Bewustwording over eenzaamheid groeit

hugo foto

ZorgSaamWonen hield een interview met expert Hugo van den Beld over het onderwerp eenzaamheid. Hoe staat het met de eenzaamheid en wat zijn de lessen die je eruit kunt halen? Hugo vertelt het!

Wat is nu de stand van zaken met het landelijke programma Eén tegen eenzaamheid?

Als adviseur voor dit programma ondersteun ik zo’n negen gemeenten, terwijl er bij het programma nog veel meer gebeurt. Ik heb daardoor geen compleet beeld, maar ik weet wel dat er nu zo’n 175 gemeenten zijn aangesloten bij het programma en 130 landelijke organisaties en bedrijven. Er zijn handreikingen beschikbaar over het betrekken van ondernemers bij eenzaamheid en het signaleren van eenzaamheid. En nu is er dus weer de Week tegen Eenzaamheid. Daar hoort ook een nieuwe landelijke publiekscampagne bij; deze sluit aan bij de coronamaatregelen.


Wat vind jij de drie mooiste projecten die je bent tegengekomen op het gebied van eenzaamheid?

Vooral de beweging die nu plaatsvindt, overal in het land, vind ik mooi. Er is steeds meer bewustwording over eenzaamheid en steeds meer mensen en organisaties willen hun steentje bijdragen. En projecten of initiatieven? Ik blijf De Luisterlijn prachtig vinden. Deze telefoondienst voor een luisterend oor is 24/7 in heel Nederland voor iedereen kosteloos beschikbaar. Dat is een belangrijke dienst, die in tijden van corona extra nodig is gebleken. Ook het initiatief Join us vind ik mooi, omdat dit gericht is op eenzaamheid bij jongeren. Eenzaamheid komt op alle leeftijden voor, maar dat ook jongeren met eenzaamheid te maken hebben is niet altijd bekend. Join us wil de eenzaamheid onder jongeren van 12 tot 25 jaar terugdringen. Daarvoor hebben ze lokale programma’s, het platform eenzamejongeren.com en nu ook een app. Een ander belangrijk instrument is Welzijn op Recept. Dit is een alternatief voor mensen met psychosociale klachten. Die mensen gaan vaak naar een huisarts. Maar in plaats van een pilletje, verwijst de huisarts deze patiënten door naar een welzijnscoach. Dat werkt goed bij mensen die gevoelens van eenzaamheid hebben. Zo’n welzijnscoach kan met de betrokkene samen kijken wat iemands wensen, talenten en mogelijkheden zijn en daarmee eenzaamheid tegengaan. Overigens is Welzijn op Recept niet nieuw, maar volgens mij een concept waar huisartsen en gemeenten nog veel meer gebruik van zouden moeten maken.

Van 1 tot 8 oktober vindt de week tegen de eenzaamheid weer plaats. Het thema is Ontmoeting en verbinding. Spreekt je dat aan en waarom?

Het thema spreekt me enorm aan, want bij eenzaamheid gaat het in essentie over betekenisvol en duurzaam contact. Bij eenzaamheid kunnen mensen óf te weinig contacten om zich heen hebben, of juist het ‘goede contact’ missen. De twee begrippen ‘ontmoeting’ en ‘verbinding’ slaan op beide varianten. Helemaal raak dus.


Je hebt onlangs een overzicht gemaakt van instrumenten die helpen bij de aanpak van eenzaamheid. Kun je daar iets over vertellen? Wat voor instrumenten zijn er allemaal?

Goed dat je dit vraagt. Vaak zeggen mensen dat ‘eenzaamheid’ een complex onderwerp is en dat het zo moeilijk is om iets aan te doen. Voor mensen die zelf met eenzaamheid te maken hebben, kan het inderdaad lastig zijn. Tegelijkertijd zijn er voor beleidsmakers, projectleiders en initiatiefnemers heel veel instrumenten beschikbaar die hen kunnen helpen bij om voor allerlei doelgroepen effectief aan de slag te gaan. Daarom heb ik zo’n 30 instrumenten in de Instrumentenwijzer op een rij gezet. Met handreikingen, stappenplannen en voorbeelden. Denk aan overzicht om tot een samenhangende aanpak te komen, een subsidiechecklist, een overzicht van mensen die eenzaamheid kunnen signaleren, een handreiking om huisbezoeken uit te voeren, inzicht in de werkzame elementen van interventies en overzichten met voorbeelden van interventies tegen eenzaamheid rond sport en bewegen, de kinderopvang of woningcorporaties. Als je die instrumenten kent en gebruikt, dan is het allemaal niet meer zo heel ingewikkeld en complex, maar vooral een kwestie van doordacht uitvoeren en volhouden.

Je zei eerder dit jaar dat door corona eenzaamheid meer uit de taboesfeer is gekomen. Hoe denk je daar nu over? Zakt het alweer weg?

Het is moeilijk om dat objectief vast te stellen. Maar ik denk dat -toch- vooral eenzaamheid bij ouderen meer bespreekbaar is dan vóór corona. Iedereen kent de gevolgen van de lockdown en kan zich er iets bij voorstellen als mensen op leeftijd extra voorzichtig zijn en beperkt worden in hun sociale contacten. En dat dat juist bij hén, ook bijvoorbeeld in zorgcentra, tot eenzaamheid kan leiden. Ik denk dat de gedeelde ervaring van ons allemaal helpt om het onderwerp eenzaamheid ‘normaler’ te vinden. En dat het iets minder een taboe is geworden. En dat is mooi. Want eenzaamheid hoort bij het leven; en als mensen willen, dan er is wat aan te doen.


Het platform verbindt het sociale en fysieke domein. Heb je tips voor ontwerpers, projectontwikkelaars, corporaties, bouwbedrijven hoe ze een bijdrage kunnen leveren aan verminderen eenzaamheid?

Het belangrijkste is dat ze uitgaan van de ‘gebruiker’, en dat zijn altijd mensen en -dus- sociale wezens. In hun werk kunnen ze aandacht besteden aan sociale veiligheid, goede looproutes met bijvoorbeeld bankjes en pleinen voor ontmoeting en ontmoetingsruimten in wooncomplexen. Ze zouden daarvoor ook het lokale sociaal werk en -uiteraard- wijk- en bewonersgroepen moeten betrekken. Zodat een ontwerp voor een gebouw of omgeving niet alleen ‘mooi’ en ‘functioneel’ is, maar ook een duurzame sociale functie kan vervullen. Het lijkt me mooi als we met het platform ZorgSaamWonen eens een overzicht kunnen maken van alle ‘best practices’ in het fysieke domein om het sociale domein te ondersteunen.

Ook interessant / voor u geselecteerd

curacao
Kangoeroewoningen springlevend in Groningen
20 januari 2021

‘De behoefte aan mantelzorg is groot. En dat gaat alleen maar toenemen. Mensen blijven lager thuis wonen,…

Lees Verder »
toukomst
'Breng zorg naar de mensen in plaats van naar een zorggebouw'
19 januari 2021

De wondere wereld van wonen, zorg en welzijn.  Daarbinnen is Eelke Wiersma al jaren werkzaam in verschillende…

Lees Verder »
burenhulp
De straat als mini-community
5 januari 2021

‘Wat kan ik als actieve burger zelf doen aan het bevorderen van contact tussen mensen?’. Die vraag hield Margo…

Lees Verder »
kampvuur in coronatijd groter
Het geluk van Vlaardingen: kampvuur in coronatijd
23 december 2020

Kees Penninx van bureau ActivAge, en daarnaast expert van het platform ZorgSaamWonen, schrijft over…

Lees Verder »
zorgzame gemeenschappen
Monitor Zorgzame gemeenschappen
15 december 2020

Zorgcoöperatie, naoberzorgpunt, zorgzaam dorp, burennetwerk, doarpswurk, stadsdorp of buurtcollectief. De naam…

Lees Verder »
blijvende bron van zorg
Blijvende bron van zorg
14 december 2020

Het beroep op mantelzorgers nam de afgelopen jaren toe. Met name het aandeel mantelzorgers van mensen met…

Lees Verder »
zorgen
Blijvende bron van zorg
10 december 2020

Het beroep op mantelzorgers nam de afgelopen jaren toe. Met name het aandeel mantelzorgers van mensen met…

Lees Verder »
vuur
Het geluk van Vlaardingen: de aanmaakblokjes
8 december 2020

Kees Penninx van bureau ActivAge, en als expert verbonden aan het platform ZorgSaamWonen, schrijft over…

Lees Verder »
binnentuin
Vastgoed moet bijdragen aan het welzijn van mensen
27 november 2020

‘We realiseren de leefomgeving van de toekomst en willen het vastgoed zodanig inrichten dat het een bijdrage…

Lees Verder »
bijgesneden
ZorgSaamWonen #3
25 november 2020

Het derde magazine van ZorgSaamWonen staat vooral in het teken van het 1-jarig jubileum van ZorgSaamWonen. In…

Lees Verder »
mevrouw jonkman
Bijzondere woonconcepten en het Langer Thuis Akkoord op het ZorgSaamWonen Congres
25 november 2020

Het thema van het ZorgSaamWonen Congres, dat plaatsvindt op 7 december is Kiezen voor Geschikt Wonen. Het…

Lees Verder »
angelique
'Het begint met bewustwording'
19 november 2020

‘We voelen ons medeverantwoordelijk voor het welzijn van onze klanten’, zegt Angelique Baart de la Faille,…

Lees Verder »
groter
Sociaal, duurzaam en kleinschalig wonen op het platteland
14 november 2020

In Salland gaat het gebeuren: het eerste erfdelen project! Een coöperatie heeft een erf gekocht waar een aantal…

Lees Verder »
eenzaamheid
Aanpak Eenzaamheid organiseert gratis kennisdeler
13 november 2020

Hoe kun je eenzaamheid ook in 2021 aanpakken? De online kennisdeler van Aanpak Eenzaamheid, die plaatsvindt op…

Lees Verder »
wooncirkel
De lessen van zes wooncirkels in Amsterdam
2 november 2020

Rochdale heeft diverse wooncirkels opgezet in Amsterdam. Wat een wooncirkel is, voor wie het geschikt is en wat…

Lees Verder »
ererer
ZorgSamenBuurt, er voor elkaar zijn als goede buur
29 oktober 2020

‘Dit is echt onze trots’, zegt Marion Verleg, van de ZorgSamenBuurt in Eindhoven. ’Onze huiskamer, bedoel ik.…

Lees Verder »
cover robert
Het verpleeghuis van de toekomst is een zorgzame buurt
21 oktober 2020

Buurtzorg, waarbij burgers, verpleeghuizen, welzijns- en zorgvoorzieningen, scholen, culturele verenigingen en…

Lees Verder »
duurzaam bewonersbedrijf
Vijf succesfactoren voor een duurzaam bewonersbedrijf
20 oktober 2020

Woningcorporaties en projectontwikkelaars waren wat sceptisch: de bouw zou te duur uitvallen en de zorg niet…

Lees Verder »
trends
Blog: over de waarde van rouwen en huiselijkheid
15 oktober 2020

In dit blog gaat Tjitske Zuidema in op een prachtig interview van Lidewij Ekelkoort, dat onlangs verscheen in…

Lees Verder »
alexander
Impressie expertmeeting ZorgSaamWonen
15 oktober 2020

Op woensdag 30 september was het tijd om als experts weer (digitaal) bij elkaar te komen. Tijdens de eerste…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.