Wonen en zorg voor ouderen moet snel anders

ouderen zorg

Er zijn ingrijpende veranderingen nodig voor wonen en zorg voor ouderen. Dat is de boodschap van het witboek Ouderen, zorg en wonen, dat ActiZ onlangs heeft gepubliceerd. De huidige situatie en toekomstige ontwikkelingen vragen om ingrijpen van de landelijke politiek en om acties van publieke en private partijen op lokaal en regionaal niveau. 

Bron: ActiZ

In het witboek beschrijft ActiZ de uitdagingen op het gebied van zorg, wonen en ouderen. Daarbij worden de feiten, de cijfers en de trends van commentaar voorzien door verschillende betrokken deskundigen. De belangrijkste conclusie: om ouderen in de toekomst verantwoord te kunnen laten wonen, waar nodig met passende zorg, is het noodzakelijk dat er op landelijk niveau intensief wordt gewerkt om de beleidsterreinen zorg, wonen en welzijn op het gebied van ouderen weer bij elkaar te brengen. Op lokaal en regionaal niveau moeten gemeenten, zorgorganisaties, verzekeraars, woningcorporaties, bedrijven en (maatschappelijke) organisaties aan de slag met de vraag wat zij in samenwerking met elkaar voor ouderen kunnen en willen betekenen.

Nee voor verzorgingshuizen
Daarbij is het nadrukkelijk niet de bedoeling om terug te gaan naar de verzorgingshuizen, laat Liane den Haan, directeur-bestuurder van ANBO, in het witboek weten. ‘Er is echt sprake van een nieuwe generatie ouderen. Wanneer je bij hen de terugkeer van de verzorgingshuizen oppert, stuit dat bij de meesten op een dikke vette nee. We moeten ouderen vooral vragen naar hun woon- en leefbehoeften. Van daaruit kun je gaan ontwikkelen en bouwen en neem je hun zorgbehoefte mee.’ Hiervoor zijn wel veranderingen nodig in de bepalende driehoek van gemeente, zorgorganisatie en woningcorporatie. Die werken nog te weinig structureel samen. ‘De landelijke overheid moet zorgen dat drempels op het gebied van financiering en wet- en regelgeving verdwijnen. Dan is de driehoek op lokaal of regionaal niveau in staat om een passende woon-en leefvisie te maken en die ook succesvol naar de praktijk te vertalen.’

Vroegtijdig nadenken
In het witboek wordt daarnaast gesteld dat ook de samenleving zelf aan zet is. Monique Cremers, bestuurslid bij ActiZ-lidorganisatie de Zorgcirkel: ‘Als je het zwart-wit stelt, doen we in Nederland nu niets aan ouderenzorg totdat er een crisis uitbreekt. Dan moet ineens alles. We moeten daarom vroegtijdig gaan nadenken over hoe we oud willen worden, welke keuzes we daarbij hebben, welke partijen ons daarbij kunnen helpen en welke verantwoordelijkheden we daar zelf bij hebben. Wanneer thuis wonen het uitgangspunt is, moeten we hier heel snel mee aan de slag.’
In het witboek staan diverse voorbeelden van alternatieve woonvormen en mogelijke scenario’s genoemd. Daarbij is zowel aandacht voor de noodzaak van aanpassingen in de woning en het gebruik van techniek, als voor het aanpassen van de woonomgeving. In het laatste geval is een koppeling tussen wonen, welzijn en zorg noodzakelijk.

Download Witboek Ouderen, zorg en wonen op de website van ActiZ >>

Ook interessant / voor u geselecteerd

Eindrapport: De kracht van samen
13 februari 2026

Wat komt er in beweging als bewoners samen met community builders hun buurt van binnenuit versterken? In het…

Lees Verder »
Podcast 'Zorgen voor de zorg'
10 februari 2026

In de Zorgen voor de Zorg Podcast gaat Anne van Grinsven, programmamanager zorgzame buurten van Woonzorg…

Lees Verder »
Digitale Kompas Ruimte voor Ontmoeten biedt houvast voor sociale woonomgevingen
3 februari 2026

Hoe creëer je een woonomgeving die ontmoeting stimuleert en bewoners ondersteunt in…

Lees Verder »
Woonzorgzone: De buurt die je kent, de zorg die je nodig hebt
29 januari 2026

Bijna 80 deelnemers namen op 19 januari, Blue Monday, deel aan de lunchlezing ‘It…

Lees Verder »
Versnelde actie in wonen en zorg: onderzoek en publicatie
27 januari 2026

Wonen, zorg en welzijn voor ouderen met elkaar verbinden is iets waar alle betrokken partijen voorstander van…

Lees Verder »
Gezond Verbonden: Werken aan sociale verbondenheid in een geïndividualiseerd zorgstelsel
22 januari 2026

Er is een middel dat helpt bij het voorkomen van hart- en vaatziekten, het verminderen van psychisch lijden én…

Lees Verder »
Goed ouder worden: een g’ouden formule
20 januari 2026

Het initiatief G’oud – goed oud worden - kreeg concreet vorm in coronatijd. Bewoners…

Lees Verder »
Excursie: De ziel van het Kloosterkwartier ervaren
6 januari 2026

Niet de stenen, maar de ziel van een gemeenschap: van zorg en omzien naar elkaar,…

Lees Verder »
Samenleven met verschil
5 januari 2026
Lees Verder »
Slotbijeenkomst Versnelde Actie in Wonen en Zorg
19 december 2025

Tijdens de slot bijeenkomst van het onderzoeksproject Versnelde Actie in Wonen en Zorg op 22 januari 2026 delen…

Lees Verder »
Daalhof: slimme combi wonen, welzijn en zorg
15 december 2025

Op 25 september, tijdens het ZorgSaamWonen Congres won Envida met Woonzorgzone Daalhof in Maastricht de…

Lees Verder »
Verslag bestuurlijke conferentie 'De Stad als Thuis'
4 december 2025

Tijdens de bestuurlijke conferentie De Stad als Thuis die 26 november jl. in Amsterdam plaatsvond, bezochten…

Lees Verder »
INBO Magazine Zorgzame buurten
26 november 2025

Wat maakt een buurt zorgzaam? En hoe ontwerp je een leefomgeving waar mensen elkaar vanzelf weten te vinden? …

Lees Verder »
Cultuurverandering wonen, welzijn en zorg centraal op expertmeeting #2 2025
18 november 2025

De transitie van systeemwereld naar leefwereld in de domeinen wonen, welzijn en zorg…

Lees Verder »
Magazine Samen leven in de eigen buurt
17 november 2025

In 2040 telt Nederland ruim 2,5 miljoen 75-plussers. Velen van hen wonen langer zelfstandig thuis.…

Lees Verder »
Samen wonen, samen leven
12 november 2025

Afgelopen vrijdag 7 november kwamen op uitnodiging van de beweging ‘Ouder worden 2040’ vele bestuurders,…

Lees Verder »
Iedere geïnvesteerde euro in samen bewegen levert 6,20 euro op
7 november 2025

Leiden, 6 november 2025 – Welke impact heeft het werk van Leyden Academy on Vitality & Ageing op de…

Lees Verder »
Zie mij als mens
6 november 2025

“Sta eens even stil. Bij mij.” De 78-jarige Benno Wiersma, gespeeld door Eltjo…

Lees Verder »
Samen werken aan een leven lang fysiek en mentaal gezond
3 november 2025

In een samenleving waarin steeds minder wordt bewogen, kinderen minder vaardig zijn en de druk op de zorg…

Lees Verder »
SCP: overheid, verwacht niet teveel van zelfredzaamheid en participatie van ouderen
29 oktober 2025

Veel ouderen doen volop mee aan de samenleving. Ze zetten in op hun zelfstandigheid en gezondheid, doen…

Lees Verder »

Helaas staat dit artikel boordevol met gemeenplaatsen. Dat er 'echt sprake' is van een nieuwe generatie ouderen. Dat er moet worden samengewerkt op alle niveaus. dat er een grote behoefte is aan levensloopbestendige woningen. En nog veel meer. Sinds ik me actief bezig heb gehouden met professioneel ouderenbeleid is er een periode van ruim 30 jaar verstreken. De tijdspanne van een hele generatie ouderen en van het vooral nalaten van beleid. Dat al die tijd over hetzelfde gaat Over samenwerking, over zorg aan huis, over het vragen wat ouderen zelf willen. Dat laatste is overigens weer 'hot'. Voor de tigste keer trekken welzijnsinstellingen, enquêteurs en vrijwilligers met vragenlijsten door buurten en wijken. Gelukkig weten ouderen inmiddels ook dat er niks met hun antwoorden gebeurt. Omdat ze maar een vijfde of een kwart van de bevolking uitmaken. Omdat ouderenpartijen altijd over de kop gaan. Omdat de gemeentelijke en landelijke prioriteiten anders liggen. Omdat het rendement van woningcorporaties moet blijven bestaan. Omdat de landelijke politieke druk ontbreekt om woon- en grondprijzen beter te reguleren. En omdat ouderen helemaal niet willen verhuizen naar iets wat uitdrukkelijk voor ouderen is bedoeld. En als ze dat wel doen een straal van maximaal 15 km. Aanhouden.
De 'levensloopbestendige woning' is al bijna een halve eeuw geleden ontwikkeld. Hij ligt bij wijze van spreken op de plank om te worden uitgevoerd. Alle mogelijke combinaties van wonen voor ouderen- met of zonder andere leeftijdsgroepen- zijn voorhanden. VWS heeft alweer een tijd geleden een 'taskforce' voor wonen en zorg opgetuigd. Maar niemand vraagt wat die oplevert, binnen welke termijn - en welke inbreng van ouderen in die taskforce inmiddels is geïmplementeerd als nieuw beleid. En aan mij - oudere in een ruime koopwoning - is nog nooit door iemand gevraagd of ik wellicht wil verhuizen naar een aantrekkelijke gelijkvloerse woning. Zodat de mijne vrij komt voor een gezin en er doorstroming wordt gecreëerd. Maar dat aanbod is er helaas niet – en die vraag aan mij al helemaal niet. We leven in een actuele tijd die de aandacht terugbrengt voor mensen. In de buurt, de wijk, de stad. Voor een mensgerichte woonomgeving die ik inmiddels ruim 18 jaar propageer. Maar die in veel gevallen nog van de grond moet komen.
Samenvattend: Als partijen het écht goed voorhebben met ouderenhuisvesting en wonen en zorg laten ze dan met elkaar afspreken dat alle mooie worden zijn uitgeput. Dat ze alleen samenwerken met partijen die concrete en haalbare doelen plus opbrengsten presenteren binnen maximaal 3 tot 5 jaar. Waarop ze daadwerkelijk zullen worden afgerekend. Dat ze elkaar op alle niveaus kritisch bevragen op elke gemeenplaats die nog over tafel komt. En dat samenwerken vanaf heden niet meer vrijblijvend is.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.