Schrap zetten tegen korter leven

jan latten

Onze expert Jan Latten schreef voor ons platform een column over het effect van vergrijzing, verjonging en bevolkingsgroei op het aantal sterfgevallen en de levensverwachting.

In 2020 stierven 169.000 inwoners. 17.000 meer dan in 2019. “Het komt door de vergrijzing” beweren sommigen. Het aantal doden zou te verwachten zijn omdat er nu eenmaal meer ouderen zijn. Een plotselinge stijging in één jaar tijd met 11% is echter niet in verhouding met stijging van een oudere risicobevolking. Het CBS heeft daarom het effect van vergrijzing, verjonging door immigranten en bevolkingsgroei verdisconteerd en komt dan uit op tien procent meer sterfgevallen dan kon worden verwacht door demografische veranderingen https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2021/02/bijna-4-duizend-mensen-overleden-in-eerste-week-van-2021 .

Minder sterfgevallen ondanks vergrijzing
Zelfs met toenemende vergrijzing kan het voorkomen dat het aantal sterfgevallen daalt. In 2000 overleden er 141.000 mensen en aan het eind van het decennium nog maar 134.000. Ook toen nam het aantal ouderen in de bevolking toe. Een positieve correlatie tussen meer vergrijzing en meer sterfgevallen is blijkbaar niet vanzelfsprekend. Als bijvoorbeeld sterfterisico’s voor jonge senioren snel afnemen kan het aantal sterfgevallen dalen ondanks vergrijzing van de bevolking. Denk aan effecten van veranderend rookgedrag of verbeterde medische technieken die voorkomen dat vijftigers en zestigers met hartklachten jong overlijden. In het eerste decennium werd zo’n afnemend sterfterisico duidelijk merkbaar. Van elke honderd 65-jarigen uit 2000 hebben er tachtig hun 75e verjaardag kunnen vieren, Dat liep voor 65-jarigen uit 2010 snel op tot vijfentachtig van elke honderd https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/70701ned/table?dl=4A345. . De bevolking vergrijsde en onderweg lieten minder mensen het leven.

Meer sterfgevallen
Sinds een aantal jaren hapert de stijging in de levensverwachting van 65-jarigen. Het aantal sterfgevallen nam ook weer toe. Zowel in 2014 als 2018 was de  levensverwachting voor 65-jarigen – achteraf vastgesteld op basis van sterftekansen per kalenderjaar - 19,9 jaren. In de tussenliggende jaren fluctueerde dat cijfer wat. Dat viel samen met oversterfte tijdens griepepidemieën en hittegolven. In 2019 kon de gemiddelde 65-jarige er qua - achteraf gemeten sterfterisico’s - toch weer twee maanden aan levensverwachting bij sprokkelen.

2020: levensverwachting krijgt dreun
Toen kwam de pandemie. Voorjaar 2020 kregen we te maken met een eerste Covid sterftegolf, daarna een kleinere tweede vanwege een hittegolf en tenslotte een tweede Covid sterftegolf. Covid-19 heeft vooral onder de alleroudsten toegeslagen, maar is ook duizenden zestigers en zeventigers fataal geworden. De magere winst uit 2019 van twee maanden levensverwachting voor 65-jarigen is daarmee teniet gedaan. De oversterfte van 2020 betekent dat de levensverwachting van 65-jarigen met meer dan een half jaar is teruggevallen en een niveau bereikt van vele jaren terug https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/statistische-trends/2020/de-invloed-van-corona-op-onze-levensverwachting/3-mogelijke-effecten-corona-op-de-levensverwachting. Dat roept meteen de vraag op of dat gevolgen kan krijgen voor de stijging in de AOW-leeftijd.  

Inmiddels dreigt een derde golf
Inmiddels houdt de tweede sterftegolf nog aan. Mocht de Britse mutant  van Covid-19  zich snel verspreiden dan wordt gevreesd voor een derde besmettingsgolf. https://www.nu.nl/coronavirus/6103058/de-jonge-maatregelen-nodig-zodat-we-onvermijdelijke-derde-golf-aankunnen.html  Zo’n derde besmettingsgolf lijkt sneller op ons af te komen dan de geplande vaccinatiegolf. Als dat scenario realiteit wordt dreigt de derde sterftegolf. Zo wordt ook 2021 geen opbeurend jaar voor de haperende levensverwachting voor ouderen. 

Hoop 
De Covid-19 pandemie is selectief en slaat hard toe onder ouderen en inwoners met onderliggend lijden. Behalve de meest kwetsbaren verliezen duizenden zestigers en zeventigers tot tientallen jaren van hun leven door de pandemie. Dat is wat we niet willen, net zo min als gebrek aan solidariteit tussen de generaties. Een exit-strategie zal ook rekening moeten houden met die solidariteit. Voor  jongere senioren die de pandemie overleven liggen er nog veel waardevolle levensjaren in het verschiet. Uiteindelijk zal de levensverwachting voor iedereen weer kunnen toenemen.

 

 

Ook interessant / voor u geselecteerd

boelhouwer bijgesneden
‘Ouderen willen best verhuizen’
30 maart 2021

Er is een tekort van ongeveer 330.000 woningen in Nederland. Dat is 4,2 procent van de voorraad. Ook voor…

Lees Verder »
nieuw
Gezond samenleven op het Verbindingsfestival
30 maart 2021

Na twee succesvolle edities organiseert Acquire op donderdag 22 april het derde Verbindingsfestival. Tijdens…

Lees Verder »
noaberhuus
Dorpenzorg draagt bij aan langer thuis wonen in Drenthe
29 maart 2021

Stichting Dorpenzorg is een initiatief van zes bewonersorganisaties uit de gemeente Emmen. ‘We zijn in 2012…

Lees Verder »
lida take
Samen blijven in de Borgstee in Vledder
23 maart 2021

Toen haar man Dirk naar een verpleeghuis moest, kon hij niet in het dorp blijven. ‘Zware zorg kon niet in het…

Lees Verder »
roeli
Vertrouwen in de kracht van mensen
23 maart 2021

Vertrouwen in de kracht van de mensen. En loslaten. Dat moet je als professionals doen. Dat is de opvatting van…

Lees Verder »
eikpunt
Eikpunt: met jong en oud duurzaam samenwonen
19 maart 2021

De jongste en oudste  bewoner van meergeneratiewoongemeenschap Eikpunt schelen bijna 88 jaar met elkaar. De…

Lees Verder »
positieve gezondheid bijgesneden
Over de positieve gezondheidsbenadering en GGZ in de wijk
18 maart 2021

Een spinnenweb veranderde het leven van Jan Berndsen, ambassadeur van het Instituut voor Positieve Gezondheid (…

Lees Verder »
bruis 1
Met community building werken aan fijn leven in wooncomplexen
16 maart 2021

Op 29 april organiseert ZorgSaamWonen haar tweede lunchlezing. Onze expert Kees Penninx (ActivAge) verzorgt…

Lees Verder »
rolstoel man
Doorstroming van senioren op de woningmarkt stimuleren
9 maart 2021

Schaarste aan woningen zorgt voor een toenemende druk op de woningmarkt. In 2020 liep het tekort op tot meer…

Lees Verder »
woning austerlitz
Hart van Austerlitz: zoals wonen overal zou moeten zijn
8 maart 2021

In het dorpscentrum van Austerlitz was al langer de wens om zorgwoningen in het dorp te vestigen  conform de…

Lees Verder »
vriendenerf olst
Vriendenerf Olst: duurzaam en zorgzaam ouder worden
5 maart 2021

De gemeente Olst-Wijhe is sinds 2,5 jaar een mooi wooninitiatief rijker: Vriendenerf Olst. Daar wonen 22 mensen…

Lees Verder »
marianne tmmer
Help, ik zie er niet uit!
4 maart 2021

Stel je eens voor. Je kunt niet meer zelf opstaan en naar bed gaan op het moment dat je dit zelf wilt, niet…

Lees Verder »
hofje wendakker
Vijf trends in het wonen voor ouderen
2 maart 2021

Woonvormen die een zekere mate van beschutting en bescherming bieden zijn hard nodig om het langer zelfstandig…

Lees Verder »
routekaart
(On)gewoon goed wonen: hoe ontwerp je een GGZ-vriendelijke wijk?
1 maart 2021

De manier waarop de GGZ traditioneel is ingericht, sluit niet altijd aan bij de behoeften en de belevingswereld…

Lees Verder »
wrere
Jonge ouderen willen regie over eigen woonsituatie
23 februari 2021

Studente Hélène Middelbrink, vierdejaars bij de opleiding Management in de Zorg, heeft namens het Zorg…

Lees Verder »
langer thuis hoe dan
Ouderen langer thuis, maar hoe dan?!
10 februari 2021

Mensen worden steeds ouder en steeds meer ouderen wonen langer zelfstandig thuis. Dit vraagt om nieuwe vormen…

Lees Verder »
joost
Haagse ouderen tevreden over hun stad
2 februari 2021

Den Haag is in 2015 als eerste Nederlandse stad toegetreden tot het netwerk van 'age-friendly cities' van de…

Lees Verder »
vitaal ouder worden
Hoe bereid je je voor op ouder worden?
2 februari 2021

KBO-PCOB stimuleert vanuit het Netwerk Vitaler Oud en samen met diverse lokale sociaal-maatschappelijke…

Lees Verder »
monitor
Monitor Ouderenhuisvesting toont groeiende woonopgave voor ouderen
28 januari 2021

Het aantal huishoudens vanaf 55 jaar groeit de komende 15 jaar sterk, blijkt uit de eerste Monitor…

Lees Verder »
companen logo
Zorg voor kwetsbare groepen naar een hoger plan
26 januari 2021

Eind 2020 nodigde Companen, onlangs partner geworden bij ZorgSaamWonen, 35 Nederlandse experts digitaal uit aan…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.