Ouderen met een migratieachtergrond: een vergeten én diverse groep

Tineke Fokkema

Tineke Fokkema, bijzonder hoogleraar Ageing, Families and Migration op de Erasmus Universiteit Rotterdam  en als senior onderzoeker werkzaam bij het NIDI, is blij met de landelijke aandacht voor het thema eenzaamheid.

Fokkema houdt zich daar al jaren mee bezig. Samen met Theo van Tilburg van de VU heeft zij diverse onderzoeken gedaan. ‘Ik vind dat de boodschap dat de individuele kans op eenzaamheid is afgenomen nog wat onderbelicht blijft. Dan lees ik weer dat eenzaamheid toeneemt. Dat is ook zo, in absolute aantallen. Maar de individuele kans op eenzaamheid bij ouderen is juist afgenomen.’ Fokkema volgt als lid van de Wetenschappelijke adviescommissie van het landelijke programma  Eén tegen eenzaamheid het thema kritisch. ‘We weten uit onderzoek dat veel interventies om eenzaamheid te verminderen niet helpen. De Grip & Glans groepscursus, ontwikkeld door Nardi Steverink, is één van de weinige interventies waarvan wetenschappelijk is aangetoond dat dit effect heeft. We moeten dus voorzichtig zijn met het organiseren van louter koffieochtendjes of ontmoetingen. Daarmee ben je er nog lang niet.’ Fokkema ziet liever dat mensen kritisch nadenken over een eenzaamheidsinterventie voordat ze die gaan opzetten. Movisie is bezig met een databank. Dat is volgens Fokkema zeker zinnig.  ‘Je kan alleen adequate hulp bieden als je precies weet wat de oorzaken van eenzaamheid zijn.’

Vergeten groep
Fokkema doet veel onderzoek naar eenzaamheid van een specifieke groep, namelijk ouderen met een migratieachtergrond.  Zij lopen meer risico op eenzaamheid. Hun lagere sociaaleconomische status, een over het algemeen slechtere gezondheid en het gevoel minder regie te hebben over het leven, vergroten de kans op eenzaamheid. Met name Turkse en Marokkaanse ouderen hebben meer gevoelens van eenzaamheid dan Nederlandse ouderen.  ‘In 2018 woonden er in Nederland zo’n 312.000c 55-plussers met een niet-westerse migratieachtergrond.  Volgens de bevolkingsprognoses van het CBS zal het aantal ouderen met een niet-westerse migratieachtergrond in 2040 stijgen naar 819.000. Dat is 12,2% van alle 55-plussers die er op dat moment in Nederland wonen. Het is een groeiende, maar ook een ‘vergeten’ groep.’ Ze vraagt daarom meer aandacht voor ouderen met een migratieachtergrond. Ook bij de drie pijlers van het platform. Bijvoorbeeld rond de pijler wonen en woonomgeving. ‘Weten we welke woonvorm het beste past bij ouderen met een migratieachtergrond?  Wonen in een woongemeenschap? Thuis met één centrale mantelzorger? Worden zij gelukkiger in een huis met mensen van dezelfde achtergrond? Wat maakt dat zij zich prettig voelen in een bepaalde woonvorm?’

Keurmerk migrantvriendelijk beleid
Fokkema: ‘Er bestaat al een ‘roze loper’, een certificaat voor LHBT-vriendelijke organisaties. Het is hoog tijd voor een keurmerk waaruit blijkt dat zorg- en welzijnsorganisaties een migrantvriendelijk beleid voeren.’ NOOM heeft recent van het ministerie van VWS hiertoe opdracht gekregen, Tineke is een van de stuurgroepsleden. ‘Bij de inrichting van wijken is het belangrijk ook het perspectief van ouderen met een migratieachtergrond mee te nemen, zeker in grote steden waar het aantal migrantenouderen groot is en verder zal toenemen. Gaan zij op bankjes zitten? De Turkse en Marokkaanse mannen wel maar de vrouwen niet. De vrouwen gaan liever samen naar de markt en gaan meestal alleen naar buiten met een concreet doel. Daar is weinig aandacht voor.’ Rond het vitaal ouder worden ziet Fokkema niet alleen grote verschillen tussen de ouderen met en zonder een migratieachtergrond maar ook tussen de migrantengroepen. ‘Dé oudere bestaat niet en dé oudere migrant ook niet. De groep is divers met verschillende cultuurspecifieke behoeften en wensen.’ Fokkema hoort van veel Turkse en Marokkaanse oudere vrouwen dat ze graag rust willen en dat zij vooral even geen zorgen meer willen hebben. Soms hebben ze geen tijd om naar activiteiten zoals dagbesteding te gaan omdat ze druk zijn met oppassen.

Verloren generatie
Fokkema: ‘Veel van de mensen met een migratieachtergrond die nu oud zijn, behoren in zekere zin tot een ‘verloren generatie’, die moet je niet teveel in ons wereldje willen duwen. Het is te laat om nu nog Nederlands te leren, het heft in eigen hand te nemen en ze actief te betrekken bij vrijwilligerswerk. Verdiep je in hoe zij hebben geleefd.’  Wat betreft de pijler ‘omzien naar elkaar’ merkt Tineke dat met name bij Turkse en Marokkaanse ouderen vooral veel familiezorg is. ‘Zij schakelen weinig buren, vrijwilligers of professionals in. Dat heeft ook te maken met de inbreuk op de privacy.’ Het belangrijkste volgens Fokkema is dat er voldoende aandacht komt voor de ‘diepere laag’ van migrantenouderen. En dat beleidsmakers een beter en genuanceerder beeld krijgen van deze ouderen.

 

Ook interessant / voor u geselecteerd

round table
Juiste spelers bij elkaar brengen en schuttingen omver
3 april 2020

Het platform ZorgSaamWonen organiseerde woensdagmiddag 11 maart in Amstelveen, in het kantoorgebouw van…

Lees Verder »
corona
Eenzaam in coronatijd: wat te doen?
31 maart 2020

In de tijden van nu, 'coronatijd', is het belangrijk om eenzaamheid te voorkomen en te bestrijden. De eerste…

Lees Verder »
oude man skype
Investeren in digitale vaardigheden ouderen nu hard nodig
31 maart 2020

De maatregelen die de overheid neemt om het coronavirus in te dammen, maken persoonlijk contact erg moeilijk.…

Lees Verder »
verzorgingshuis
115.000 mensen in een verzorgings- of verpleeghuis
31 maart 2020

Nog steeds wonen veel ouderen in verzorgings- of verpleeghuizen. Op 1 januari 2019 waren dit er 115.000. Ruim…

Lees Verder »
parkentree
Omzien naar elkaar in ParkEntree
26 maart 2020

Waar de meeste woonprojecten voor senioren tegenwoordig moeite hebben om van te grond te komen, zijn ze in…

Lees Verder »
hugo
‘Blijvende aandacht voor eenzaamheid is nodig, ook na corona’
24 maart 2020

Het coronavirus raakt ons allemaal, maar vooral de meest kwetsbaren en mensen die niet digitaal vaardig zijn.…

Lees Verder »
corona en eenzaamheid
Onze expert organiseert online kennisdeler corona en eenzaamheid
23 maart 2020

Corona is inmiddels 'gesprek van de dag' en heeft grote gevolgen voor de eenzaamheid onder ouderen. Wat kunnen…

Lees Verder »
leefbaarheid
Data helpen de leefbaarheid te verbeteren
20 maart 2020

Woningcorporaties gebruiken steeds vaker data en meetinstrumenten om de leefbaarheid meer onder controle te…

Lees Verder »
eenzaamheid corona
Ouderen zijn gebaat bij contact en verbondenheid
19 maart 2020

De regering vraagt ons de verspreiding van het coronavirus zoveel mogelijk tegen te gaan. De manier die daarbij…

Lees Verder »
blijf bruisen
Blijf bruisen!
18 maart 2020

Voor een deel van de oudere bewoners gaan de komende weken een eenzame periode worden. Kees Penninx van bureau…

Lees Verder »
preventieve ouderenzorg
10 aandachtspunten voor preventieve ouderenzorg
16 maart 2020

Dé oudere bestaat niet en juist daarom is maatwerk van cruciaal belang. Vanwege de grote diversiteit onder…

Lees Verder »
carlo ter ellen
Dit is nodig voor een goede sociale basis voor ouderen
13 maart 2020

Wie en wat hebben mensen nodig om gezond en vitaal oud te worden in de eigen wijk? Movisie publiceerde hierop…

Lees Verder »
langer thuis wonen
Langer thuis wonen in Alphen is 'code oranje'
12 maart 2020

Wethouder Han de Jager van gemeente Alphen aan den Rijn maakt zich zorgen over het langer thuis wonen voor…

Lees Verder »
pharos
Senior Adviseur/Projectleider eHealth
11 maart 2020

Pharos is op zoek naar een senior adviseur/projectleider eHealth4all. Het gaat om een functie van 32 uur per…

Lees Verder »
tarkett logo
Accountmanager Healthcare & Education
11 maart 2020

Tarkett is op zoek naar een accountmanager Healthcare & Education. Interesse? Lees dan snel verder!

Lees Verder »
ondertekening
HD Groep ontwikkelt zorgvilla in Blaricum
11 maart 2020

In de Blaricummermeent in Blaricum wordt door HD Groep een nieuwbouw zorgvilla ontwikkeld die plaats biedt aan…

Lees Verder »
knarrenhof
Woongemeenschappen zijn van onschatbare waarde
9 maart 2020

Woongemeenschappen voor ouderen passen perfect bij de doelstelling van de overheid om senioren zelfstandig in…

Lees Verder »
voetballen
Aanpak Vitale Woongemeenschappen in seniorencomplexen
5 maart 2020

Ouderen in seniorencomplexen hebben behoefte aan meer leuke activiteiten. Met de aanpak Vitale…

Lees Verder »
breien
Nederlander praat niet graag over toekomst ouderenzorg
2 maart 2020

Bijna de helft van de Nederlanders zwijgt over de organisatie van de zorg voor de zogeheten 'oude dag'. Wel…

Lees Verder »
eenzaamheid ouderen
Eenzame ouderen helpen aan de hand van interventieprofielen
28 februari 2020

Bron: Beter Oud Eenzaamheid is een groot probleem. In gemeente Rotterdam kampt 62 procent van de ouderen met…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.