‘Ik heb lang in de jeugdzorg gewerkt. Nu ben ik werkzaam met en voor ouderen. Ik ben met de doelgroep meegegroeid’, zegt Leo Bisschops die sinds drie jaar voorzitter is van KBO-Brabant, een zelfstandige vereniging voor vijftigplussers met 286 lokale afdelingen en circa 125.000 leden. Hij maakt zich zorgen om de ouderen. ‘De verzorgingshuizen zijn weg. Ouderen wonen langer thuis. Het huis moet daarvoor geschikt zijn en de omgeving ook. Als we nu niet zorgen voor meer geschikte woningen en een goede woonomgeving, ontstaan er knelpunten’.  Hij wil dit met ouderen zelf aanpakken. Vanuit KBO-Brabant worden bijeenkomsten georganiseerd  met ouderen. In het Land van Cuijk bijvoorbeeld wonen veel ouderen in grote, eigen huizen. Medewerkers van woningcorporaties, zorgorganisaties, gemeenten, banken maar vooral ouderen zelf zijn uitgenodigd om te praten over het langer thuis wonen. ‘Hoe woont u nu? Wat zou u willen? En nodig hebben?’ Deze vragen hebben we met elkaar besproken. En het resulteerde in een vervolg. Drie werkgroepen buigen zich nu over financiering, zorg en gemeenschappelijk wonen.’ Deze aanpak wil KBO-Brabant ook op andere plekken in Brabant uitrollen. ‘Als KBO-Brabant willen we dit faciliteren. We geven ouderen een grote rol in dit proces. ‘

Aanpakken, beginnen, dóen
Volgens Leo weten we al heel veel over het langer thuis wonen. ‘Kijk naar de rapporten van de commissie Bos, van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, TNO. We moeten al die kennis nu in de praktijk toepassen. En niet teveel analyseren. Laten we ‘paralysis by analysis’ voorkomen. We hebben behoefte aan aanpakken, beginnen, dóen.’ Het hebben van een integrale ouderenvisie is nodig.  Als oud-wethouder bij de gemeente Best weet hij maar al te goed dat de schotten in de financiering een belemmering voor de integrale visie vormen. ‘Het is nu nog ingewikkeld geregeld: de Wmo, de Wlz, de Zorgverzekeringswet. Drie wetten die samenhang tegengaan.’ Hij meent dat de overheid dit samen met het maatschappelijke middenveld moet oplossen. ‘Je hebt elkaar nodig, op landelijk niveau maar ook op lokaal niveau. Samenwerken is nodig.’ KBO-Brabant doet dit volop en trekt op met Alzheimer Nederland, de zorgcoöperaties, opleidingsinstituten,  etc. ‘Neem nu een onderwerp als armoede. Dat kun je alleen aanpakken als je samen optrekt. Armoede hangt samen met zorgkosten, met huur, met belastingen.’

Proces-architectuur
Telkens benadrukt Leo dat de onderwerpen die spelen mét ouderen besproken moeten worden. ‘Als het gaat om eenzaamheid, om digitalisering of om solidariteit tussen jongeren en ouderen. Het is de kunst om ouderen serieus te nemen. Zet ze niet in een hoek, maar ga in dialoog met elkaar.’ Nog te vaak ziet hij dat er voorzieningen komen die niet met ouderen zijn besproken en niet worden gebruikt omdat ze niet aansluiten bij de vraag. ‘Het gaat niet alleen om producten en diensten maar ook om ethische kwesties. Ook die moet je met elkaar bespreken.’ Onlangs heeft hij, samen met vertegenwoordigers van de landelijke artsenfederaties, met groepen ouderen gesproken over wat voor keuzes artsen moeten maken als er in deze coronapandemie tekorten zouden komen op de intensive care.  ‘Het is een delicaat onderwerp maar daarover moet je in gesprek met elkaar.’ In eerste instantie was er een advies over dit thema gemaakt, zonder dat er met ouderen zelf is gesproken. KBO-Brabant heeft dit aangekaart en ervoor gezorgd dat er bijeenkomsten zijn georganiseerd over dit thema met ouderen erbij.’ Dat voorkomt het wij-zij denken. En dat geldt dus ook voor het wonen. Het gaat niet alleen om de hofjes en de andere woonvormen, het gaat ook om de sociale context.  Die moet je in samenhang met elkaar bespreken. Daar is goede proces-architectuur voor nodig. Nederland is nog lang niet af.’

https://www.kbo-brabant.nl/