Maar voordat we met deze groep de halteplaats bezoeken, verzamelen we in wijkcentrum ‘Bij van Houten’. Net als Michi-Noeki, een sterk, buurtgedreven multifunctionele wijkvoorziening. Na de sloop van het buurthuis, staken de bewoners van de Oosterparkwijk de koppen bij elkaar en brachten de aanbouw van een oude school weer tot actief buurtleven. Volgend jaar moeten we allemaal terugkomen, want dan moet er nog een beter wijkgebouw staan, op basis van een ‘samen’ doordacht ontwerp.

Warm

Vandaag staat Michi-Noeki centraal, De eerste van vier halteplaatsen in de Oosterparkwijk in Groningen. De plaats zelf houdt het midden tussen een hangplek-bankje en een buurtcafé, een specifiek concept dat hier de vorm kreeg van een klein rechthoekig gebouw met een schuin oplopend dak. Er zijn twee deuren. Een is voor toegang tot een openbaar (invaliden)toilet. De andere is de echte ‘voordeur’ waardoor je in een huiskamer, annex keuken en kantoortje treedt.

Het is er warm en er staat een gastvrouw. Dat kan ook een man zijn, want een groep vrijwilligers uit de buurt tekent zelf een dienstrooster in. Zo is er altijd iemand om een kop koffie te schenken voor 1 euro, een stoel aan te bieden, te luisteren en een praatje te maken. Is het mooi weer kun je ook buiten zitten op een van de bankjes en zelf aan een zijde van het gebouw een beschut plekje (en uitzicht) zoeken, afhankelijk van wind en zon. Een van de vrijwilligers, Frans Geubel, trof er ‘zijn’ Frederika de Vries. Zie je tegenwoordig de een, zie je ook ander. Ze zijn sinds hun ontmoeting in de Michi-Noeki, onafscheidelijk. Ook deze dag lopen ze hand in hand met de experts mee en lichten een en ander toe.

De publieke ingang voor het toegankelijke openbare toilet

Architect Irene Edzes van Vollmer+Partners is mede-bedenker van het concept, dat in teamverband is uitgewerkt en in 2017 als inzending is ingediend voor de landelijke prijsvraag ‘Who Cares’ van toenmalig rijksbouwmeester Floris Alkemade. Het werd een van de projecten die steun kreeg voor uitvoering. De rijksbouwmeester bleef het alle jaren volgen, want tussendoor lag het project soms langdurig stil. Toch is het gelukt, mede door financiële steun uit de Regiodeal voor Groningen-Noord. Ook wordt het werk van kwartiermaakster Miranda Dontje benadrukt door Irene. Juist omdat de Michi-Noeki een concept is dat ‘tussen’ andere voorzieningen functioneert, zijn er de nodige afstemmingsgesprekken gevoerd met omliggende ondernemers en dienstverleners.

Eenzaamheid

Hoe de Michi-Noeki uitpakt in de praktijk wordt vanaf een nulmeting gemonitord door onderzoekers van de RUG. Belangrijkste vraag is: Draagt dit bij aan het verminderen van eenzaamheid in de wijk? Vorig jaar opende Michi-Noeki haar deuren in een wijk waar eenzaamheid een punt van aandacht is. Irene Edzes verdiepte zich lange tijd in eenzaamheid en keek ook over de grens naar mogelijkheden. Daar trof haar de sociale werking van een Michi-Noeki en werkte dit concept verder uit.

Concept

“De vorm kan variëren”, legt Irene uit, “het kan nieuwbouw zijn, zoals in Groningen, maar het kan ook in een bestaand gebouw.” Het concept daarentegen, kent een aantal vaste elementen: het is een halte- en ontmoetingsplaats op een kruispunt van wegen, Het bevat een toegankelijk openbaar toilet, er kunnen zo’n 8 tot 15 mensen verblijven, er is een gastheer of -vrouw, De toegang is laagdrempelig voor iedereen, jong of oud. Het is ook informatiecentrum voor activiteiten in de buurt en misschien een opstapje naar het buurthuis. Het heeft geen zorgimago en het is voor en door bewoners. Zo maar wat kernbegrippen die van toepassing zijn op dit Michi-Noeki-concept. Miranda Dontje nu: “Er is een groepsapp voor de vrijwilligers en ze hebben allemaal een sleutel en een tag. Ik ben aanwezig op de achtergrond. Het is een hele betrokken groep, die de organisatie samen hebben bedacht en uitvoeren.”

Actuele informatie voor de buurt

Het excursie-publiek bestaat uit geïnteresseerde experts, onder meer op het gebied van welzijn, community building en architectuur en zijn afkomstig van onder meer Oldenzaal tot Hilversum. Robert Bleeker, is gebiedssecretaris Oude Wijken voor de gemeente Groningen, tevens opdrachtgever voor de Michi-Noeki en zegt nu: “Het is een geweldig verhaal hoe we in samenwerking met de buurt dit hebben ontwikkeld.”

Hobbels en successen

Hobbels op de weg die beslecht moesten worden waren verrassingen in de ondergrondse infrastructuur, diverse claims op de openbare ruimte, waaronder het verdwijnen van een aantal parkeerplaatsen, hoge bouwkosten en ook schaarste onder aannemers. Maar sinds de opening telt de Michi-Noeki vooral successen. Bewoners leren elkaar kennen, vrijwilligers worden vrienden, schuchtere en kwetsbare mensen bloeien op. Het is al met al een ‘huiskamer op straat’ en dat is niet onopgemerkt gebleven. Zo kreeg het conceptMichi-Noeki dit jaar de ZorgSaamWonenAward en won het ook de Groninger Architectuur en Landschapsprijs 2024.

Brede belangstelling voor het ZorgSaamWonen-expertbezoek (foto: Frans Geubel)

Lees ook een ‘dieper’ gesprek met Irene Edzes over de aanleiding en ontwikkeling van het concept, naar aanleiding van het winnen van de ZorgSaamWonen Award 2024. ​​

Meer lezen

• Michi Noeki: mijnoosterparkwijk.nl
• Regiodeals: elkeregiotelt.nl