Teruggerekend naar 2020 gaat de vergrijzing tot 2040 nog verdubbelen. Een verdubbeling van het aantal ouderen betekent ook een verdubbeling van het aantal zorgafhankelijke ouderen. Normaal gesproken zou dit ook een verdubbeling van het aantal thuiszorgmedewerkers moeten inhouden om al het extra werk te verrichten. Déze verdubbeling zal echter niet plaats vinden. Integendeel. Onlangs heeft onze regering besloten dat het aantal werkenden in de zorg niet meer mag toenemen. Nu werkt 1 op de 6 werkenden in Nederland  in de zorg. Daar blijft het de komende jaren bij.

Het is goed om ons te realiseren dat onder de verpleegkundigen het ziekenhuis veel populairder is dan de thuiszorg. Dat is uit onderzoek gebleken. Met andere woorden: het slot op de zorg wat betreft de personele ruimte, zal vooral de thuiszorg treffen. De vraag is nu waar we vrijwilligers vinden die in de thuiszorg willen investeren en hulp en steun bieden. We weten dat allerlei clubs, stichtingen en verenigingen naarstig op zoek zijn naar vrijwilligers. Iedereen vist uit dezelfde vijver, daar is nu al sprake van overbevissing.

Is dit alles een rampzalige ontwikkeling? Ik denk dat het meevalt. Een verdubbeling van de vergrijzing betekent ook een verdubbeling van het aantal gezonde, vitale ouderen. Deze gezonde, vitale mensen zijn in staat om hun zorgafhankelijke (enigszins oudere generatie-genoten) de hand te reiken. Ouderen hebben ook aangegeven dat ze dat willen doen. Aan die handreiking zitten ook een aantal voordelen voor hen. Als zij nu hun, wat oudere, leeftijdgenoten helpen, is dat normaal als zij te zijner tijd zelf zorgafhankelijk worden. Dan staan er ook anderen voor hen klaar.

Ik ben dus positief gestemd als het gaat om het opvangen van de gevolgen van de oplopende vergrijzing. In principe kan het, maar er moet wel aan één voorwaarde voldaan worden: de gezonde, vitale oudere van nu, moet wel de slag gaan maken om de zorgafhankelijke leeftijdgenoten te helpen. Het moet tussen de oren gaan zitten. Een shift in de mindset is voor die generatie niet gemakkelijk. Zij komen uit een situatie waar “ieder voor zich” dominant was. Nu dient men te gaan denken in termen van gezamenlijkheid en samenredzaamheid en dat is niet eenvoudig.

Daar komt bij dat de vraag naar hulp en steun niet alleen in aantal toeneemt, maar ook in complexiteit. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat men tot ongeveer het einde van zijn leven thuis blijft wonen. En hoe ouder men wordt, hoe complexer de zorgvraag. Dit zorgt ervoor dat meerdere vitale ouderen nodig zijn om een zware zorgafhankelijke oudere te helpen. Er zal dus afstemming en overleg nodig zijn. Het is wel vrijwillig maar niet vrijblijvend.

Conclusie: de oplopende vergrijzing hoeft geen extra problemen met zich mee te brengen, indien we er als gezonde, vitale ouderen in slagen om onszelf deelgenoot van de oplossing te maken. Het aantal medewerkers in de thuiszorg mag weliswaar niet meer groeien, maar het aantal gezonde en vitale ouderen groeit gewoon met de vergrijzing mee.

Lees ook de eerder verschenen blogs van Henk Geene: 

• Alleenwonende ouderen zijn zeer kwetsbaar
• Thuiszorg legt verbinding tussen informele zorg en professionele zorg
• Voorsorteren op de ouderdom is slim
• De ontwikkeling van voorzorgscirkels op hoofdlijnen