De waarde van sport en bewegen

Ilja van Holsteijn

Ilja van Holsteijn

Donderdag 20 juni vindt het gloednieuwe Blue Zone Festival Plaats in Zwolle met voorafgaand, op 19 juni, het pre-event. Eén van de sprekers tijdens het Festival is Ilja van Holsteijn van Kenniscentrum Sport & Bewegen. Onlangs spraken we met hem.

We lezen er regelmatig over. Het belang van sporten en bewegen voor onze gezondheid en welbevinden. Maar wist je ook dat sport en bewegen bijdraagt aan persoonlijke ontwikkeling en zorgt voor sociale cohesie in de samenleving? Bewegen en in beweging blijven is een wezenlijk onderdeel van gezond en fijn ouder worden. Vooral het dagelijks bewegen; wandelen, fietsen en ja, zelfs het huishouden doen. Toch bewegen we te weinig. Minder dan de helft van de Nederlanders voldoet aan de beweegrichtlijnen, de motorische vaardigheden van kinderen staan onder druk en kwetsbare groepen worstelen met toegang tot passend sport- en beweegaanbod. Aldus het Kenniscentrum Sport & Bewegen. De directe leefomgeving speelt een belangrijke rol. Nodigt die leefomgeving uit om te bewegen? Zijn er voorzieningen waar mensen terecht kunnen? We spreken met Ilja van Holsteijn, manager Waarde van Sport & Bewegen bij het kenniscentrum. Ilja verzorgt tijdens het Blue Zone Festival een sessie over de beweegvriendelijke omgeving.

Kenniscentrum Sport & Bewegen verzamelt kennis vanuit de praktijk en de wetenschap over sport en bewegen. En vertaalt deze kennis naar producten en artikelen die professionals uit diverse sectoren ondersteunen bij het realiseren van een vitaal en sociaal Nederland. Bijvoorbeeld rondom de thema’s beweeggedrag, de beweegvriendelijke omgeving, E-sports, Gaming en Gamification. 

In balans

Ilja: “In de sessie op het Blue Zone Festival wil ik vooral laten zien wat een beweegvriendelijke omgeving is en hoe zo’n omgeving kan bijdragen aan gezond en vitaal ouder worden. Het kenniscentrum heeft een aantal producten ontwikkeld die helpen bij het realiseren van een beweegvriendelijke omgeving. Bijvoorbeeld ons Beweeg Vriendelijke Omgeving-model (BVO model), dat aangeeft uit welke elementen een beweegvriendelijke omgeving bestaat: Hardware, Software en Orgware. Oftewel de fysieke inrichting, de activatie en de organisatie. De drie elementen moeten in balans zijn. Je volstaat niet met het aanleggen van een beweegroute alleen, maar je zult ook met bijvoorbeeld buurtsportcoaches moeten programmeren voor de doelgroep. En nadenken over financiering voor het onderhoud en beheer. Dat moet allemaal bij elkaar passen.”

Slimme combinaties

Naast het BVO-model is er ook een stappenplan Beweegvriendelijke Omgeving dat een gemeente helpt om tot een duurzaam sport- en beweegbeleid te komen. Het stappenplan is als e-learning beschikbaar. En er is een BVO-scan, een gesprekstool over de beleving van de omgeving, om mee door de wijk te gaan. De scan kan iedereen doen en is interessant voor professionals en bewoners van de wijk als er beleid op een bepaalde wijk gemaakt moet worden. De scores worden online gedeeld en geven voeding aan een gesprek over beleving. Al deze instrumenten (en meer) komen voorbij in de sessie tijdens het Blue Zone Festival. Ilja: “Ik wil het ook hebben over kansen om het realiseren van een beweegvriendelijke omgeving te combineren met andere maatschappelijke opgaven. Denk bijvoorbeeld aan de vergroeningsopgave in een gemeente. Een mooi voorbeeld van zo’n combinatie van opgaven zien we terug in de gemeente Vught, een gemeente die heel nadrukkelijk bezig is met het thema ‘Beweegvriendelijke omgeving’ in Vught en de omliggende kernen. In een aflevering van onze podcastserie ‘Kenniscast Sport & Bewegen’ legt Marjanne Steenhuis, beleidsadviseur sport en bewegen bij de gemeente Vught, uit hoe de gemeentelijke opgave om meer bomen te planten én de wens voor meer speelplekken voor kinderen leidt tot een speelbos. Een win-win situatie voor allebei de beleidsdomeinen.”

Meer dan twee speeltuintjes

Ruimte geven aan sport en bewegen is niet alleen kijken naar waar er ruimte is, maar zeker net zo belangrijk zijn dus de slimme combinaties. Ook in de wetenschap dat het thema meestal niet bovenaan het prioriteitenlijstje van gemeenten staat. Terwijl het wel een bijdrage kan leveren aan veel opgaves: zoals gezondheid, vergroening en verduurzaming. Maar dat wordt niet altijd gezien. Ilja: “De gezonde leefomgeving staat gelukkig wel steeds hoger op de agenda. We zien ook dat sport en bewegen meegenomen wordt in de visie op een gezonde leefomgeving. De uitdaging die we dan nog met elkaar hebben is hoe we sport en bewegen vertalen naar een omgevingsplan of programma. En ervoor zorgen dat de visie niet beperkt blijft tot twee speeltuintjes, maar zich ook echt over de hele breedte laat doorvertalen naar de uitvoering.”

Maatschappelijke opbrengst

Er moet letterlijk en figuurlijk ruimte komen voor sport en bewegen. Beleidsmakers en mensen uit de praktijk hebben steeds meer behoefte aan bewijzen van de effecten. Als ruggensteun tijdens gesprekken over de waarde van sport en bewegen in relatie tot de (maatschappelijke) investering. Het Kenniscentrum zet zich in om het inzicht hierin te vergroten. Ilja: “We hebben de Social Return on Investment (SROI) van sport en bewegen laten berekenen. Een methode om de maatschappelijke impact van bijvoorbeeld een project te meten. Het SROI-cijfer geeft op het niveau van de hele maatschappij weer, hoeveel geïnvesteerd wordt in – én geprofiteerd wordt van sport en bewegen. Op dit moment is het cijfer 2,76. Oftewel de maatschappelijke opbrengsten van sport en bewegen zijn 2,76 keer hoger dan de kosten. De positieve opbrengst zit hem bijvoorbeeld in gezondheidswinst, een hogere levensverwachting en lagere zorgkosten. Maar ook in lager ziekteverzuim op de arbeidsmarkt en een hogere kwaliteit van leven.” De SROI is een interessant instrument om in gesprek te gaan over de kosten en baten van sport en bewegen. Het geeft inzicht, richting en biedt een opening voor een gesprek over de domeinen heen. Ilja: “Veel beleidsambtenaren gebruiken het om hun wethouder te informeren. Die kunnen de informatie op hun beurt weer meenemen naar collega-wethouders en de Raad. Het helpt om te overtuigen en mee te bewegen in een integrale benadering.”

Mentale winst

In de SROI ontbreekt de sociale component. Denk dan bijvoorbeeld aan ontmoeting en plezier. Dat laat zich heel moeilijk kwantificeren, aldus Ilja. Toch wil het kenniscentrum de maatschappelijke effecten van sport en bewegen op welbevinden inzichtelijk maken. Onlangs heeft de Hogeschool Arnhem en Nijmegen (HAN) in opdracht van het kenniscentrum daar meer onderzoek naar gedaan. Ilja zal in zijn sessie resultaten uit het onderzoek delen. Mooie gespreksonderwerpen voor tijdens zijn sessie op het Blue Zone Festival.

Wil jij meepraten? Kom dan naar het Blue Zone Festival op 20 juni. Lees meer over de sessie van Ilja van Holsteijn of meld je aan voor het Festival.

Ook interessant / voor u geselecteerd

ZorgSaamWonen digimagazine #2 2024: Blue Zone, het is hier!
8 juli 2024

Drie keer per jaar lanceren we met ZorgSaamWonen een digitaal magazine. Het eerste digimagazine van dit jaar,…

Lees Verder »
Bouwopgave zorggeschikt wonen voor senioren is investeren in gemeenschappen
1 juli 2024

Het ontbreekt aan toekomstbestendige woon(zorg)vormen voor senioren. Deze vullen het gat tussen zelfstandig…

Lees Verder »
Beweeg je mee?
27 mei 2024

Deze week, maandag 27 t/m vrijdag 31 mei 2024, organiseert het Ouderenfonds met OldStars de Nationale…

Lees Verder »
Blue Zone Festival Award, dien je project in!
16 mei 2024

Op 19 & 20 juni vindt het gloednieuwe Blue Zone Festival plaats: hét festival voor de gezonde leefomgeving…

Lees Verder »
Geloof in je eigen verhaal
3 mei 2024

Donderdag 20 juni vindt het gloednieuwe Blue Zone Festival Plaats in Zwolle met voorafgaand, op 19 juni, het…

Lees Verder »
Eerste bevindingen nieuw zorgconcept VanThuisUit
20 september 2023

Ouderenorganisatie TanteLouise en CZ zorgkantoor openden 1 juni 2022 het nieuwe zorgconcept VanThuisUit. Een…

Lees Verder »
Zelfdestructie van de verpleeghuiszorg
24 juli 2023

Gastblogger Henk Geene schreef eerder op de site van ZorgSaamWonen over de voorzorgcirkels. Hij zal de komende…

Lees Verder »
Voortgang programma WOZO: 'urgentie groeit'
4 juli 2023

Conny Helder, minister voor Langdurige Zorg en Sport, heeft op 3 juli 2023 de Tweede kamer geïnformeerd over de…

Lees Verder »
Eigenaarschap van plekken als basis voor preventie
7 juni 2023

Preventie en gezondheid is het thema van ons eerste digimagazine van 2023.  De kracht van ZorgSaamWonen-partner…

Lees Verder »
Woonzorg Flevoland ziet belang van de community
1 juni 2023

Buiten Excel-bestanden om nadenken over en werken aan zogenaamde drempelloze zorgproducten. Dat is wat Woonzorg…

Lees Verder »
Het leven staat centraal, niet de zorg
23 mei 2023

Goed oud worden (in de regio) is een uitdaging waar jeugdliefdes Driezorg en Zonnehuisgroep IJssel-Vecht graag…

Lees Verder »
Bundel 'Zorgzame buurten' trotseert het systeem
17 mei 2023

De bundel ‘Zorgzame buurten’, met daarin vijftien inspirerende initiatieven die het systeem trotseren en…

Lees Verder »
Community building: geen doel of middel, maar werkwoord
16 mei 2023

Mensen willen samen wonen, samen zijn en samen dingen doen. Die context vereist ruimte, tijd en blijvende (…

Lees Verder »
Digimagazine ZorgSaamWonen #1 2023
15 mei 2023

Preventieve gezondheid is essentieel om de opgaves waar we voor staan in de ouderenzorg behapbaar te maken en…

Lees Verder »
Fit en vitaal blijven met oefengids en andere praktische tools
12 mei 2023

Speciaal voor zorgprofessionals die anderen helpen meer te bewegen ontwikkelde Kenniscentrum Sport &…

Lees Verder »
Kom van de bank af en ga op beweegvisite
9 mei 2023

Met een symposium ‘Beweegkansen in de leefomgeving van ouderen’ is de Nationale Beweegweek voor Ouderen in gang…

Lees Verder »
Aanjaagteam zet inspirerende voorbeelden in het licht
5 mei 2023

Het Aanjaagteam Wonen Welzijn Zorg voor Ouderen is op 1 mei van start gegaan. Dit initiatief maakt nieuwe…

Lees Verder »
'Gemeenschappelijk Wonen Dag' verder uitbouwen
1 mei 2023

Meer bekendheid rondom de open dag Gemeenschappelijk Wonen leidt tot meer maatschappelijk draagvlak om nieuwe…

Lees Verder »
Zorgzame woongemeenschappen cruciaal in transitie naar welzijnsmodel
24 april 2023

Een door NLZVE en NVTZ gezamenlijk opgestelde whitepaper verkent de manier waarop het samenspel tussen formele…

Lees Verder »
Het huwelijk van wonen en zorg en welzijn deel 2
21 april 2023

Hoe organiseren we betaalbare, effectieve en efficiënte zorg en houden we die toch persoonsgericht – dus…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.