Anders kijken naar dementie

Foto: Marcel J. de Jong

‘Zo Willen Wij Wonen’ is een netwerk van wooninitiatieven in Groningen die kennis en ervaring delen met elkaar. Het is een onderdeel van Nationaal Programma Groningen. De initiatieven zijn: Waardig Wonen; Burgerinitiatief coöperatieve vereniging ‘Goudvoormekaar’; DeMensplek; Brokanthuis: ‘Woonborg Sappemeer: Zo Willen Wedde, Vriescheloo en Veelerveen Wonen. ZorgSaamWonen zet de komende tijd alle initiatieven in het zonnetje. Dit keer staat DeMensplek centraal.

Als iemand de diagnose dementie niet zou hebben, hoe zouden mensen dan met je omgaan? Die vraag stelt Anke Coumans zich af. Zij is lector bij het lectoraat Image in Context. Dit lectoraat maakt deel uit van het Kenniscentrum Kunst & Samenleving en is gerelateerd aan de bachelor- en masteropleidingen van Academie Minerva, Hanzehogeschool Groningen. Zij richtte met een aantal anderen DeMensplek op.  Dat moet een plek zijn waar niet de diagnose maar de mens centraal staat. Hoe is het zo gekomen? Anke vertelt over de ontstaansgeschiedenis:  “Samen met mantelzorgers en zorgprofessionals hebben we gewerkt aan het Kiemproject: een onderzoek waarin we elkaar echt leerden kennen via methodes  uit kunst en ontwerpen.  In het vervolgproject is daar toen, samen met Het Makerscollectief, bestaande uit een podcastmaker, grafisch ontwerper en fotograaf een boek van gemaakt.  We schreven samen brieven, onderzochten de regels en gevoelswereld in de zorg en bouwden een maquette voor een wereld voor en met dementie. Wat we toen met elkaar hadden ervaren wilden we delen met andere mensen. We hebben toen een verrijdbare kar gemaakt: De DeMensplek Karavaan. Met die kar trekken we erop uit.”

De straat op

Zij gaan de straat op met de  Karavaan, die op een ‘ijskar’ lijkt, om aan mensen te vragen: ‘Wie zorgt er voor jou? Voor wie zorg jij?’ Dat leverde mooie gesprekken op. “Mensen spraken vrij uit omdat wij geen organisatie vertegenwoordigen. We merkten toch enig wantrouwen jegens instituties”, zegt Anke. Ricky van Duuren is één van de vrijwilligers die meedoet. Hij was lange tijd mantelzorger van zijn moeder. Zij had te kampen had met dementie. Zijn moeder is inmiddels overleden maar hij zet zich nog steeds in om mensen anders naar dementie te laten kijken. “Het is toch een thema waar mensen niet makkelijk over praten. Het liefste houden ze het op afstand totdat het dichtbij komt.”

Anke zou eigenlijk ook een echte fysieke DeMensPlek willen laten bouwen waar mensen met en zonder dementie samen wonen, door elkaar heen, dus ’gespikkeld. Die plek moet dan ook goed zijn voor professionals en mantelzorgers. Ook zouden er kunstenaars moeten gaan wonen want zij hebben een open mind. Anke en Ricky zijn hierover in gesprek met de gemeente, corporatie en professionals. Ze zien een levendige plek voor zich, in een zorgzame buurt.

Manifest

Ricky heeft een manifest geschreven waarin staat opgetekend wat er nodig is om het een goede plek te laten zijn. Hij zal op het seminar van ZorgSaamWonen die op 8 februari plaatsvindt dit manifest toelichten. Daar staat in ieder geval in dat mensen met dementie zeggenschap moeten houden. “Ik vroeg mijn moeder altijd naar haar mening. Ze had altijd ideeën, ook tijdens haar periode waarin ze aan dementie leed. Vaak wordt hen niets meer gevraagd terwijl ze echt kunnen meepraten. Vraag hen eens wat voor muziek ze zouden willen horen. Waarom draaien we  altijd de geijkte nummers zoals ‘Daar bij die molen’ en nooit 'Jailhouse rock'? Hij vindt het opmerkelijk dat de meeste professionals zelf niet in de instelling zouden willen wonen waar ze nu zelf werken. ”Dat geeft toch aan dat het anders moet!” Ricky vindt de professionals die hij tijdens de zorg voor zijn moeder heeft ontmoet stuk voor stuk fantastisch. “Daar ligt het niet aan.” Het viel hem ook op dat er eigenlijk geen mannelijke mantelzorgers waren in het verpleeghuis waar zijn moeder woonde.  Hij hoopt met De Karavaan ook mannen te bereiken en het thema bespreekbaar te maken.

Artistieke attitude

De mensen die betrokken zijn bij DeMensPlek gebruiken de kunsten bij het gesprek dat ze voeren en hanteren hierbij een artistieke attitude. Anke legt het uit: “Dat houdt in dat je open luistert naar hetgeen anderen zeggen. Je start vanuit het ‘niet weten.’  Van tevoren weet je nog niet nog wat het oplevert. Als je open het gesprek aangaat krijg je veel meer te horen en waardevolle inzichten.”  Ze gebruiken beeldende middelen, zoals tekeningen, fotografie, opstellingen.  “Het gaat om de ontmoeting, om echt verbinding te maken met elkaar. Dan ga je echt anders naar elkaar kijken. Dat is nodig om mensen met dementie een waardige plek te geven in de samenleving.”

Meer weten?

Meer weten over DeMensPlek? Kijk op demensplek.nl.

Anke en Ricky verzorgen de slotlezing tijdens het seminar ‘ Wonen met dementie’ op donderdagmiddag 8 februari. Lees er meer over of meld je aan!

Ook interessant / voor u geselecteerd

Het Nederlands Openluchtmuseum opent het Huis van Herinnering
1 maart 2024

Het Nederlands Openluchtmuseum opent het Huis van Herinnering: een uniek programma gericht op ouderen met…

Lees Verder »
Waardevol leven met dementie, het kan!
26 februari 2024

Het maakt verschil hoe je omgaat met mensen met dementie. Het maakt uit in wat voor gebouw of woning je woont,…

Lees Verder »
Zorgrobot Tessa is steun in de rug
25 januari 2024

Wie kent haar niet? Tessa, de ‘pratende bloempot’?  Deze zorgrobot helpt mensen met dementie en hun…

Lees Verder »
Gemeente Amersfoort wordt stap voor stap dementievriendelijke gemeente
23 januari 2024

De gemeente Amersfoort is nog geen officiële dementievriendelijke gemeente maar is hard op weg er eentje te…

Lees Verder »
Aandacht staat voorop in Waardig Wonen huizen voor mensen met dementie
16 januari 2024

‘Zo Willen Wij Wonen’ is een netwerk van wooninitiatieven in Groningen die kennis en ervaring delen met elkaar…

Lees Verder »
Dementievriendelijk wonen
9 januari 2024

Ieder uur komen er vijf mensen met dementie bij. 1 op de 3 vrouwen krijgt dementie en 1 op de 7 mannen. Nu zijn…

Lees Verder »
Bouwen en inrichten voor mensen met dementie
24 oktober 2023

Omdat er veel verkeerd gaat bij het inrichten van fysieke leefomgevingen van mensen met dementie, wordt er een…

Lees Verder »
Interieurs met een grote dosis huiselijkheid
12 oktober 2023

Het onlangs verbouwde 'Wij zijn Zuiderschans'; in 's-Hertogenbosch blijft de aandacht trekken. Naast het…

Lees Verder »
‘De samenleving moet beter ingericht worden voor mensen met dementie’
21 september 2023

Vandaag is het Wereld Alzheimer Dag. Ieder jaar staan op 21 september de ziekte van Alzheimer en andere vormen…

Lees Verder »
Vernieuwend zorgconcept biedt verzorgingshuis weer toekomst
28 augustus 2023

Hoe verbouw je een verzorgingshuis, zodat het voldoet aan de wensen en eisen die tegenwoordig en in de toekomst…

Lees Verder »
Nieuwe verkiezingen, nieuwe stippen aan de horizon en hoe houden we de zorg betaalbaar
21 augustus 2023

In 1982 liepen ouderen in Nederland te protesteren tegen bezuinigingen in de ouderenzorg tijdens de "Bestek 81…

Lees Verder »
Kleinschalig groepswonen in nieuwe Amsterdamse woonwijk
9 juni 2023

Het Spaarnhout is een kleinschalige woonzorgvoorziening en maakt deel uit van het duurzame woningproject ‘Life…

Lees Verder »
Een woonwijk met een dak erop: wonen met zorg in Zierik7
5 juni 2023

Het is eigenlijk een woonwijk -met straten en eigen huizen- waar een dak op is gezet. Zo omschrijft Niels…

Lees Verder »
Bouw zorgvilla’s Rosorum in Vlaardingen van start
6 april 2023
Op woensdag 29 maart is de bouw van het project Zorgvilla’s Rosorum in Vlaardingen officieel van start gegaan. Om…
Lees Verder »
'Robot gaat een oudere niet naar het toilet brengen'
6 februari 2023
Henk Geene schreef eerder over de voorzorgcirkels. Hij zal de komende tijd weer regelmatig publiceren over…
Lees Verder »
Partner aan het woord: Thereca
31 januari 2023

Thereca is al enige tijd aangesloten als partner bij het platform ZorgSaamWonen. In dit artikel maken we kennis…

Lees Verder »
Eindelijk gaat de 'woon-snoepwinkel' open
20 december 2022

Ons persoonlijk lid Wim Kromwijk heeft weer een blog geschreven. In dit blog gaat hij in op de 290.000…

Lees Verder »
Partner aan het woord: AIG Care & Living
13 december 2022

AIG Care & Living is een projectontwikkelaar en is onlangs aangesloten als partner bij ZorgSaamWonen. Het…

Lees Verder »
Onderzoek naar dementievriendelijke zorgomgeving
7 december 2022

De komende jaren zal de zorg in Nederland grote veranderingen ondergaan. Veranderingen die noodzakelijk zijn om…

Lees Verder »
Voor altijd mijn liefje
28 november 2022

Over mantelzorg, maar vooral over liefde en geduld bij het zorgen voor mensen met dementie

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.