De inrichting van beleefgangen voor mensen met dementie

erer

Ons persoonlijk lid Tjitske Zuidema heeft weer een blog voor ons geschreven. Deze keer gaat de blog over de inrichting van beleefgangen van woonzorglocaties voor mensen met dementie. 

Ik krijg de laatste veel vragen over de inrichting van beleefgangen in woonzorglocaties voor mensen met dementie.Om de inrichting van een woonomgeving en dus ook de gangen goed aan te sluiten bij de belevingswereld van mensen met dementie moet je kennis hebben van

  • waarnemingsstoornissen,
  • prikkelverwerking,
  • over de consequenties van verminderde mobiliteit
  • valpreventie

In deze blog ga ik uit leggen wat waarnemingsstoornissen zijn en hoe je daar rekening mee kunt houden bij de inrichting  van (beleef)gangen

ere

Wat zijn waarnemingsstoornissen?
Oudere mensen krijgen op een gegeven moment problemen met hun visus door staar, macula degeneratie of andere oogaandoeningen. Deze aandoening heeft een negatief effect op hun gezichtsscherpte. Bij mensen met dementie komen er door de hersenbeschadigingen ook nog waarnemingstoornissen bij. Ook al is hun visus misschien nog redelijk goed, toch zullen ze veel dingen niet meer goed zien oftewel kunnen waarnemen. Waarnemen van de omgeving om je heen is een samenwerking tussen de ogen en het brein.

Mensen met waarnemingsstoornissen kunnen moeite hebben met

  • het herkennen van mensen of voorwerpen,
  • met de oriëntatie; herkennen waar ze zijn en het terugvinden van hun appartement of gemeenschappelijke woonkamer
  • met het zien van statische prikkels. Statische prikkels zijn niet bewegende of geluidloze prikkels.

Mensen met dementie hebben moeite met het waarnemen van statische prikkels.
In ruimtes waar vooral statische prikkels zijn, zal men op zoek gaan naar een sterke prikkel. Een sterke prikkel kan bijvoorbeeld een raam aan het einde van de gang zijn waar veel licht door komt. Of een plek waar veel reuring is zoals bij deuren (liften!) waar veel mensen in- en uitlopen. Het feit dat mensen met dementie veel bij uitgangen of liften zijn is niet altijd omdat ze weg willen maar omdat hier het meeste te beleven valt! Mensen met waarnemingsstoornissen hebben dynamische prikkels nodig om op te kunnen merken. Dynamische prikkels zijn prikkels met geuren, geluiden en alles wat beweegt. Dynamische prikkels die de hele dag door gaan, worden op een gegeven moment statische prikkels!

 Hoe kun je er voor zorgen dat er in de woonomgeving voldoende dynamische prikkels zijn?

  • Visueel: Zorg dat er visueel iets te beleven valt door gebruik te maken van licht (lavalamp, discobal, fluorescerend licht) of beweging (mobiel hangend aan het plafond, beleef-tv o.i.d. )
  • Auditief; Dit kan door in een beleefhoek gebruik te maken van muziekinstrumenten of spelmateriaal met geluid. Ook kan door gebruik te maken van sensoren de muziek pas aan gaan wanneer de bewoner in de buurt is. Het is belangrijk om je te realiseren dat dynamische prikkels die de hele dag door gaan op een gegeven moment statische prikkels worden!
  • Tactiel; zorg dat er bij beleefplekken ook iets te doen valt. Dit kan variëren van (laden)kastjes die open en dicht kunnen en waar bepaalde voorwerpen van verschillende structuren in zitten of de aanwezigheid van kussen of knuffels van verschillende stoffen, vullingen en variërend in gewicht.

Maak gebruik van kleur! Kleur is eigenlijk de beste sfeermaker
Door te spelen met kleuren kun je de aandacht naar een bepaalde plek trekken of juist de aandacht van een bepaalde plek weg houden. Dit kun je doen door bij het gebruik van diepere, verzadigde kleuren een lichte of een felle kleur toe te passen. Ook kun je variëren in het gebruik van donkere en  lichtere kleuren. Je kunt mensen hierdoor naar een bepaalde plek laten trekken of juist van een bepaalde plek weg houden. Verf de muur en de voordeur bijvoorbeeld in dezelfde kleur zodat de voordeur niet meer zo op valt en zorg dat er in de directe omgeving iets te doen en benadruk dit met een felle en/of lichte kleur. Door het toepassen van kleuren kunnen mensen zich ook beter oriënteren,

Nog iets over het gebruik van afbeeldingen
In gangen wordt veel gebruik gemaakt grote afbeeldingen van dorpsgezichten. De kans dat mensen met dementie deze afbeeldingen nog in z’n geheel kunnen waarnemen is erg klein. Om een grote afbeelding goed te kunnen zien moet je de afbeelding scannen. Gezonde hersenen doen dit razendsnel en zullen er een betekenis aan kunnen geven, beschadigde hersenen zullen moeite hebben om van al deze scans 1 plaatje te maken en zullen de afbeelding gefragmenteerd waarnemen. Ze zullen er ook geen betekenis aan kunnen geven. Mensen met dementie zullen misschien kleine details (bv een poes of iemand op de fiets) wel herkennen en hier waarschijnlijk ook wel plezier aan beleven

 

 

 

Ook interessant / voor u geselecteerd

hart van vathorst iets groter
ZorgSaamWonen Congres laat oplossingen zien voor wonen en zorg
28 oktober 2021

Er is een tekort aan betaalbare, passende woningen voor jong en oud, voor mensen met en zonder beperkingen. Het…

Lees Verder »
rerer
Hoe de plattegrond de oriëntatie van mensen met dementie kan ondersteunen
7 september 2021

De fysieke omgeving kan voor mensen met dementie een oorzaak van stress zijn. Bijvoorbeeld door geluid en…

Lees Verder »
rere
Hoe de plattegrond de oriëntatie van mensen met dementie kan ondersteunen
2 september 2021

De fysieke omgeving kan voor mensen met dementie een oorzaak van stress zijn. Bijvoorbeeld door geluid en…

Lees Verder »
partners ZSW award
ZorgSaamWonen Award 2021: in gesprek met de partners
31 augustus 2021

De eerste inzendingen voor de ZorgSaamWonen Award 2021 zijn binnen. We zijn op zoek naar voorbeelden van…

Lees Verder »
ere
Zo gewoon mogelijk leven met dementie
6 juli 2021

Het is tijd voor verandering. Dat…

Lees Verder »
tyt
Hoe architectuur het leven met dementie draaglijker kan maken
29 juni 2021

Zelfstandig wonen met dementie. Het is zelfs met alle geavanceerde technieken nog steeds een lastige opgave.…

Lees Verder »
r
Ontwerpen voor mensen met dementie: aansluiten op de belevingswereld
24 juni 2021

Zo goed mogelijk aansluiten bij de…

Lees Verder »
fdfd
ZorgSaamWonen lanceert magazine Wonen met dementie
21 juni 2021

Het is tijd voor verandering. Dat zegt Francien van de Ven, manager op Ouderenlandgoed Grootenhout en naar…

Lees Verder »
r3re
Amadeushuis: wonen in je eigen ritme
7 juni 2021

In het Amadeushuis in Bergambacht maken medewerkers en bewoners gebruik van de kracht van muziek. Eric van der…

Lees Verder »
hofje auguste
Woonzorg Nederland nu officieel dementievriendelijk
17 mei 2021

Op woensdag 12 mei kreeg onze founding partner Woonzorg Nederland het certificaat 'Dementievriendelijke…

Lees Verder »
dd
Polderwiel; zelfstandig blijven wonen met dementie
11 mei 2021

In Dordrecht staat het wooncomplex Polderwiel. Mariska van der Heijden van zorgorganisatie Het Spectrum…

Lees Verder »
demeti
Succesvol werken aan een Dementievriendelijke Samenleving
7 mei 2021

In Noord-Brabant zijn in de afgelopen 10 jaar tijd bijna 60 gemeenten aan de slag gegaan om een…

Lees Verder »
expertmeeting fotooo
Expertmeeting ZorgSaamWonen: veel ideeën, initiatieven en enthousiasme
28 april 2021

Op woensdag 14 april was het weer tijd voor de expertmeeting voor alle experts en partners van ZorgSaamWonen.…

Lees Verder »
alzheimer
Geen passend woningaanbod voor mensen met dementie
19 april 2021

Er zijn onvoldoende passende woonvormen tussen thuis en het verpleeghuis in, zo blijkt uit onderzoek van…

Lees Verder »
cover
ZorgSaamWonen lanceert magazine over gezond samenleven
16 april 2021

De lente is begonnen, we kunnen genieten van bloeiende bloemen, pasgeboren lammetjes en langere dagen. We…

Lees Verder »
zuidoever
Een nieuw thuis in Amsterdam
28 januari 2021

Zuidoever is het eerste woonzorgcomplex van De Oevers. Dit bijzondere gebouw werd in opdracht van de…

Lees Verder »
villa welgelegen
Het Groen Gasthuis: ruimte voor welbevinden
25 januari 2021

Rommie Hoopman, Marianne te Velde en Vincent Fennis zijn nog aan het bijkomen: eind oktober is het Groen…

Lees Verder »
toukomst
'Breng zorg naar de mensen in plaats van naar een zorggebouw'
19 januari 2021

De wondere wereld van wonen, zorg en welzijn.  Daarbinnen is Eelke Wiersma al jaren werkzaam in verschillende…

Lees Verder »
generatiethuis
SlimoTheek: slimme apparaten voor langer thuis wonen
9 december 2020

Een robotstofzuiger, een slimme deurbel, een simpele tablet met beeldbellen of een makkelijke afstandsbediening…

Lees Verder »
yvonne en danielle
Geschikt wonen voor senioren: bewustwording, betrekken en bouwen
8 december 2020

‘Kiezen voor geschikt wonen’ was het thema van het hybride jaarcongres 2020 van het platform ZorgSaamWonen. Met…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.