Het gaat niet om zorg

peter heijmen

Volgens mij heeft de zorg een imagoprobleem. Nee, niet de zorgmedewerkers – die worden steeds meer erkend voor het moeilijke en cruciale werk dat ze altijd al gedaan hebben en dat nu begint op te vallen. Nee, wat ik bedoel is dat het woord ‘zorg’ besmet is met negatieve associaties. Je wilt geen zorgbehoevende zijn, niet in de zorg belanden en zorghuisvesting is een plek waar je niet wilt zijn.

In verpleeghuizen en andere zorggebouwen krijgen mensen die het thuis niet redden en voor wie mantelzorg het niet meer kan bolwerken een plek waar ze veilig en verzorgd zijn. Die plek is hun redding, en ook de redding van de mensen in hun omgeving die weer een deel van hun leven terugkrijgen. Natuurlijk, we willen allemaal liever gezond en fit zijn, maar voor wie dat niet is, kan een wooncomplex met zorgvoorzieningen de juiste plek zijn om te wonen.

Het gaat om het wonen én leven. Een verpleeghuis is een plek waar mensen in een extreem kwetsbare fase kunnen léven, en waar ze goed verzorgd thuis kunnen zijn. Een plek maken waar mensen kunnen leven en zoveel mogelijk zichzelf kunnen zijn, zelfs als hun lijf dat tegenwerkt, dat zie ik als mijn opgave wanneer ik als adviseur met een zorgorganisatie aan tafel zit om na te denken over huisvesting. Zorg is daarbij nodig. Zorgmedewerkers doen geweldig werk en zij verdienen alle voorzieningen die hen het werken gemakkelijker maken. Maar dat staat hoogstens op de tweede plaats.

Thuis
Bij het ontwikkelen van huisvesting voor mensen met een zorgvraag heb ik in eerste instantie aandacht voor wat een huis maakt tot een thuis. Wat maakt dat mensen zich een plek eigen kunnen maken, en dat ze zich er geborgen en gerust voelen? Wie in een verpleeghuis terechtkomt, raakt iets kwijt en wordt in zekere zin ontworteld. Als dat onvermijdelijk is, dan moeten we er met elkaar toch ten minste voor zorgen dat op de nieuwe plek een nieuw soort thuis aanwezig is, een herkenbare plek inclusief een persoonlijke aankleding, inclusief privacy en veiligheid. Je mag niet het gevoel hebben dat je te gast bent, net zo min als je het gevoel mag krijgen dat de zorg er de baas is.

Zelfstandig
Het gevoel van eigenwaarde van mensen gaat hand in hand met de mate waarin ze controle hebben over hun leven en hun leefomgeving. En met de mate waarin ze op hun eigen manier nog zoveel mogelijk zelf kunnen doen. Zelf vrij rondlopen in een gebouw, en het liefst ook zelfstandig naar buiten. Zelf bepalen waar je gaat zitten, wanneer je eet, en of je daar iets bij drinkt. Het is gelukkig een aandachtspunt binnen zorgplannen: hoe kunnen we mensen zo weinig mogelijk uit handen nemen. Niet uit luiheid of zuinigheid, maar uit respect voor hun eigenwaarde. Een goed uitgedachte woonomgeving kan daarbij helpen. Met techniek die de bewoner ondersteunt om zelfstandig te functioneren in plaats van het functioneren over te nemen.

Verbonden
Verbondenheid is misschien wel de belangrijkste factor in levensgeluk, en de behoefte aan verbondenheid is niet ineens verdwenen als iemand zorg nodig heeft. Sterker nog: eén van de grootste gebreken van mensen in verpleeghuizen is het gemis aan verbondenheid. Verbondenheid met de directe omgeving, met het leven op straat, met dagelijkse bezigheden als boodschappen doen, met natuur en cultuur. Er zijn allerlei dingen die we beter kunnen organiseren dan we nu doen om ervoor te zorgen dat het gevoel van verbondenheid niet verdwijnt. Deze periode van corona is misschien een raar moment om hierover te beginnen, want juist als het om verbondenheid gaat zijn de problemen nu anders en groter dan ze eerder waren. Maar we kunnen ook leren van wat we nu zien. Zo viel het mij op dat een mooie tuin bij een verpleeghuis wel helemaal geweldig is, maar dat mensen daar nu soms niet naartoe kunnen omdat die te ver weg ligt van de kamers. En dan is een prettige buitenplek vlak bij je kamer, waar je altijd zelfstandig heen kunt, nog waardevoller dan die mooie tuin. Want contact met buiten, en met de straat en mensen buiten, draagt enorm bij aan de kwaliteit van leven.

Comfortabel
We willen ons allemaal lekker in ons vel voelen. Gewoon lekker, hoe moeilijk kan dat zijn? Frisse lucht, stilte, voldoende licht, aangenaam warm. Super belangrijk en je wilt hier eigenlijk niet over hoeven nadenken. Toch is dat niet zo vanzelfsprekend als je zou denken. Voor zorgfuncties geldt bijvoorbeeld de helft van de wettelijke daglichtnorm zoals die voor wonen geldt. Ik heb dit altijd bizar gevonden. Alsof mensen die zorg nodig hebben ineens minder behoefte hebben aan licht, uitzicht, dagritme, vitamines. Gelukkig is niemand verplicht zich alleen maar aan de wet te houden en mag je ook gewoon bouwen wat je nodig vindt: met meer daglicht en uitzicht dus. Zoveel mogelijk, want dat voelt goed en is bewezen gezond.

Zorgfuncties bestaan niet meer, we noemen het gewoon wonen. Laat mensen toch lekker wonen. Thuis, maar dan beter!

Peter Heijmen, bbn adviseurs.

Lees hier de nieuwe visie van bbn adviseurs op zorgvastgoed.

 

 

Ook interessant / voor u geselecteerd

rere
Call for papers: Wonen en zorg verbinden voor kwetsbaren met zorgvraag
27 juli 2021

Een inclusieve samenleving vraagt een (woon)omgeving die inspeelt op de behoeften van kwetsbare mensen of…

Lees Verder »
foto hart van vathorst
Vijf jaar ontmoeting in Hart van Vathorst
27 juli 2021

Hart van Vathorst vierde in maart 2021 haar vijfjarig bestaan. Op een zonnige vrijdag bezoeken we, als…

Lees Verder »
ere
Ruimte maken voor ontmoeting: buurt als sociale leefomgeving
21 juli 2021

Betekenisvolle ontmoetingen komen niet zomaar tot stand. Om ervoor open te staan moet je je ergens ‘thuis’…

Lees Verder »
ere
Wonen en zorg als je wereld onvoorspelbaar is
20 juli 2021

Triade is een zorgorganisatie voor Flevoland en omgeving met voorzieningen voor gehandicaptenzorg en…

Lees Verder »
rtrt
Mooiste woonzorgcentrum van Nederland in monumentaal klooster
15 juli 2021

Het transformeren van een monumentaal pand vraagt om een precieze en specialistische aanpak. Want hoe maak je…

Lees Verder »
rtr
Buurtterras in Amersfoort verbindt bewoners en professionals
14 juli 2021

Toen stadsgeograaf en zelfstandig onderzoeker Erik van Marissing in Amersfoort kwam wonen, kende hij niemand.…

Lees Verder »
Foto: Peter van Beek
Samen oud worden in een Thuishuis
12 juli 2021

‘Dat is toch niets voor mij’, dacht Enny (59) toen haar dochter haar wees op het Thuishuis in Woerden. De…

Lees Verder »
ere
Turkse en Marokkaanse migrantenouderen kampen met eenzaamheid
9 juli 2021

Eenzaamheid onder Marokkaanse en Turkse migrantenouderen is veel hoger dan onder Nederlandse ouderen. Eerder…

Lees Verder »
rtr
Passende zorg voor ouderen thuis
8 juli 2021

Een groeiende groep (ruim 1,2 miljoen) 75-plussers in Nederland woont zelfstandig. Onder hen zijn ouderen die…

Lees Verder »
rtrt
Gestippeld wonen: de ideale woonvorm?
1 juli 2021

‘Dit is de ideale woonvorm voor ouderen’, zegt Bep van der Lit (83). Zij woont al 13 jaar in woongroep Terwijde…

Lees Verder »
tyt
Hoe architectuur het leven met dementie draaglijker kan maken
29 juni 2021

Zelfstandig wonen met dementie. Het is zelfs met alle geavanceerde technieken nog steeds een lastige opgave.…

Lees Verder »
rere
Pionier in hart en nieren
29 juni 2021

‘Hoe lang kan ik hier blijven wonen?’ Dat vraagt de 84-jarige Johanna Liese zich regelmatig af. Ze woont in een…

Lees Verder »
rtrt
Kleinschalig wonen met zorg in Flevoland
28 juni 2021

Amado is een Spaans en Portugees woord dat onder meer ‘geliefd’ en ‘dierbaar’ betekent. Dat vindt Marga…

Lees Verder »
rere
ZorgSaamWonen #1 2021
24 juni 2021

Het eerste magazine van dit jaar is een feit. In het magazine lees je onder andere hoe vastgoed een bijdrage…

Lees Verder »
fdfd
ZorgSaamWonen lanceert magazine Wonen met dementie
21 juni 2021

Het is tijd voor verandering. Dat zegt Francien van de Ven, manager op Ouderenlandgoed Grootenhout en naar…

Lees Verder »
rtr
Verbinden om welzijn te vergroten
14 juni 2021

Verbindingen leggen binnen en buiten de organisatie, dat is wat Pauline van der Zee, coördinator Welzijn …

Lees Verder »
we
Hoe samenwerking bijdraagt aan de leefbaarheid in wijken
10 juni 2021

Samenwerking tussen lokale partijen kan bijdragen aan het verbeteren van de leefbaarheid in wijken. Hoe? Dat…

Lees Verder »
r3re
Amadeushuis: wonen in je eigen ritme
7 juni 2021

In het Amadeushuis in Bergambacht maken medewerkers en bewoners gebruik van de kracht van muziek. Eric van der…

Lees Verder »
rtrt
ActiZ en Dutch Design Foundation gaan samenwerking aan
4 juni 2021

ActiZ en Dutch Design Foundation roepen ontwerpers op om samen actief aan de slag te gaan met het…

Lees Verder »
ere
Buurtcirkel nu ook over de grens én in de ouderenzorg actief
3 juni 2021

Het sociale netwerk Buurtcirkel verbindt mensen met een hulpvraag uit dezelfde buurt of wijk met elkaar. De…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.