Rebels wonen op je oude dag

foto
Aftrap door Ingeborg ter Laak, Wethouder Zorg, Welzijn, Sport en Verenigingen, Gemeente Zoetermeer.

Mede door het sluiten van verzorgingshuizen en veranderende woonwensen is er een toenemende behoefte aan collectieve woonvormen voor ouderen. Op 25 maart namen ouderen en studenten deel aan de ontwerpwedstrijd (hackathon)Bouw mee aan het wonen van de toekomst’. De opdracht van deze hackathon was het bedenken van woonconcepten voor ouderen die zowel innovatief als rebels zijn, voor ouderen in de toekomst.

Een diverse groep van studenten van De Haagse Hogeschool, Hogeschool Leiden, Hogeschool Rotterdam, de Erasmus School of Health Policy & Management van de Erasmus Universiteit bedachten samen met ouderen tijdens de ontwerpwedstrijd oplossingen voor het vraagstuk van huisvesting voor (toekomstige) ouderen. In 5 teams schetsten zij een nieuw innovatief woonconcept met aandacht voor samenwonen en samenleven. De studenten namen ieder hun eigen kennis mee vanuit opleidingen als Verpleegkunde, Technische Bedrijfskunde en de sportopleiding HALO. Lectoren Joost van Hoof van het lectoraat Urban Ageing en Katja Rusinovic van het lectoraat Grootstedelijke Ontwikkelingen van De Haagse Hogeschool begeleidden de brainstormmiddag. Diverse deskundigen gaven hun visie op het domein in online flitscolleges, en waren als deskundigen te raadplegen door de ontwerpteams.

Meer interactie
Centraal op de hackathon stond het belang van een woongemeenschap waarin alle generaties bij elkaar wonen. “Veel ouderen wonen nu zelfstandig in een veel te groot huis, terwijl veel jongeren die net een gezin stichten juist een ruimere woning zoeken. In een woonconcept van de toekomst zie ik echt maatschappelijke winst in meer interacties tussen de generaties”, vertelt deelnemer en 55-plusser Jan van der Veer. “Bij het ontwikkelen van nieuwe woon- en leefomgevingen is sociaal engagement en het ontmoeten van andere mensen een belangrijke opgave. Verbinden van mensen van verschillende leeftijden, verbetert de kwaliteit van leven”, aldus sociaal ondernemer Roy Wesenhagen, een van de consortiumleden.

De ontwerpen van de teams werden getoetst door een jury, die het concept beoordeelde op een vijftal criteria:

Innovatie

Creativiteit

▪ Toepasbaarheid

Inspelen op de toekomst / toekomstbestendigheid

Het aspect van “samen” wonen

Piramide op het water
Uit de vruchtbare middag rolde uiteindelijk een “innovatief, vernieuwend en compleet woonconcept”, aldus het oordeel van Rijksbouwmeester en juryvoorzitter Floris Alkemade. “We wilden echt iets nieuws en rebels”, licht Liza Tymchanko, student Health Economy, Policy & Law aan de Erasmus Universiteit toe. “In Nederland is er een gebrek aan grond, terwijl duurzaamheid een onvermijdelijke eis is voor bouwen in de toekomst.” Samen met ouderen en medestudenten ontwierp Liza een ecogebouw op het water, in de vorm van een piramide.

Gezamenlijke barbecues
“Bij het ontwerpen dacht ik aan mijzelf. Hoe wil ik later wonen? Een rustige plek, veel natuur, met verschillende generaties en – voor mijzelf als HALO-student – natuurlijk ook veel accommodaties waar je kunt bewegen. Want bewegen verbindt mensen”, aldus Laura de Ruiter, vierdejaars HALO-student aan De Haagse Hogeschool. Laura: “Het kan heel gezellig worden op je oude dag. Gezamenlijke barbecues, kassen en een prachtig uitzicht over het water. Daar wil ik later wel wonen!”

Feestende ouderen
Volgens Zsuzsu Tavy, docent-onderzoeker participatie bij het lectoraat Urban Ageing zijn er veel vooroordelen over ouderen. “Bijvoorbeeld dat zij niet met jongeren willen wonen vanwege de geluidsoverlast. In de hackathon kwam naar voren dat dat beeld niet altijd klopt. Of zoals de jury ook aangaf: ‘sommige ouderen willen juist zelf feesten!’” Samen met sociaal ondernemer Roy Wesenhagen van D’article gaat het winnende team het piramideconcept uitwerken. Roy: “We gaan in de komende maanden deze innovatieve blikvanger uitwerken en van een utopisch idee een tastbaar voorbeeld voor wonen in de toekomst maken.” 

Verantwoorde rebellie

Deze hackathon is georganiseerd in het kader van het SIA RAAK MKB project ‘Naar Verantwoorde rebellie: Governance en inspraak bij collectieve woonvormen voor ouderen’ vanuit De Haagse Hogeschool. Het onderzoek richt zich op governance en inspraak rondom de ontwikkeling van collectieve woonvormen voor ouderen, en kijkt naar initiatieven, ondernemers en bestuurders die het weloverwogen anders doen. Meer informatie over het project is te vinden op: www.verantwoorderebellie.nl. De Hackathon kwam mede tot stand door een bijdrage van Grey Valley, Atelier Rijksbouwmeester, D’article en ProGoDo die als consortiumleden aan het project verbonden zijn.

Namens de jury
De jury van deze hackathon bestond naast de Rijksbouwmeester, mede uit mevrouw Karin Jakobs-Krens, senioronderzoeker bij het Lectoraat Urban Ageing. Hieronder volgt haar persoonlijke reflectie op de dag.

Ik was verrast door het thema en de aanpak van de hackathon. Al jaren heeft het wonen van met name vitale senioren mijn belangstelling en poog ik zienswijzen omtrent senioren huisvesting te beïnvloeden. Ontstaan enerzijds door mijn eigen leefsituatie en anderzijds door mijn ergernis over de wijze waarop doorgaans gedacht wordt over de huisvesting van senioren: bij elkaar, relatief kleine oppervlakte (50-60 m2), ver verwijdert van allerlei publieke en sociale voorzieningen en meestal ook met een verwijzing naar verpleging of verzorging.

Terwijl mijn visie is dat in een samenleving de verbinding tussen de verschillende generaties met elkaar verbonden moet blijven. Maar ook dat niet alle senioren verzorging of verpleging behoeven. Waarbij wel opgemerkt moet worden dat bij het stijgen der jaren de behoefte en vraag om zorg of verpleging zal kunnen toenemen. Het voert te ver hier nu dieper op in te gaan. Maar hoe fijn kan het zijn als je dan niet hoeft te verhuizen naar een instelling, verwijderd van je dierbaren, maar in je eigen omgeving kan blijven wonen, voorzien van de zorg die je nodig hebt. 

Belangrijk is dat mensen, in welke fase van het leven zij zich ook bevinden, zingeving en betekenis hebben voor elkaar en dat de onderlinge interactie zorgt voor verbinding, dynamiek en levendigheid van een gemeenschap.

De organisatie en inhoud van de Hackathon weerspiegelden in veel opzichten mijn visie. Dat trof mij omdat ik totaal niet betrokken ben geweest bij de opzet ervan. De opdracht  was het ontwerpen van  huisvesting voor senioren waarbij eerder aspecten als innovatie, creativiteit, uitvoerbaarheid, toekomstbestendigheid en samenwonen tot uitdrukking komen. In die uitgangspunten kon ik mij vinden en stemde me vrolijk en optimistisch. In deze toch alweer een jaar lang durende Coronacrisis, waarbij de neiging tot een lethargische levenshouding bij onder andere studenten op de loer ligt was deze opdracht in de vorm van de Hackathon een inspirerend en educatief evenement. En ik ervoer dat, ondanks het feit dat de hele hackathon digitaal georganiseerd was en verliep, de geestdrift, plezier en energie ervanaf spatte.

Verder verheugde het mij dat de samenstelling van de teams ook een mooie weergave was van mijn visie: studenten met elkaar, vanuit verschillende niveaus en disciplines en mét senioren in plaats van óver senioren. Het kostte de studenten blijkbaar ook niet veel moeite om zich te verplaatsen in wat senioren anno nu en toekomstige senioren aan behoefte en wensen hebben als het om wonen gaat. Veel studenten hebben opa's en oma's in de levensfase van de senioren. En het zou mij niet verbazen als deze Hackathon ertoe geleid heeft het contact met hen te verdiepen.

En het winnende project was inderdaad innovatief, creatief, speels, woningen en ruimten voor alle leeftijdsgroepen en voorzieningen die de verbinding onderling vergemakkelijken. Met het organiseren van deze hackathon werd een waardevolle en zinvolle opdracht aan studenten geboden en het leverde zodoende een bijdrage aan het plezier en zin van studeren; zelfs in Coronatijd.

 

Ook interessant / voor u geselecteerd

Groene Hof Gouda: een mooi initiatief waarvan er meer mogen volgen
5 december 2022

Zelfstandig wonen met een eigen voordeur, maar tegelijkertijd een beetje omzien naar elkaar, het kan in de…

Lees Verder »
Toolkit voor de wensen en behoeften van ouderen
30 november 2022

Hoe kunnen ouderen op een fijne manier oud worden in hun eigen omgeving? Daarvoor is het belangrijk om goed te…

Lees Verder »
Voor altijd mijn liefje
28 november 2022

Over mantelzorg, maar vooral over liefde en geduld bij het zorgen voor mensen met dementie

Lees Verder »
De oplossing van de problemen die vergrijzing met zich meebrengt ligt in het voortraject
22 november 2022

Henk Geene schreef eerder over de voorzorgcirkels. Hij zal de komende tijd weer regelmatig publiceren over…

Lees Verder »
Samen Buurten: een dag vol inspiratie om de netwerkbeweging 2023 in gang te zetten
21 november 2022

Hoe creëer je en behoud je fijne buurten om in te wonen, te werken en te leven? Deze vraag stond op maandag 14…

Lees Verder »
Een huiskamer voor Akkrum en Nes
16 november 2022

Een onverwacht maar welkom uitvloeisel van Leeuwarden Fryslân Culturele Hoofdstad in 2018 (LF2018), dat is de…

Lees Verder »
Geef me de Vijf: Bernard Smits
10 november 2022

Voor deze editie van de rubriek Geef me de Vijf is gesproken met Bernard Smits, bestuurder van de WBVG,…

Lees Verder »
Podcastserie 'Mijn leven daar en hier' toont veerkracht oudere migranten
7 november 2022

Ons leven is samengesteld uit vele verschillende en deels overlappende verhalen. Verhalen van vallen en opstaan…

Lees Verder »
Moeizaam naar het pensioen of liever een sociale senior?
4 november 2022

Er zijn zoveel mensen die moeizaam het pensioen halen. Tegelijkertijd is er zoveel steun nodig in het sociale…

Lees Verder »
Buurtwonen: een kleinschalige woonvoorziening in de wijk
3 november 2022

In 10 jaar moeten er 1000 locaties van Buurtwonen komen. Dat is het streven van Buurtzorg en Hestia Living.…

Lees Verder »
Lees nu het digitale magazine Samen Buurten!
3 november 2022

Het digitale magazine rondom het Verbindingsfestival Samen Buurten is verschenen. In dit magazine lees je onder…

Lees Verder »
Tips voor het maken van een goed lichtplan
28 oktober 2022

Een prettige fysieke omgeving verhoogt de kwaliteit van leven, want een mens met dementie is afhankelijk van…

Lees Verder »
NLZVE lanceert Wegwijzer Toekomstbestendige Financiering
26 oktober 2022

Voor veel bewonersinitiatieven is financiering constant een uitdaging. In de startfase is vaak nog relatief…

Lees Verder »
Buurtvisite in Utrecht Overvecht
24 oktober 2022

In 2011 hebben Hetti Willemse en Tineke van den Klinkenberg, bekend als de dames THe ,een zorgvisite afgelegd…

Lees Verder »
Positieve gezondheid voor het eerst vertaald in gebouw
18 oktober 2022

Als de ideeën van Machteld Huber over Positieve Gezondheid in steen worden gevat, hoe zou dat er dan uitzien?…

Lees Verder »
Dementievriendelijke route Oost wint LoopAward
17 oktober 2022

Op 13 oktober heeft Rijksadviseur voor de fysieke leefomgeving én juryvoorzitter van de LoopAward Wouter…

Lees Verder »
ZSW lunchlezing: Verantwoorde Rebellie versnelt collectieve woonvormen
13 oktober 2022

Zoek de randen op en pionier. Blijf dromen en vooral, samen dromen. Benut alle speelruimtes binnen de reguliere…

Lees Verder »
ZorgSaamWonen lanceert magazine Buurtroutes - plekken voor ontmoeting
13 oktober 2022

Het tweede magazine van dit jaar is uit. Met het thema Buurtroutes - plekken voor ontmoeting gaan we in op hoe…

Lees Verder »
Met magazine zet Lang zult u wonen stap verder dan bewustwording
12 oktober 2022

Het magazine  Lang zult u wonen magazine  is onderdeel van de bewustwordingscampagne Lang zult u wonen in…

Lees Verder »
ZSW-Experts en partners: ‘Community Building is mensenwerk'
10 oktober 2022

Zelfs al ontwikkel je de meest gewenste collectieve woonvorm samen met een waaier aan sociale ontmoetingsopties…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.