Bouwen, bouwen, bouwen, dat adviseerde commissie Toekomst zorg thuiswonende ouderen in hun rapport ‘Oud worden in 2030, een REISadvies’. Zeno Winkels, directeur van de Woonbond, en beleidsmedewerker Frederique Westenberg zijn het daar roerend mee eens.  ‘Naast bouwen is goede begeleiding vanuit de zorg nodig. In ieder geval waar het woningen voor mensen uit de maatschappelijke opvang betreft. We zijn er niet alleen met bouwen.’ Frederique vult aan: ‘Er gebeurt veel maar er wordt nog teveel gepraat. Er is een enorm tekort aan geschikte woningen voor senioren, voor mensen die uitstromen en voor starters.’ De Woonbond meent dat gemeenten de urgentie nog onvoldoende voelen. Al juicht de Woonbond  initiatieven zoals de Taskforce Wonen en Zorg toe. De Taskforce ondersteunt gemeenten en hun samenwerkingspartners bij een gezamenlijke aanpak, zoals het opstellen van een woonzorgvisie en maken van bindende prestatieafspraken op het terrein van wonen en zorg.

Stem van de huurder
Huurdersorganisaties zijn, sinds de invoering van de Woningwet in 2015, een volwaardige partij naast de corporaties  en de gemeente bij het opstellen van de prestatieafspraken. De Woonbond vindt dit een groot goed, maar meent dat huurders nog steeds te laat en te weinig betrokken bij de totstandkoming van woonprojecten. Huurders willen dat gemeenten, corporaties en andere organisaties die bezig zijn met het realiseren van woonprojecten hen meeneemt bij de planvorming. ‘Huurders hebben veel kennis van de buurt. Het is een gemiste kans om hun stem niet te horen. Vraag hen wat zij belangrijk vinden en wat zij kunnen betekenen. Zij hebben veel ervaring en kracht.’, aldus Frederique. Zeno heeft een mooi voorbeeld van de kracht van de huurders. ‘In Sneek zijn huurders oudere huurders gaan bellen met de vraag hoe het met ze -in deze bijzondere coronaperiode- gaat. Dat was een succesvolle actie. Huurders stelden de telefoontjes enorm op prijs. En de vrijwillige bellers hebben signalen kunnen doorgeven aan zorg- en welzijnsorganisaties. Dat was van tevoren afgesproken.’

Integrale wijkvisie
Zowel Zeno als Frederique zien de schotten die tussen afdelingen van de gemeenten bestaan als eén van de grootste knelpunten bij de totstandkoming van woonzorgvoorzieningen. De beleidsmedewerkers van de afdeling vastgoed en van de afdeling sociaal domein moeten samenwerken. Dat gebeurt niet altijd. ‘Als lokaal duidelijk is wat de opgave is en de wethouders van de verschillende domeinen zich daar achter scharen, dan kun je stappen maken. Dan kun je domeinoverstijgend werken. De opgave beslaat meerdere domeinen’, zegt Frederique. Volgens Zeno zouden de woonzorgvisies van gemeenten breder moeten zijn dan alleen het langer thuis wonen. ‘Het gaat ook om wat wijken aankunnen. En hoe mensen, zeker de kwetsbare huurders, kunnen meedoen.’  Zeno pleit voor het maken van integrale visies op de wijk. ‘Dat is nodig om leefbare wijken te krijgen. In de visie kunnen zaken aan de orde komen zoals het creëren van voldoende ontmoetingsplekken, de nodige groenvoorzieningen, hittebestendige plekjes. En wat er aan voorzieningen nodig is voor een toegankelijke en veilige wijk.’ Zeno zou ook wat kinderen in de wijk willen zien. ‘Dat komt de levendigheid ten goede. Een wijk die prettig is voor jong én oud, daar moeten we meer naar streven.’ Frederique: ‘De Woonbond ziet bij het maken van zo’n integrale wijkvisie een grote rol voor de huurders en bewoners. Niemand kent de wijk immers beter dan de bewoners.’

Goede Zaak
De Woonbond pleit voor meer variatie aan woonvormen, zoals het gemengd wonen. Frederique: ‘Dat zijn mooie projecten waarbij diverse groepen huurders bij elkaar wonen en naar elkaar kunnen omzien. Dat is kansrijk.’ Daarnaast ziet de Woonbond dat het hard nodig is om dakloosheid te bestrijden. De Woonbond voert samen met De Goede Zaak actie om de wooncrisis te bestrijden. Ze pleiten onder meer voor het afschaffen van de verhuurdersheffing.  Dat is nodig om meer sociale, betaalbare huurwoningen te krijgen. Zeno meent dat de schotten tussen de verschillende financieringsstromen deze opgave nog teveel belemmeren. Bovendien hebben gemeenten er veel taken bij gekregen maar te weinig middelen en capaciteit om goede huisvesting en begeleiding te regelen.  ‘De problematiek is complex.  Een zachte cultuur is nodig om partijen bijeen te brengen: een cultuur waarin gemeenschappelijke doelstellingen helder zijn en waarin de krachten van de verschillende organisaties benut worden om de leefbaarheid van de buurt en welzijn van de bewoners te vergroten. Daar kan het platform ZorgsaamWonen een rol in spelen.’