Het geluk van Vlaardingen: eeuwige vlammetjes

eeuwige vlammetjes

Kees Penninx van bureau ActivAge, en daarnaast expert van het platform ZorgSaamWonen, schrijft over gemeenschapsvorming in een 55+ wooncomplex van ouderen. Midden in de Coronacrisis van 2020 verrijst aan het Vlaardingse Erasmusplein uit het niets een bruisende 55+ woongemeenschap. Voor 74 senioren, variërend in leeftijd van 55 tot 92 jaar, gaat een ultieme woondroom in vervulling. Hoe is dat mogelijk? Je leest het in dit blog. Een verhaal in vier delen over gemeenschapsvorming, senioren-woongeluk en omzien naar elkaar in de 1,5 meter samenleving. Vandaag deel 4: eeuwige vlammetjes. 

Bron: Kees Penninx, ActivAge

Spontane acties
Even lijkt Corona de grote spelbreker, maar dankzij versoepelingen tijdens de zomer van 2020 grijpen bewoners hun kansen. Aangestoken door het enthousiasme van de initiatiefgroep en de gespreksgroep, ontstaan diverse spontane bewonersacties, zoals enkele tuinfeesten, een plantenbak-actie, een ideeënbus, een minibieb, een verjaardagskalender en zelfs een schoonmaakploeg voor het ontsmetten van de centrale ruimten. De hiervoor benodigde schoonmaakmiddelen worden gratis ter beschikking gesteld door woningcorporatie Waterweg Wonen.

Contact met de buurt
Zo zijn we flink op weg. Volgens de definitie van Studio BRUIS is een sociaal vitale woongemeenschap te herkennen aan vijf indicatoren:

1.       bewoners kennen elkaar;
2.       voelen zich verbonden voelen met elkaar;
3.       verlenen elkaar praktische hand- en spandiensten;
4.       doen mee aan activiteiten;
5.       organiseren zelf ook activiteiten.

Terugkijkend op het geheel zien we dat er op alle indicatoren flink meters zijn gemaakt. Het vuur blijft branden! Eén punt lijkt wat onderbelicht: contact met de buurt. De ‘Erasmussen’, zoals de bewoners zich inmiddels noemen, willen geen naar binnen gekeerde enclave zijn zonder contacten met de buurt. Met spijt in het hart hebben enkele ‘uithuizige’ clubs voorzichtigheidshalve hun activiteiten buitenshuis opgeschort. Zoals de uit-etenclub, de sportclub en de museumclub; deze komen als gevolg van Corona vooralsnog niet in de actiestand.

Ondanks deze moeilijke omstandigheden is op allerlei manieren overbruggend contact met de buurt gelegd. Zo is tijdens een wijkwandeling (zie deel 2) en een reeks van vijf gespreksbijeenkomsten (zie deel 3) onderzocht hoe de startende woongemeenschap de brug naar de buurt kan slaan. Complexbewoners zijn immers ook buurtbewoners. In de buurt kun je halen én brengen. Omdat de Erasmussen barsten van het talent en in korte tijd een sociaal veerkrachtige groep zijn geworden, kunnen ze écht iets betekenen voor hun buurtgenoten. Voor de Vlaardingse Westwijk, een buurt met veel lage inkomens, is dat een welkome verrijking. Een mooi voorbeeld is de Erasmus papierprikgroep. Heel concreet en zichtbaar draagt deze club bij aan een schone, hele en veilige buurt. Duimen van passanten gaan omhoog; er worden praatjes aangeknoopt: “Ach zijn júllie die bewoners van dat nieuwe flatgebouw?” Als blijk van waardering bezorgt de nabijgelegen Super alle bewoners van het wooncomplex een pakketje met lekkernijen.

Sociale kaart
Ook heeft een groepje bewoners een begin gemaakt met het inventariseren van instellingen, organisaties en bewonersinitiatieven in de buurt. Wat is er allemaal te doen op het gebied van gezondheid, welzijn, ontmoeting, sport, enzovoort? Het inkleuren van de sociale kaart is een vast onderdeel van de BRUIS methode. Die ziet uitwisseling met de omliggende buurt als een kenmerk van een krachtige woongemeenschap. Er zijn plannen om contact te leggen met de scholen, waar diverse Erasmussen zich verdienstelijk kunnen maken als voorleesopa’s en -oma’s, oversteekhulpen en groene adviseurs in de schooltuintjes. De initiatiefgroep sluit zich aan bij het regulier buurtoverleg van initiatieven in de Westwijk. Zo zetten de Erasmussen zich stap voor stap op de sociale kaart van de Vlaardingse Westwijk.

Consolidatie: van idee naar verhaal
In deze blogreeks hebben we gezien hoe de Erasmussen het centrale idee ‘omzien naar elkaar’ vorm hebben gegeven in een daadwerkelijk gepraktiseerd woonverhaal: het verhaal van appartementencomplex Erasmusplein. Een wooncomplex waar veel te doen is, waar het gezellig is, waar mensen elkaar kennen en naar elkaar omzien en waar iedereen een steentje bijdraagt, binnen én buiten de eigen gemeenschap. In een eigen Manifest leggen de Erasmussen vast wat samen ouder worden in een woongemeenschap voor hen betekent. Daarbij baseren ze zich onder meer op uitspraken van bewoners tijdens de laatste bijeenkomst van de gespreksgroep, begin september 2020.

Organisatievorm
In de laatste fase van het project – ruim een jaar na de start – krijgt de ontwikkelde bewonersbeweging meer structuur. Eind november 2020 draagt de initiatiefgroep het stokje over aan de dan gevormde Activiteitencommissie Erasmusflat, een bewonersorgaan met een eigen verenigingsstatus. De Activiteitencommissie maakt gebruik van reguliere ondersteuningsmogelijkheden die Waterweg Wonen biedt aan bewonersorganisaties in wooncomplexen, zoals advies en een potje voor de financiering van activiteiten. Voor de ‘tijdelijke buitenboordmotor’ Kees Penninx van bureau ActivAge is dit het moment om het stokje over te dragen aan de woongemeenschap die nu op eigen benen staat.

Gemeenschapsvorming: nooit af 
Zoals het gebouw professioneel fysiek onderhoud nodig heeft, zo heeft een woongemeenschap van huurders op gezette tijden professioneel sociaal onderhoud nodig. De opdracht van de nieuwe Activiteitencommissie is om het woonconcept Erasmusplein ook in de toekomst fris en fruitig te houden. De bewoners krijgen daarin enkele uren per week praktische en inhoudelijke ondersteuning van Carla Loos, bewonersconsulent in dienst van Waterweg wonen. Vanaf het begin is Carla bij Studio BRUIS betrokken geweest. Deze permanente steun in de rug geeft de bewoners ook in de toekomst het idee dat ze ergens op terug kunnen vallen als ze even niet verder komen. Ook bemiddeling en conflicthantering van buiten kunnen ooit wellicht nodig zijn, zoals de ervaring leert in sommige oudere wooncomplexen. Noem het waakvlamcontact. Gemeenschapsvorming is als het brandend houden van talloze kleine vlammetjes. Het is een boeiend fenomeen. Al was het alleen maar vanwege het feit dat het nooit af is.

Benieuwd naar het hele verhaal? Lees hier alle blogdelen Het geluk van Vlaardingen.

Ook interessant / voor u geselecteerd

congres
ZorgSaamWonen Congres ‘Lang zullen we wonen’, jij komt toch ook?
21 oktober 2021

Lang zullen we wonen! Dat is het thema wat centraal staat op het ZorgSaamWonen Congres, dat dit jaar…

Lees Verder »
mohamed
Van leemhut tot koophuis
20 oktober 2021

Een boerderij en een woonboot, daar heeft de 73 jarige Mohamed El Wakidi nog niet gewoond.  Verder heeft hij in…

Lees Verder »
ella vogelaar
Ella Vogelaar Academie voor Gemeenschapskracht
19 oktober 2021

Wanneer actieve bewoners elkaar ontmoeten, komen zij heel makkelijk met elkaar in gesprek. In hun activiteiten…

Lees Verder »
dakloze jongere
Nieuwe woonconcepten voor dak- en thuisloze jongeren
19 oktober 2021

In Nederland zijn er 12.000 dak- en thuisloze jongeren.  In het voorjaar van 2020 deed het Stimuleringsfonds …

Lees Verder »
woonplezier
Oud worden? Begin jong! Ook als het gaat om woonplezier
18 oktober 2021

De online workshopreeks over woonplezier is afgerond. De Leyden Academy en ZorgSaamWonen ontwikkelden de reeks…

Lees Verder »
cover ZSW magazine 3
ZorgSaamWonen magazine Eenzaamheid en Wonen is live!
14 oktober 2021

Het derde magazine van ZorgSaamWonen is live. Het thema van dit magazine is Eenzaamheid en Wonen. In dit…

Lees Verder »
rosa spierhuis
Een leven lang kunst in woon- en werkgemeenschap Rosa Spier Huis
14 oktober 2021

Een leven lang kunst: unieke vervlechting van wonen, zorg en kunst.  Dat is te vinden in het Rosa Spier Huis in…

Lees Verder »
Open Rotterdam
Zo ziet leven in een Rotterdamse woongemeenschap eruit
11 oktober 2021

Samen Leven Samen Wonen is een zevendelige documentaireserie over collectief wonen, te zien op het platform…

Lees Verder »
rolstorl
Onbeperkt wonen
8 oktober 2021

In de week van de toegankelijkheid is bij Platform 31 de publicatie Onbeperkt Wonen verschenen. De publicatie…

Lees Verder »
wheelchair zorgsaamwonen
Stein is meest toegankelijke gemeente van Nederland
8 oktober 2021

De Limburgse gemeente Stein is verkozen tot meest toegankelijke gemeente van Nederland. Volgens de jury is…

Lees Verder »
rere
Dit zijn de winnaars van de ZorgSaamWonen Award 2021
5 oktober 2021

Inclusief Wonen – Leidenweg Arnhem en Hart van Vathorst zijn de winnaars geworden van de ZorgSaamWonen Award…

Lees Verder »
rere
'Met elkaar projecten realiseren waar de oudere om vraagt'
5 oktober 2021

HEVO is onlangs aangesloten als partner bij het platform ZorgSaamWonen. In dit interview met René Lolkema maken…

Lees Verder »
rerere
Videoreeks ZorgSaamWonen kijkt verder
1 oktober 2021

De vergrijzing neemt toe, ouderen blijven langer thuis wonen, de woningmarkt zit verstopt, er zijn geen…

Lees Verder »
zsw
Genomineerden ZorgSaamWonen Award bekend
30 september 2021

De zes genomineerde projecten van de ZorgSaamWonen Award 2021 zijn bekend. Er zijn drie genomineerden voor de…

Lees Verder »
foto louis
‘Iedereen wil hier wel wonen’
29 september 2021

Louis Soerowirjo (78) woont al acht jaar in een Surinaams-Javaanse woongemeenschap in Den Haag. De naam van de…

Lees Verder »
oudenhuis
Eerste Ouden Huis van Nederland: weten dat je er niet alleen voor staat
28 september 2021

Het eerste Ouden Huis van Nederland is op 1 juli geopend en staat in Bodegraven. Nieuwsgierig kijken drie…

Lees Verder »
zsw congres logo
Groot deel programma ZorgSaamWonen Congres gereed
27 september 2021

Lang zullen we wonen! We leven langer en dat is een feest waard. Toch zijn er genoeg uitdagingen om dit langere…

Lees Verder »
harvest den haag
Woongemeenschap light in het Haagse Harvest
27 september 2021

Leo Mosselman (76) woonde jaren in Zeist, maar wilde dolgraag terug naar de stad waar hij was geboren en…

Lees Verder »
rerer
‘Thuis, maar dan beter’ stimuleert diversiteit in ouderenhuisvesting
24 september 2021

Klimaatverandering, de woningbouwopgave, stikstofproblematiek, allemaal urgente zaken die de aandacht opeisen…

Lees Verder »
hertzberger
De ruimte van Herman Hertzberger
23 september 2021

Herman Hertzberger is de meest sociologische architect die ik ken. Hij kijkt naar mensen, en wat ze nodig…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.