Dé oudere bestaat niet en juist daarom is maatwerk van cruciaal belang. Vanwege de grote diversiteit onder ouderen is het van belang om per persoon te bekijken wat het meest passend is om in te zetten aan preventieve interventies en op welk domein. Dat schrijft Beter Oud op haar website. 

Het bereik en de effectiviteit van interventies is mogelijk hoger als deze samen met ouderen ontwikkeld worden. Dat blijkt uit recent onderzoek van het RIVM. Dit onderzoek richtte zich op preventieve ouderenzorg en is uitgevoerd onder professionals en ouderen. Aan de hand van de uitkomsten van het onderzoek zijn tien aandachtspunten opgesteld voor preventieve ouderenzorg. 

1. Dé oudere bestaat niet
De diversiteit onder ouderen is enorm, bijvoorbeeld op het gebied van vitaliteit, kwetsbaarheid en chronische aandoeningen. Bij het aanbieden van interventies moet volgens professionals ook rekening gehouden worden met het normen- en waardenpatroon, werkverleden en religie. Zo kan het voorkomen dat ouderen weinig sociale contacten hebben, maar soms hebben ze hier ook juist bewust voor gekozen. 

2. Zingeving is belangrijk 
Zingeving is een waardevolle behoefte voor ouderen. Dit bepaalt wat het leven voor ouderen de moeite waard maakt. Of hoe ouderen kunnen blijven bijdragen aan de maatschappij. Het is belangrijk om ouderen te stimuleren om mee te doen door ze aan te spreken op hun passie of werkverleden. 

3. Maatwerk nodig op alle terreinen
Elke oudere is anders, en daarom moet per oudere bekeken worden wat hij of zij nodig heeft. Daarbij kunnen ouderen beter worden aangesproken op wat zij wel kunnen en niet op wat zij niet meer kunnen. Interventies hebben daarbij bij voorkeur effecten op meerdere gebieden van zelfredzaamheid. Denk aan het organiseren van een laagdrempelige maaltijdvoorziening in een buurthuis, zodat ouderen nog wel de deur uitkomen, mensen ontmoeten en dagbesteding hebben. 

4. Ouderen onderschatten de eigen kwetsbaarheid
Ondanks dat ouderen achteruit gaan in hun functioneren, houden ze zich voor dat ze nog prima kunnen functioneren. Wellicht passen ze zich snel aan aan hun nieuwe niveau. De trend is het in hier en nu leven, anticiperen wordt moeilijker naarmate de ouderen kwetsbaarder worden, terwijl dit juist kan helpen om langer zelfstandig thuis te wonen. Ouderen vinden het hebben en houden van sociale contacten erg belangrijk; eenzaamheid is een groot probleem onder ouderen waar ze niet graag over praten. 

Hoewel twee op de drie ouderen regelmatig nadenkt over de verhuizing naar een levensloopbestendige woning, ondernemen de meesten nog geen actie. Vooral organisatorisch zien ze hierin veel bedreigingen. Ook hierbij speelt de angst om sociale contacten te verliezen een belangrijke rol. 

5.Voorlichting helpt bij aanjagen anticipatie
Professionals kunnen ouderen helpen en leren vooruit te kijken en aan te passen aan een nieuwe situatie. Wel heeft voorlichting alleen zin wanneer de ouderen daar daadwerkelijk voor openstaan. Daarbij hoeft de verantwoordelijkheid voor het actiever nadenken over verhuizen en aanpassingen aan de woning niet enkel bij de oudere zelf te liggen. Zo kan de communicatie van gemeenten omtrent dit onderwerp een stuk beter. Verder is het belangrijk dat informatie wordt aangeboden via mediakanalen waar ouderen doorgaans veel gebruik van maken. 

6. Sommige ouderen bereiden zich wél goed voor
Volgens de geïnterviewde professionals zijn er ook proactieve ouderen die zelf stappen ondernemen om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen wonen. Er zijn al verschillende wooninitiatieven vanuit ouderen opgezet. Een van die voorbeelden is het Amstelhuis in Amsterdam. Een aantal professionals ziet daarbij een mogelijkheid in het slim inrichten van binnen- en buitenruimtes om ontmoeting, gezond gedrag en levensloopbestendig wonen te stimuleren. 

7. E-health voor ouderen in opkomst
Het aanbod van E-health applicaties voor preventieve ouderenzorg is groeiende. De geïnterviewde professionals zijn van mening dat E-health een goede aanvulling kan zijn op de reguliere zorg, maar nooit een vervanging kan zijn: e-Health zou volgens hen lang niet voor iedereen geschikt zijn. Deze visie wordt ondersteund door resultaten van o.a. de e-Health monitor. Volgens professionals houdt het huidige aanbod nog te weinig rekening met de verschillende niveaus digitale vaardigheden, gezondheidsvaardigheden en voorkeuren van ouderen. Men raadt daarom aan e-Health vooral samen met ouderen te ontwikkelen. 

8. Tijdig inzetten interventie
Volgens professionals wordt nu nog te laat of te weinig gesignaleerd wat ouderen nodig hebben om langer zelfstandig te kunnen functioneren en wonen. Hierdoor is het moeilijk om preventieve interventies tijdig in te zetten. Volgens professionals wordt dit veroorzaakt door een versnippering van de zorg en ondersteuning, waardoor continuïteit en opvolging van risico's ontbreekt. Er zou veel meer vanuit een integrale visie gewerkt moeten worden. Deze werkwijze wordt nu gehinderd omdat niet altijd duidelijk is wie waarvoor vantwoordelijk is. Ook is onduidelijk hoe preventieve interventies structureel moeten worden gefinancierd. 

9. Gemeentelijk ouderenbeleid
Gemeenten zouden meer prioriteit mogen geven aan preventief ouderenbeleid, bijvoorbeeld door meer gebruik te maken van beschikbare gezondheidsgegevens. De GGD kan deze gegevens verbinden en analyseren om de bevolking en behoeften binnen gemeenten in kaart te brengen en het aanbod hierop af te stemmen. Dit soort profielen kan gemaakt worden om per wijk maatwerk te kunnen leveren. Het project 'Even Buurten' is een goed voorbeeld van zo'n integrale wijkaanpak. De aanpak bestaat uit het opsporen van kwetsbare ouderen, het investeren in sociale netwerken van die ouderen en het verbinden van het aanbod van zorg en welzijn. Dit heeft ook positieve effecten op de sociale cohesie in de wijk. 

10. Ondersteunende rol Rijksoverheid
Professionals hebben ook nog een aantal aanbevelingen gedaan voor de Rijksoverheid. Er is bijvoorbeeld een suggestie gedaan voor het opzetten van in publiekscampagne om specifieke problematiek bij ouderen bespreekbaar te maken. Ook wordt voorgesteld om mensen te mogelijkheid te geven om, voordat zij met pensioen gaan, alvast een dag in de week tijd te besteden aan hobby's, het opbouwen of uitbreiden van sociale contacten en eventueel vrijwilligerswerk. 

Bekijk het volledige artikel op www.beteroud.nl.