en is de gemeente eigenlijk niet aan zet? Afijn, u kent alle argumenten. En dan is er ook nog het CPB dat olie op het vuur gooit. Niet dat de argumenten altijd kloppen, maar ze maken preventie in de praktijk wel ingewikkeld financierbaar. 

Vlieg 2 zijn investeringen in allerlei sociale collectieve initiatieven die ten bate komen van zorguitkomsten, zoals zorgzame gemeenschappen. Dat raakt uiteraard wel aan preventie (ik noem het soms stille preventie) maar is een breder en meer gelaagd begrip. Ook hier vinden zorgverzekeraars het heel ingewikkeld om structurele financiering te regelen terwijl het daar al helemaal vaststaat dat ze zelf spekkoper zijn. 

Vlieg 3 heeft te maken met een heel andere discussie maar komt toevallig goed uit. Het kabinet Jetten heeft besloten niet-gecontracteerde zorg eruit te kieperen. Ondanks onterecht gepruttel over vrije artsenkeuze is daar veel voor te zeggen, maar er moet dan wel even één probleempje worden opgelost. Hoe gaan we innovatie dan financieren? Met die vrije ruimte natuurlijk. Hoe simpel kan het zijn. 

De vliegen zorgen voor flexibiliteit bij de rafelranden van het stelsel. Het voorkomt tevens ingewikkelde constructies, gedoe en tijdelijke potjes bij domeinoverstijgend samenwerken. 

Vrije ruimte geven aan partijen – welke dan ook – is iets waar we in ons land bijzonder slecht in zijn. Het wantrouwen in het politieke systeem is fameus groot. Maar hier is het gewoon de simpelste oplossing, mede omdat de prikkels om goed met die ruimte om te gaan heel goed liggen voor zorgverzekeraars. Ze hebben zelf immers profijt van verstandige bestedingen van die vrije ruimte. De rechtmatigheid van de uitgaven in de bestedingsvrije ruimte is natuurlijk wel een issue, maar daar zijn wel oplossingen voor te vinden. 

Als burger, als premie- en belastingbetaler en als gezondheidseconoom jeuken mijn handen. Kabinet, maak het niet ingewikkelder dan het is en geef die ‘vermaledijde’ zorgverzekeraars vrije ruimte.

Geschreven door: Marcel Canoy | Bron: Drie interessante vliegen met één simpele klap | medischcontact