Gezonde leefomgeving: ontwerpen van stoel tot landschap

Het ontwerpen van gebouwen in de zorgsector gaat veel verder dan de esthetiek. Enkele prominente architecten laten dat uitgebreid zien - mede dankzij gasthoofdredacteur Yvonne Witter (ZorgSaamWonen) - in het nieuwe themanummer Gezonde leefomgeving van Stedebouw & Architectuur.

In vier artikelen in het magazine wordt de relatie tussen zorg en architectuur grondig uitgediept. De geïnterviewde architecten - Caro van Dijk, Anja Dirks en Yaike Dunselman - kiezen daarbij elk een eigen focus. Van Dijk vertelt bijvoorbeeld, vanuit haar opleiding: “Ik kwam met het begrip healing environment in aanraking, waardoor voor mij alles meteen in een heel ander perspectief kwam te staan. Letterlijk, want aan de TU in Delft werd er graag van bovenaf naar een ontwerp gekeken. Het liefst naar een heel toffe maquette. Als je echter met gezondheid bezig bent, moet je vanuit de zintuigen werken, vanuit de ooghoogte.”

OostWest
Halfopen, niet-geklimatiseerde en veilige ruimte (Ggz-instelling Veldwijk, Ermelo; Caro van Dijk/OostWest).

Anja Dirks ontwerpt ‘van binnen naar buiten’, dus ook vanuit de gebruiker. “Wij ontwerpen nu van ‘stoel tot landschap’, maar vaak wordt dit juist andersom benaderd. Als je echter meer afhankelijk wordt van je stoel of de binnenruimte, doet dat iets met je mindset. In gebouwen waar je van zorg afhankelijk bent en een zorgvraag hebt, is het juist van belang dat de omgeving je ondersteunt.”

Niet over uiterlijkheden

In het interview met Yaike Dunselman, de winnaar van de eerste Smaakmaker 2025 gaat het onder meer over zijn antroposofische basis: “De antroposofie gaat niet over uiterlijkheden. Dat wordt misschien soms gedacht als je eenzijdig naar bepaalde aspecten kijkt, maar voor mij gaat antroposofie veel meer om innerlijkheid. Een innerlijke houding die zich verbindt met de uiterlijke wereld.”

POND Nova Innova
In de rubriek Bouwstenen verhaalt het magazine over de waterkwaliteit van de installatie POND (beeld: Nova Innova).

In het verlengde hiervan gaat het Dunselman om de ‘fenomenen’ van het leven: “Het fenomeen van leven, van gezondheid, bestaat altijd uit een evenwicht tussen polaire processen. Zoals in- en uitademen, binnen en buiten, dag en nacht, zomer en winter of hol en bol. Alles in het leven bestaat daaruit. Voor architecten is het wezenlijk een bewustzijn te ontwikkelen voor deze fenomenen. Hoe kun je ermee vormgeven, hoe kun je die kwaliteiten verbinden met de vormgeving van een gebouw?”

Ruimte voor ontmoeten

Dat alles lees je uitgebreid in het nieuwe digitale magazine, waarin ook onderzoeksresultaten worden gepresenteerd over hoe de woonomgeving in vijf wooncomplexen bijdraagt aan zelf- en samenredzaamheid. Het artikel brengt bovendien de lancering van het digitale Kompas Ruimte voor ontmoeten. Deze publicatie biedt houvast bij het nadenken over en vormgeven van een woonomgeving die letterlijk ruimte maakt voor ontmoeting. Hoewel er al enkele waardevolle praktijkgerichte tools bestaan, vormt het Kompas hierop een duidelijke aanvulling en verrijking.

Te Cradle HPP
Pablo van der Lugt wijst in The Timber Truth op The Cradle (Düsseldorf; beeld: HPP Architekten; copyright: Ralph Richter).

De noodzakelijke duurzaamheid in de bouwsector wordt in twee artikelen aangesneden, net nu het kabinet Jetten op het punt staat de in de afgelopen twee jaar opgelopen achterstand aan te pakken. Om het biobased bouwen te promoten, publiceren we hoofdstuk 8 uit het boek The Timber Truth (van auteur Pablo van der Lugt), waarin de mythe dat houten gebouwen niet circulair zijn, wordt afgepeld. Ons Expertpanel, met het nieuwe panellid Douwe Boonstra (KAW architecten), buigt zich over de regelgeving in de bouw. Vergen de actuele klimaateisen voor de bouw een forse aanscherping van de regels?

Natuurlijk is er ten slotte ook gasthoofdredacteur Yvonne Witter, met haar Top 10 en column, waarin zij geheel in lijn met het thema ‘Gezonde leefomgeving’ schrijft over een revalidatiecentrum met een geweldige feeling environment: “Daar kunnen geen stenen tegenop”.

De nieuwe Stedebouw & Architectuur #1 - thema Gezonde Leefomgeving - is voor abonnees te vinden in onze bibliotheek.

Of bekijk de speciale Sneak preview!

Foto bovenaan: Kliniek Arlesheim (Zwitserland; 9graden architectuur)

Ook interessant / voor u geselecteerd

Nieuw: Stappenplannen borging en realisatie opgave ouderenhuisvesting
2 februari 2026

Het Aanjaagteam Wonen Welzijn Zorg voor Ouderen heeft op 29 januari 2026 een nieuw…

Lees Verder »
Trends voor woningmarkt en leefomgeving 2026
9 januari 2026

Een vaste traditie! Aan het begin van het nieuwe jaar zet adviesbureau Companen, tevens…

Lees Verder »
De populairste artikelen van 2025
30 december 2025

Het jaar is weer bijna voorbij. Zoals elk jaar is het weer de vraag welke artikelen het populairst waren. Het…

Lees Verder »
Mini-congres: De toekomst van zorginstellingsterreinen
24 oktober 2025

Veel oude zorginstellingsterreinen maken een stille transformatie door. Wat ooit afgezonderde omgevingen waren…

Lees Verder »
Landelijke Wooncoöperatie Dag 4 oktober 2025 in Ede
22 september 2025

Nederland telt honderden initiatieven tot wooncoöperaties. Deze woonvorm kent steeds meer belangstelling.…

Lees Verder »
Oplossing voor gat tussen thuis en verpleeghuis
18 september 2025

Komt het bejaardentehuis weer terug? Onder ouderen is er in ieder geval een grote behoefte om te verhuizen naar…

Lees Verder »
De fijne stad, een inspiratieboek voor de gezonde leefomgeving
27 augustus 2025

Vincent Luijendijk, schrijver, spreker en strateeg, toont in zijn boek ‘De fijne…

Lees Verder »
Favoriete artikelen van het eerste half jaar
17 juli 2025

Het jaar is al weer halverwege en de vakanties zijn van start gegaan. Tijd om de…

Lees Verder »
Bronkhorst opent ‘hek van de dam’ voor erfbouw
19 juni 2025

In het boerenland is het openzetten van een hek op de dam vaak aanleiding voor een spontane koeiendans omdat de…

Lees Verder »
‘Lekker koken met draadjesvlees. Dan komen ze gelijk!’
2 juni 2025

Middenin de coronatijd werd in Amsterdam-Zuid een opmerkelijke, intramurale zorginstelling geopend. Vandaag…

Lees Verder »
Betaalbaar Wonen Prijs Zuid-Holland
14 mei 2025

Werkte jij vanuit een gemeente, corporatie of projectontwikkelaar aan een betaalbaar woningbouwproject in Zuid-…

Lees Verder »
Villa Bewust
30 april 2025

Lea is een ervaringsdeskundige ZorgSaamWonen blogschrijfster. Ze voelt een…

Lees Verder »
Kamerbrief over voortgang ouderenhuisvesting
28 april 2025

De ministers Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en Fleur Agema van Volksgezondheid…

Lees Verder »
De juiste vibe
31 maart 2025

Lea is een ervaringsdeskundige ZorgSaamWonen blogschrijfster. Ze voelt een…

Lees Verder »
Een gebouw moet zorgconcept niet dicteren, maar faciliteren
11 maart 2025

"We moeten weer leren ontwerpen voor collectieven", stellen Jeroen Osendarp en Joris te Witt (partners en…

Lees Verder »
Hippe hospita
28 februari 2025

Lea is een ervaringsdeskundige ZorgSaamWonen blogschrijfster. Ze voelt een…

Lees Verder »
Blue Zone Festival Award: dien jouw initiatief in!
11 februari 2025

Gezonde leefomgevingen vormen de basis voor een vitaal en gelukkig leven. Om innovatieve en inspirerende…

Lees Verder »
Trots op Park Vossenberg!
9 januari 2025

Het eerste wat in Monique Kolmans opkomt als je haar vraagt naar Park Vossenberg is: '…

Lees Verder »
De hoogtepunten van ZorgSaamWonen
28 november 2024

Het is feest, want ZorgSaamWonen bestaat vijf jaar. In ons nieuwste Digimagazine…

Lees Verder »
"Ook in de binnenstad kun je prima oud worden"
8 oktober 2024

De vergrijzing vindt wereldwijd plaats. Bij de architectuur voor ouderenwoningen…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.