'Ruimte voor mensen, dat is wat ons typeert'

Ontwerp Space-S (Eindhoven) stimuleert ontmoetingen van bewoners (van jong tot oud, van student tot gezin)

Ontwerp Space-S (Eindhoven) stimuleert ontmoetingen van bewoners (van jong tot oud, van student tot gezin)

Met INBO sluit een partner aan bij het platform ZorgSaamWonen die het werkveld mede vormgeeft. Want wie kent niet het Knarrenhof, waarvan dit collectief van gedreven architecten, bouwkundigen, adviseurs en stedenbouwers mede initiatiefnemer is? De architecten Frank Zewald en Trude de Vroomen (partner bij INBO) delen graag INBO’s zorgvisie ‘Wonen met Zorg’, ook om in gesprek te komen met betrokkenen in het werkveld.

Binnen INBO houdt het duo zich bezig met zorgplannen en met de trends in de zorgmarkt, zoals langer zelfstandig thuis wonen en het creëren van buurten waar mensen op een gezonde manier oud kunnen worden en niet vereenzamen. Daarbij richt INBO zich op het hele spectrum van zorghuisvesting, van woningen waar je - eventueel met zorg - zelfstandig kunt blijven wonen tot en met verpleeghuizen voor zware zorg (incl. psychogeriatrie en verstandelijk of lichamelijke beperking). Zo ontwikkelde INBO veel verschillende woonvormen, inclusief nieuwe vormen als het bekende Knarrenhof, Space-S en Wooncoöperaties.

Zorgvisie

Mede op basis van demografische ontwikkelingen komt INBO nu met haar zorgvisie, die is gestoeld op deze vijf thema’s:

1 In gesprek & samen.
2 Ruimte voor mensen.
3 Zorg altijd dichtbij.
4 Inclusief en gevarieerd.
5 Buurten gezonder maken.

“Een project begint bij ons altijd met een gesprek”, licht Frank punt 1 toe. “Wat zijn de bestaande initiatieven in een wijk, waar heeft een wijk behoefte aan en welke mensen nemen het initiatief, eventueel met ons samen? Verder moet de zorg altijd dichtbij zijn, maar welke eisen stelt dat aan de leefomgeving of aan de buurt?”

Over punt 4 uit de visie zegt Frank: “Dat gaat over de grote behoefte aan woningen voor eenpersoonshuishoudens. We zien nu veel wijken met grote gezinswoningen die niet aansluiten op de daadwerkelijke vraag en bovendien de gewenste flexibiliteit missen voor de toekomst. De groep met ouderen en jongere starters wordt steeds groter en door voor hen te bouwen, bevorder je de doorstroming op de woningmarkt en in de buurt. Zo maken we buurten veel inclusiever en gevarieerder, wat ook belangrijk is, want de sociale structuren binnen wijken worden steeds belangrijker. Hierdoor creëer je uiteindelijk een oplossing voor de woningnood en voor de zorgbehoefte.”

Wonen en zorg mixen

“Het aanpakken van de zorgbehoefte op buurtniveau”, gaat Trude verder, “verbetert de toegankelijkheid van zorg en creëert een ondersteunend netwerk waarbinnen mensen naar elkaar omkijken. Preventie, ondersteuning en behandeling zijn op deze manier binnen handbereik. Het resultaat is een veerkrachtige en samenhangende buurt, waarin de gezondheid en het welzijn van bewoners vooropstaan.”

Woonvormen die de zorgbehoefte op buurtniveau ondersteunen

Frank toont aan de hand van een schematische illustratie (afbeelding boven) met welke woonvormen je die ‘zorgbuurt’ kunt ondersteunen en sterker: "Er zijn al tal van projecten gerealiseerd die elk aspect uit de zorgvisie invullen". Ook schetst INBO zes nieuwe, toekomstige woonvormen (afbeelding onder) waarvan er ook al enkele in de praktijk bestaan. Van meer geclusterd en meer samen wonen tot uiteindelijk beschermd wonen in een zorggebouw. INBO bekijkt daarbij de juiste schaal, van individuele woningen tot een hele buurt. Zo laat het zien hoe je wonen en zorg in veel gradaties met elkaar kunt mixen en de zorg beter kunt opvangen in de wijk.

Zes nieuwe, toekomstige woonvormen uit de nieuwe zorgvisie van INBO

“Het is daarbij steeds van belang om te zorgen voor variatie en inclusiviteit”, vervolgt Trude. “Om zo een mix aan bewoners te krijgen, met zowel binnen als buiten plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Dat kan met een soort kas, hofhuis of hoftuin, waarbij mensen echt samen dingen kunnen gaan doen, zonder dat het allemaal kant en klaar is. De mensen moeten er zelf ook iets voor doen om zo eigenaarschap te ontwikkelen.”

“We hebben lang niet altijd hetzelfde antwoord”, gaat Trude verder. “Per project verschilt het wat mensen kunnen en willen delen. Dat hangt vooral af van de doelgroep die er gaat wonen. Zo is er een project met woningen voor starters en studenten, waar veel behoefte aan gezamenlijke ruimtes is, zoals een wasserette of een logeerplek. In een seniorenhofje gaat dat delen veel meer over samen tuinieren of klussen. De omgeving heeft ook invloed op de juiste mix. Bepaalde ingrediënten zitten er altijd wel in en met name een ontmoetingsplek, binnen én buiten.”

Minder aanspraak op Wmo

INBO onderzoekt of hierbij nog vormen ontbreken en welke specifieke eisen en wensen er voor bepaalde plekken zijn. Trude: “We onderzoeken ook of mensen door gemeenschappelijke woonvormen langer gezond blijven en daardoor minder aanspraak maken op de Wmo.” Een ander onderzoek betreft het tegengaan van vereenzaming. Trude: “Mensen die meer in contact zijn met anderen voelen zich gelukkiger, kunnen ergens heen met hun problemen en komen makkelijker in beweging. Dat is echt een soort vliegwieleffect. We stapelen dus meer dan alleen stenen.”

“Het voorkomen van vereenzaming”, gaat Frank verder, “begint met participatie en met elkaar in gesprek gaan. Daar ontstaan al de eerste contacten en dat bouw je uit gedurende de ontwikkeling van het project. Vaak gaat dat heel lang door, als wij allang weg zijn. De gemeenschappelijke tuin is vaak een goed startschot. Samen creëren ze de tuin en denken we na over het onderhoud. Hierbij hoort bijvoorbeeld een picknicktafel voor gezellig buiten eten, een moestuin, een klushok of een jeu-de-boulesbaan.”

ZorgSaamWonen

“De zorg ontwikkelt zich heel snel”, besluit Trude, “en daarom is het voor ons belangrijk dat je van elkaar leert en kennis deelt. ZorgSaamWonen organiseert op heel veel verschillende manieren, klein- en grootschalig, allerlei momenten waar je elkaar tegenkomt en kennis met elkaar kunt delen. Dat is ook een mooie manier om te laten zien wat INBO allemaal doet en om in gesprek te kunnen gaan. Heel waardevol is ook dat dit netwerk erg divers is. We nodigen andere partijen uit om ons te helpen met de visie en die zo mogelijk aan te scherpen. Daardoor kunnen we gezamenlijk een bijdrage leveren aan de zorg van de toekomst.”

Tekst: Ysbrand Visser
Beeld & Fotografie: INBO / Rufus de Vries

 

Ook interessant / voor u geselecteerd

Goud voor mekaar: eerste woongemeenschap in zicht!
29 februari 2024

‘Zo Willen Wij Wonen’ is een netwerk van wooninitiatieven in Groningen die kennis…

Lees Verder »
Woonvormen senioren Zuid-Holland (SRW), subsidie
19 februari 2024

Alle gemeenten in Zuid-Holland kunnen een aanvraag indienen voor een bijdrage uit de Subsidieregeling…

Lees Verder »
DEEL deelt kennis over empathisch wonen in projectvideo en podcasts
15 februari 2024

DEEL is een afkorting voor Dutch Empathic Environment Livinglabs. Het is een initiatief van prof.dr.ir. Masi…

Lees Verder »
Wonen met Meer, een zorg minder
7 februari 2024

Er ontstaat een enorm gat tussen thuis wonen en het verpleeghuis. Dat dacht Bart Bijlsma in 2014 meteen toen…

Lees Verder »
Woonwijk Kloostervelden: Een thuis voor iedereen!
24 januari 2024

Projectleider Hilke Huysinga, ambassadeur van Kloostervelden blikt in deze column terug op hoe voor…

Lees Verder »
Stadsveteraan 020, voedingsbodem voor een vitale leefgemeenschap
22 december 2023

Op 30 november was het eindelijk zover. We gaan naar de Stadsveteraan 020! Nadat de excursie begin november was…

Lees Verder »
Op weg naar een concrete en strategisch haalbare transformatiekalender
21 december 2023

Wordt 2024 het jaar van de oplossingen voor nieuwbouw?  

De opgave is inmiddels bekend: er is tot 2040…

Lees Verder »
Amandelpark in Zeist verbindt kwetsbare mensen met natuur én samenleving
15 december 2023

In Zeist ontwikkelt HevoFame in samenwerking met zorggroep Charim een nieuw, toekomstgericht woonconcept voor…

Lees Verder »
Samenwonen: het verhaal van Wooncoöperatie De Warren
29 november 2023

Er is een documentaire gemaakt over Wooncoöperatie De Warren in Amsterdam. De film begint bij KONIJN, een…

Lees Verder »
ORKZ: een samenleving in de stad
8 november 2023

Ooit gedacht dat je een popconcert kon bijwonen in een ziekenhuis en er ook naar de film kon gaan? In het ORKZ…

Lees Verder »
Samen werken aan woonplekken waar ontmoeting centraal staat
7 november 2023

We hebben te maken met een dubbele vergrijzing, zoals het zo mooi heet. Niet alleen neemt het aandeel van…

Lees Verder »
Woningsplitsing door woningcorporaties in de praktijk
19 september 2023

Het splitsen van woningen draagt bij aan het oplossen van het woningtekort. In de nieuwe publicatie van…

Lees Verder »
Vernieuwend zorgconcept biedt verzorgingshuis weer toekomst
28 augustus 2023

Hoe verbouw je een verzorgingshuis, zodat het voldoet aan de wensen en eisen die tegenwoordig en in de toekomst…

Lees Verder »
Kennisagenda Woongemeenschap 50-plus
17 augustus 2023

De Landelijke Vereniging van Gemeenschappelijk wonen van Ouderen (LVGO) zag een lacune tussen de kennis die…

Lees Verder »
Woongemeenschappen over de grens
3 augustus 2023

ZorgSaamWonen bezoekt regelmatig woongemeenschappen in Nederland en maakt daar vervolgens een mooie…

Lees Verder »
Ideaal wonen in een duurzame meergeneratie woongemeenschap
2 augustus 2023

Eind 2021 sprak ZorgSaamWonen met Elma Borcheld-Nillesen over haar plannen om in de Woongaard in het Zeeuwse…

Lees Verder »
Samen komen we er wel
28 juli 2023

Over mensen, bouwstenen, samenwerken en volhoudbaarheid
 

Lees Verder »
Wozoco De Zes Molens draait door
25 juli 2023

Hoe is het nu met Woonzorgcomplex De Zes Molens in Hoornaar? In deze rubriek van ZorgSaamWonen besteden we…

Lees Verder »
De Maarle: wonen voor gevorderden in Cuijk
12 juli 2023

Het vergroten van hun levensgeluk en samen ouder worden. Dat is wat Ria en Olga wilden toen ze elkaar in 2018…

Lees Verder »
Partnerinterview Bloemen Architecten
11 juli 2023

ZorgSaamWonen is op bezoek geweest bij onze nieuwe partner Bloemen Architecten in Alphen aan den Rijn. Vanuit…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.