Droom

We werden ontvangen door Myriam en Tineke, gastvrouwen van de knusse buurtschuur, met door de bewoners zelfgebakken koek en cake. Vervolgens vertelde Dick Koster, bedenker van het woonconcept, over de totstandkoming van Hugo’s tuin. Het begon allemaal met zijn droom: een sociaal, duurzaam en inclusief woonproject in het groen voor mensen met en zonder beperkingen. Nu is deze droom gerealiseerd: 108 koopwoningen voor mensen van allerlei leeftijden en achtergronden, plus dertig zorgappartementen van Philadelphia waar mensen met een verstandelijke beperking fijn in een groene omgeving wonen en werken.

“Zorg is altijd een onderdeel van ons concept”, zegt Hilde Stahlie van Cittanova die na Dick het woord krijgt. Zij legt uit dat het gedachtegoed positieve gezondheid van Machteld Huber leidraad vormt voor het woonconcept. “We hebben bij het ontwerp gelet op het stimuleren van ontmoeting, beweging, van betekenis zijn en sociale verbinding. Veiligheid is voor ons ook van belang.” Zo zijn er geen achterpaden, hebben de tuinen lage heggen en zijn de voordeuren gericht op de collectieve tuin. “Dat zorgt voor een gevoel van veiligheid en verbinding.”

Groepsvorming

Eline van Doorn gunt iedereen zo’n wijk. Zij is voorzitter van de buurtschuurcommissie en sinds twee jaar bewoonster van Hugo’s tuin. Haar interesse in gemeenschapsopbouw en werkervaring als organisatieadviseur komen goed van pas in Hugo’s tuin. Ze vertelt ons over groepsvorming. Ze legt uit dat daarbij verschillende fases te onderscheiden zijn: ‘forming’, de fase van kennismaken. Dan volgt ‘storming’, de fase waarin het tussen groepen mensen kan schuren. Vervolgens treedt de fase van ‘norming’ aan waarin er afspraken worden gemaakt en tot slot is er de fase van ‘performing’. In deze fase is er sprake van effectieve samenwerking en het bereiken van doelen.

Eline herkent deze fases ook bij de bewoners van Hugo’s tuin. “Dat is uitdagend, leerzaam, soms moeilijk maar hartstikke leuk.” Het helpt volgens haar als er gedeelde normen en waarden zijn en duidelijkheid over doelen, taken en verwachtingen. Met de kennis van Eline en de steun van community builder Nadine Gernaat van Cittanova, die nog twee jaar na oplevering van de woningen betrokken blijft, moet het goed komen met de gemeenschapsvorming hier.

Op zoek naar schatten

Dan is het tijd voor een creatieve activiteit. Bewoonster Sandra, enthousiast lid van de activiteitencommissie, legt ons uit wat we mogen doen: zoeken naar de schatten van Hugo’s tuin. Op zeven plekken staan medebewoners die allemaal iets vertellen over een bepaald thema. We krijgen een foto mee met de plekken waar de schatten te vinden zijn. In kleine groepjes verkennen we zo Hugo’s tuin en ontdekken dat de tuin en het terrein groot zijn en de schatten waardevol en kostbaar. Bij iedere ontdekte schat krijgen we letters mee waar we straks een zin van mogen maken. Samen natuurlijk, want bij Hugo’s tuin help je elkaar en werk je samen.

Glas ophalen

We lopen langs de dierenweide waar Ray, bewoner en verantwoordelijke, vertelt dat ze met elkaar zorgen voor de vier geiten, twee schapen en de kippen. De eieren worden uitgedeeld aan de bewoners. Bewoners met beperkingen helpen als dagbesteding mee in de dierenweide. Scholieren van de nabijgelegen school fietsen vaak expres een rondje door de wijk om even te stoppen bij de dieren.

Even verder staan Sandra en Gusta. Zij leggen uit wat ze vanuit de activiteitencommissie organiseren. Voorafgaand aan de jaarlijkse ALV inventariseert de commissie waar de behoefte ligt. Nu is er eens per maand een vrijdagmiddagborrel, zijn er marktjes en gezamenlijke feesten tijdens Halloween of Koningsdag. “Het is gezellig wonen hier”, zegt Sandra. En dat geloven we meteen. Het is ook groen wonen. Niet alleen is er een actieve tuincommissie, er is gewoonweg ook heel veel groen. We zien een boomgaard, moestuinen, fruitstruiken en een natuurspeeltuin.

Het tuingereedschap is geschikt voor mensen met beperking, want inclusiviteit is hier niet voor niets een belangrijke pijler. In het gebouw De Banier vindt ook de dagbesteding plaats. Thijs, bewoner en een van de begeleiders, en Ineke, bewoner en vrijwilliger bij De Banier, vertellen wat er allemaal gebeurt en welke plannen er nog zijn. Zo willen bewoners en deelnemers van de dagbesteding glas en oud papier ophalen bij de buren van Hugo’s tuin. Ook wordt er nagedacht over het maken van verjaardagstraktaties en surprises.

Letters

In de buurtschuur zit - naast de schatten van gastvrouwen - nog iemand  te wachten, namelijk kunstenares Marian. Zij heeft met bewoners de wanden van de buurtschuur met prachtige bloemen beschilderd. Daarvoor heeft ze eerst een workshop verzorgd. Pas daarna zijn ze aan de slag gegaan. Een groot deel van de bewoners had nog nooit geschilderd. Het resultaat is verbluffend mooi. Het idee is dat zij ook de mensen met beperkingen workshops aanbiedt. De Banier heeft nu nog hele kale wanden die vragen om vrolijke schilderingen.

En dan is er nog een schat: Matthijs is bestuurslid van de VvE en weet dus alles over de VvE. “Er kwam veel op ons af, van burengedoe tot praktische zaken regelen bij de oplevering. Daar gaat best veel tijd in zitten, maar ik heb hierdoor wel veel mensen leren kennen.”

Nadat we alle schatten hebben gevonden, rest ons nog het bij elkaar leggen van de letters en het zoeken naar de juiste slagzin. Na kortstondig puzzelen vormden de letters de volgende toepasselijke zin: Woongeluk in Hugo’s tuin. En dat woongeluk hebben we mogen ervaren tijdens deze middag.

Hugo's tuin is niet alleen in Heerhugowaard te vinden, maar ook in Dronten en Zwolle. Spoedig volgen er meer gemeenten met een Buurtschap Waaranders®. We wensen vanuit ZorgSaamWonen meer gemeenten dit soort woonprojecten toe, want het woongeluk spatte ervanaf.

Meer informatie: Hugo’s tuin - Cittanova