Warm Burgerschap

erer

Een bewerking van de pitch van Joop Hofman (Rode Wouw BV) tijdens het festival Samen Buurten op 14 november.

ZorgsaamWonen heeft vijf speerpunten voor een inclusieve wijk geformuleerd.  Kort, krachtig, goed. Maar laten we even verder kijken. De inleidende tekst bij het speerpunt ’Integreer de hulpvraag met de behoefte van de wijk/buurt’, zegt dat het vestigen van mensen met een hulpvraag in een wijk niet als ‘stapelen van problemen’ moet worden gezien. ‘Meer focus op wederkerige relaties en de onderlinge afhankelijkheid van alle wijkbewoners en de behoeften van de wijk en wijkbewoners mee nemen, kan juist een positieve impuls geven. Belangrijk is dat de verschillende organisaties hun expertise en kennis in een vroegtijdig stadium delen en zich flexibel kunnen opstellen.’

Mooi hè, kun je niet tegen zijn.

De wijk is alles

Dit is m’n eerste disclaimer: over die integratie van de zorgvraag daar gaan wij – zorgorganisaties - niet over. Daar gaat de wijk, de community, de gemeenschap over. Professionals gaan niet over de zorgorganisatie van de wijk. Of over de manier waarop, al dan niet georganiseerd, bewoners, aandacht en warmte delen of hulp geven. Voordat je het weet krijgt de wijk dan net zo’n bordje als zo’n Buurtpreventiebord. ‘Hier waak ik’ staat er dan onder. Dan wordt het een Buurtzorgpreventiebord. ‘Hier zorg ik’. Dat kan dan samen met de al bestaande Rookvrije buurt bordjes. ‘Hier adem ik’. En dan de duurzaamheidsbordjes: Gasvrije wijk. Of de bordjes Dementievriendelijke wijk. Met deze institutionele zorgintenties benaderen we wijken meer en meer op een manier zoals we het beleid en de overheid en gemeente in loketten hebben opgeknipt: letterlijk verknipt. Maar een wijk is alles.

Warm burgerschap in een sterke gemeenschap

Ergens in een wijk in Rotterdam staat een mooie tekst  van de dichter Jules Deelder: ‘De omgeving van de mens is de medemens’. En dat is ook de kern. Het gaat niet om hulp- of zorgvragen anders organiseren, het gaat er om de bewoner-bewoner relatie in de gemeenschap sterker te maken. Die is niet gebaseerd op gezondheidstekorten of, -overschot. Als we zorg willen delen, moeten we de gemeenschap sterker maken. De basis van een sterke uitwisseling van warmte, zorg, aandacht, etc. is een vriendschap of verbondenheid, waarbij ieder zijn kwaliteiten, passie en inzet aanbiedt. Die misschien wel als een hulpaanbod kunnen worden gedefinieerd door de ander (als patiënt of client of hulpvrager), maar beter is dat het gezien wordt als een vorm van warm burgerschap omdat we samen een gemeenschap zijn.

Elkaar kennen zet aan tot helpen

De kern is relaties maken en passies delen. Vertrekpunt is nooit de hulpvraag of hulpbehoefte. Dan maak je namelijk een wat koud uitwisselingssysteem. Een soort hulpvraag en -aanbod. Dan wordt de gemeenschap een plaats van zorgtransacties. Illustratief is Corona, waarin er een overaanbod was aan zorg en hulp. Maar enorm tekort aan vraag. Behalve op die plekken waar er al connecties waren tussen mensen. Daar gingen mensen elkaar helpen, vragen hoe het ging, met de auto mee naar het vaccinatiepunt. Daar zorgde de volleybalclub voor soep voor haar leden. De leesclub belde elkaar dagelijks en in flats gingen buren balkonbingo’s organiseren. Want ze hebben een connectie met elkaar en dat zet aan tot doen, tot compassie. En krijg je ook niet van die die gekke woorden als ‘wederkerigheid’, terwijl je gelijkwaardigheid bedoelt.

Gemeenschappen sterker maken

Eigenlijk zeg je met het speerpunt ‘Integreer de hulpvraag met de behoefte van de wijk/buurt’ dat je de gemeenschap moet versterken. Gemeenschapsvorming, community building.

Onze professionele kunst wordt dat we niet de hulpvraag anders, bottom up of weet ik wat gaan organiseren, maar dat we gemeenschappen sterker gaan maken. Een buurt of gemeenschap is geen instrument ten bate  van beleidsdoelen. Dat is misbruik maken van een buurt. Een gemeenschap is! En daarom kan een gemeenschap, als ze goed werkt aan haar bestaan, een plek zijn voor bestaan en ontwikkeling van alle mensen. Er is dan geen sprake van hulpvraag of hulpaanbod. Maar van het zijn van burger in een kleine buurtdemocratie, van burgerschap.

Geen preventie maar potentie

Als we dat goed regelen doet een gemeenschap waar ze goed in is: zorgen en helpen vanuit betrokkenheid, samen groot worden, de wijk op orde houden (leefbaar zoals je dat in je huis doet), werken aan duurzaamheid, cultuur, feesten en verhalen delen. Ook op een eigen georganiseerde manier. Daar kunnen professionals en overheid enorm bij helpen. De kwaliteitstoets is dan gemeenschapskwaliteit. En dan gaat het  niet om preventie, want dan wordt de gemeenschap weer instrumenteel ingezet, maar om potentie. Het gaat om het sterker maken van een gemeenschap, om banden tussen mensen. Het gaat om werken aan lichte vriendschappen, om mijn eigen omgeving en de omgeving van mijn medemens. Want de omgeving van de mens is de medemens.

Lees meer over Joop Hofman

Bekijk de terugblik van het Festival Samen Buurten

Ook interessant / voor u geselecteerd

Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd
30 mei 2022

Op 16 mei 2022 is op het congres Thuis in de Wijk de Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd. De…

Lees Verder »
Groene Hof Gouda: een mooi initiatief waarvan er meer mogen volgen
5 december 2022

Zelfstandig wonen met een eigen voordeur, maar tegelijkertijd een beetje omzien naar elkaar, het kan in de…

Lees Verder »
Alleen met nieuwe stenen heb je nog geen leeftijdsvriendelijke wijk
2 december 2022

Hetti Willemse en Ad van Elzakker leggen buurtvisies af. Voor deze derde buurtvisite reist het duo naar West…

Lees Verder »
Toolkit voor de wensen en behoeften van ouderen
30 november 2022

Hoe kunnen ouderen op een fijne manier oud worden in hun eigen omgeving? Daarvoor is het belangrijk om goed te…

Lees Verder »
Voor altijd mijn liefje
28 november 2022

Over mantelzorg, maar vooral over liefde en geduld bij het zorgen voor mensen met dementie

Lees Verder »
Samen Buurten: een dag vol inspiratie om de netwerkbeweging 2023 in gang te zetten
21 november 2022

Hoe creëer je en behoud je fijne buurten om in te wonen, te werken en te leven? Deze vraag stond op maandag 14…

Lees Verder »
Zorgzame buurten; model voor de zorg van de toekomst
18 november 2022

Liesbeth De Donder is professor Agogische Wetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel. Samen met haar team…

Lees Verder »
Een huiskamer voor Akkrum en Nes
16 november 2022

Een onverwacht maar welkom uitvloeisel van Leeuwarden Fryslân Culturele Hoofdstad in 2018 (LF2018), dat is de…

Lees Verder »
Stimuleringsregeling Wonen en Zorg gaat door
15 november 2022

Is de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg (SWZ) ook in 2023 aan te vragen? Lees het antwoord op deze vraag,…

Lees Verder »
'Een lonkend perspectief zo sterk als een vuurtoren' - 12 verhalen over gemeenschapsgericht leiderschap
11 november 2022

Wat gebeurt er in een organisatie die meer ruimte wil maken voor communities in buurten en wijken?

Hoe…

Lees Verder »
Geef me de Vijf: Bernard Smits
10 november 2022

Voor deze editie van de rubriek Geef me de Vijf is gesproken met Bernard Smits, bestuurder van de WBVG,…

Lees Verder »
Moeizaam naar het pensioen of liever een sociale senior?
4 november 2022

Er zijn zoveel mensen die moeizaam het pensioen halen. Tegelijkertijd is er zoveel steun nodig in het sociale…

Lees Verder »
Lees nu het digitale magazine Samen Buurten!
3 november 2022

Het digitale magazine rondom het Verbindingsfestival Samen Buurten is verschenen. In dit magazine lees je onder…

Lees Verder »
Buurtwonen: een kleinschalige woonvoorziening in de wijk
3 november 2022

In 10 jaar moeten er 1000 locaties van Buurtwonen komen. Dat is het streven van Buurtzorg en Hestia Living.…

Lees Verder »
Veerkracht vanuit Liefde: Verhalen van oudere migranten
2 november 2022

Ouderen met een migratieachtergrond staan steeds vaker midden in het maatschappelijk debat. We horen keer op…

Lees Verder »
Wooncoöperatie De Binnenhaven in Almere: 'Wonen met aandacht voor elkaar'
31 oktober 2022

Ym de Roos wilde graag kleiner wonen. Zij woont nu alleen in een te groot huis. ‘Ik ben de zeventig net…

Lees Verder »
Buurtvisite in Utrecht Overvecht
24 oktober 2022

In 2011 hebben Hetti Willemse en Tineke van den Klinkenberg, bekend als de dames THe ,een zorgvisite afgelegd…

Lees Verder »
Terugblik Seminar Buurtroutes
14 oktober 2022

Op maandag 3 oktober vond het Seminar Buurtroutes - Plekken voor ontmoeting plaats in De Deur in Arnhem. Deze…

Lees Verder »
ZorgSaamWonen lanceert magazine Buurtroutes - plekken voor ontmoeting
13 oktober 2022

Het tweede magazine van dit jaar is uit. Met het thema Buurtroutes - plekken voor ontmoeting gaan we in op hoe…

Lees Verder »
ZSW-Experts en partners: ‘Community Building is mensenwerk'
10 oktober 2022

Zelfs al ontwikkel je de meest gewenste collectieve woonvorm samen met een waaier aan sociale ontmoetingsopties…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.