"Ik wilde zelf kunnen kiezen wie mij ‘s ochtends uit bed komt halen en me wast. Want het is het meest intieme dat er is. In plaats van af te wachten wie er nu weer aan mijn bed verscheen, wilde ik daar zelf de regie over hebben."

Aan het woord is één van de tien bewoners van woongemeenschap Mindset Wonen, een bewonersinitiatief voor jongvolwassenen met een lichamelijke beperking in Nijmegen-Lent. Tijdens het bezoek werd duidelijk dat de naam van hun wooninititatief niet voor niets is gekozen. "Met de juiste mindset kan veel, je moet het vooral willen." En dus stapte woningcorporatie Talis in, ondanks het feit dat er in Nederland niet eerder een dergelijk project was gerealiseerd toen ze zes, zeven jaar geleden benaderd werden. Voor Talis was niet alleen de maatschappelijke relevantie bepalend, maar ook de flexibiliteit van het vastgoed: als dat er is, is er in principe veel mogelijk.

Het bezoek aan Mindset Wonen was onderdeel van de inspiratie- en wandelsafari in Nijmegen-Lent. Organisator was de Groene Metropoolregio Nijmegen-Arnhem, koploperregio voor de regionale woonzorgvisie en voortkomend uit het rijksprogramma ‘Een thuis voor iedereen’. Dit programma heeft als doel te zorgen voor voldoende betaalbare woningen voor aandachtsgroepen volgens het fair share principe. Denk bijvoorbeeld aan jongvolwassenen met een lichamelijke handicap maar ook ouderen, zowel vitaal als met een zorgvraag. Op dit moment moeten ze concurreren met reguliere woningzoekenden om schaars beschikbare woonruimte. Uit de presentaties op donderdag 25 mei bleek dat met de huidige woonzorgvisies als onderlegger, de puzzel rondom zorg en wonen beter kan worden gelegd. 

Drie verschillende bewonersgroepen

In de gemeenschappelijke ruimte vertelt Dorothée Jansen van woningcorporatie Talis, het verhaal van woonzorgcomplex Aaron: een gebouw met 91 appartementen en drie totaal verschillende bewonersgroepen.

Woningcorporatie Talis verhuurt 45 appartementen aan vitale 55-plussers. De gemeenschappelijke huiskamer is ontworpen met hun eigen inbreng, want de bewoners staan centraal in dit concept. De indeling, de plaats van de TV, de zitjes: alles is erop gericht om het de bewoners gemakkelijk te maken elkaar te ontmoeten en gemeenschappelijke initiatieven te faciliteren. Dat gebeurt vooral door ze de ruimte te geven en te stimuleren om gezamenlijke bezigheden te ontwikkelen. Waar woningcorporaties regels en verboden voor verhuurders op voorhand en eenzijdig opleggen, volgen de regels hier de bewonersinitiatieven. 

In woonzorgcomplex Aaron komen nog twee totaal verschillende bewonersgroepen in het gebouw wonen. Naast gezonde senioren komen er ouderen met een zware zorgvraag, zoals dementie, en tien jongvolwassenen met een meervoudige beperking via het ouderinitiatief Majstro. 

Hoe zorg je ervoor dat alle bewoners zich thuis voelen in dit ene gebouw en iets voor elkaar kunnen betekenen? Hoe bouw je een gezonde woongemeenschap?

Stap voor stap

Bewoners van de ZZG-zorggroep, waaronder ouderen met dementie, kwamen pas later in het gebouw. De verhuizing had en heeft veel impact, dus is de filosofie mensen zelf te laten ontdekken hoe het er in hun 'nieuwe dorp' aan toe gaat en wie ze tegenkomen. Ze worden hierbij geholpen door buur(t)verbinder Martine Gaal van de ZZG-zorggroep. Martine is coördinator Welzijn en Vrijwilligers en is door de drie partners in huis aangesteld om de gemeenschapsvorming te stimuleren. In eerste instantie binnen het gebouw zelf, daarna volgt de verbinding met de omliggende buurt. Dit doen Dorothée Jansen en Martine Gaal stap-voor-stap en in goede samenwerking.

Hoe dat stappenplan uitwerkt, ligt nog in de toekomst. Wat in het heden ligt, is de samenwerking met alle bewoners om van dit nieuwe wooninitiatief een nieuwe woongemeenschap te maken.

Op maandag 26 juni organiseert de Groene Metropool Regio Nijmegen-Arnhem een werkatelier. Meld je hier aan! 

Auteur: José van Berkum