Het geluk van Vlaardingen: eeuwige vlammetjes

eeuwige vlammetjes

Kees Penninx van bureau ActivAge, en daarnaast expert van het platform ZorgSaamWonen, schrijft over gemeenschapsvorming in een 55+ wooncomplex van ouderen. Midden in de Coronacrisis van 2020 verrijst aan het Vlaardingse Erasmusplein uit het niets een bruisende 55+ woongemeenschap. Voor 74 senioren, variërend in leeftijd van 55 tot 92 jaar, gaat een ultieme woondroom in vervulling. Hoe is dat mogelijk? Je leest het in dit blog. Een verhaal in vier delen over gemeenschapsvorming, senioren-woongeluk en omzien naar elkaar in de 1,5 meter samenleving. Vandaag deel 4: eeuwige vlammetjes. 

Bron: Kees Penninx, ActivAge

Spontane acties
Even lijkt Corona de grote spelbreker, maar dankzij versoepelingen tijdens de zomer van 2020 grijpen bewoners hun kansen. Aangestoken door het enthousiasme van de initiatiefgroep en de gespreksgroep, ontstaan diverse spontane bewonersacties, zoals enkele tuinfeesten, een plantenbak-actie, een ideeënbus, een minibieb, een verjaardagskalender en zelfs een schoonmaakploeg voor het ontsmetten van de centrale ruimten. De hiervoor benodigde schoonmaakmiddelen worden gratis ter beschikking gesteld door woningcorporatie Waterweg Wonen.

Contact met de buurt
Zo zijn we flink op weg. Volgens de definitie van Studio BRUIS is een sociaal vitale woongemeenschap te herkennen aan vijf indicatoren:

1.       bewoners kennen elkaar;
2.       voelen zich verbonden voelen met elkaar;
3.       verlenen elkaar praktische hand- en spandiensten;
4.       doen mee aan activiteiten;
5.       organiseren zelf ook activiteiten.

Terugkijkend op het geheel zien we dat er op alle indicatoren flink meters zijn gemaakt. Het vuur blijft branden! Eén punt lijkt wat onderbelicht: contact met de buurt. De ‘Erasmussen’, zoals de bewoners zich inmiddels noemen, willen geen naar binnen gekeerde enclave zijn zonder contacten met de buurt. Met spijt in het hart hebben enkele ‘uithuizige’ clubs voorzichtigheidshalve hun activiteiten buitenshuis opgeschort. Zoals de uit-etenclub, de sportclub en de museumclub; deze komen als gevolg van Corona vooralsnog niet in de actiestand.

Ondanks deze moeilijke omstandigheden is op allerlei manieren overbruggend contact met de buurt gelegd. Zo is tijdens een wijkwandeling (zie deel 2) en een reeks van vijf gespreksbijeenkomsten (zie deel 3) onderzocht hoe de startende woongemeenschap de brug naar de buurt kan slaan. Complexbewoners zijn immers ook buurtbewoners. In de buurt kun je halen én brengen. Omdat de Erasmussen barsten van het talent en in korte tijd een sociaal veerkrachtige groep zijn geworden, kunnen ze écht iets betekenen voor hun buurtgenoten. Voor de Vlaardingse Westwijk, een buurt met veel lage inkomens, is dat een welkome verrijking. Een mooi voorbeeld is de Erasmus papierprikgroep. Heel concreet en zichtbaar draagt deze club bij aan een schone, hele en veilige buurt. Duimen van passanten gaan omhoog; er worden praatjes aangeknoopt: “Ach zijn júllie die bewoners van dat nieuwe flatgebouw?” Als blijk van waardering bezorgt de nabijgelegen Super alle bewoners van het wooncomplex een pakketje met lekkernijen.

Sociale kaart
Ook heeft een groepje bewoners een begin gemaakt met het inventariseren van instellingen, organisaties en bewonersinitiatieven in de buurt. Wat is er allemaal te doen op het gebied van gezondheid, welzijn, ontmoeting, sport, enzovoort? Het inkleuren van de sociale kaart is een vast onderdeel van de BRUIS methode. Die ziet uitwisseling met de omliggende buurt als een kenmerk van een krachtige woongemeenschap. Er zijn plannen om contact te leggen met de scholen, waar diverse Erasmussen zich verdienstelijk kunnen maken als voorleesopa’s en -oma’s, oversteekhulpen en groene adviseurs in de schooltuintjes. De initiatiefgroep sluit zich aan bij het regulier buurtoverleg van initiatieven in de Westwijk. Zo zetten de Erasmussen zich stap voor stap op de sociale kaart van de Vlaardingse Westwijk.

Consolidatie: van idee naar verhaal
In deze blogreeks hebben we gezien hoe de Erasmussen het centrale idee ‘omzien naar elkaar’ vorm hebben gegeven in een daadwerkelijk gepraktiseerd woonverhaal: het verhaal van appartementencomplex Erasmusplein. Een wooncomplex waar veel te doen is, waar het gezellig is, waar mensen elkaar kennen en naar elkaar omzien en waar iedereen een steentje bijdraagt, binnen én buiten de eigen gemeenschap. In een eigen Manifest leggen de Erasmussen vast wat samen ouder worden in een woongemeenschap voor hen betekent. Daarbij baseren ze zich onder meer op uitspraken van bewoners tijdens de laatste bijeenkomst van de gespreksgroep, begin september 2020.

Organisatievorm
In de laatste fase van het project – ruim een jaar na de start – krijgt de ontwikkelde bewonersbeweging meer structuur. Eind november 2020 draagt de initiatiefgroep het stokje over aan de dan gevormde Activiteitencommissie Erasmusflat, een bewonersorgaan met een eigen verenigingsstatus. De Activiteitencommissie maakt gebruik van reguliere ondersteuningsmogelijkheden die Waterweg Wonen biedt aan bewonersorganisaties in wooncomplexen, zoals advies en een potje voor de financiering van activiteiten. Voor de ‘tijdelijke buitenboordmotor’ Kees Penninx van bureau ActivAge is dit het moment om het stokje over te dragen aan de woongemeenschap die nu op eigen benen staat.

Gemeenschapsvorming: nooit af 
Zoals het gebouw professioneel fysiek onderhoud nodig heeft, zo heeft een woongemeenschap van huurders op gezette tijden professioneel sociaal onderhoud nodig. De opdracht van de nieuwe Activiteitencommissie is om het woonconcept Erasmusplein ook in de toekomst fris en fruitig te houden. De bewoners krijgen daarin enkele uren per week praktische en inhoudelijke ondersteuning van Carla Loos, bewonersconsulent in dienst van Waterweg wonen. Vanaf het begin is Carla bij Studio BRUIS betrokken geweest. Deze permanente steun in de rug geeft de bewoners ook in de toekomst het idee dat ze ergens op terug kunnen vallen als ze even niet verder komen. Ook bemiddeling en conflicthantering van buiten kunnen ooit wellicht nodig zijn, zoals de ervaring leert in sommige oudere wooncomplexen. Noem het waakvlamcontact. Gemeenschapsvorming is als het brandend houden van talloze kleine vlammetjes. Het is een boeiend fenomeen. Al was het alleen maar vanwege het feit dat het nooit af is.

Benieuwd naar het hele verhaal? Lees hier alle blogdelen Het geluk van Vlaardingen.

Ook interessant / voor u geselecteerd

Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd
20 mei 2022

Op 16 mei 2022 is op het congres Thuis in de Wijk de Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd. De…

Lees Verder »
Partner aan het woord: WoonZaam
20 mei 2022

WoonZaam is onlangs aangesloten als partner van ZorgSaamWonen. Ludan Schmid en Antje de Groot vertellen in dit…

Lees Verder »
Liv Inn, doorleefhuis in Hilversum
19 mei 2022

Roos Verheggen ging mee op excursie die ZorgSaamWonen op 11 mei jl organiseerde naar Liv Inn Hilversum en…

Lees Verder »
Partner aan het woord: Fiveth
18 mei 2022

Het platform ZorgSaamWonen groeit. Ook Fiveth heeft zich onlangs aangesloten. In dit interview met Bernard…

Lees Verder »
Migrantenouderen in Nederland: een analyse
18 mei 2022

Nederland telt steeds meer ouderen. Ook het aandeel ouderen met een migratieachtergrond neemt toe. Tot nu toe…

Lees Verder »
Professionele ondersteuning noodzakelijk voor vitale woongemeenschappen
17 mei 2022

Van bewoners van ouderencomplexen wordt verwacht dat zij ontmoetingen en activiteiten organiseren om de sociale…

Lees Verder »
‘Het gaat bij het thuisvoelen vaak om de kleine dingen’
12 mei 2022

Hetti Willemse verzorgt op 1 juni een lunchlezing over thuisvoelen. In dit artikel krijg je al kort een indruk…

Lees Verder »
Onderzoek van zorgarchitectuur staat centraal op ARCH22
12 mei 2022

Van 22-24 augustus staat in Delft onderzoek van zorgarchitectuur centraal tijdens ARCH22. Deze conferentie…

Lees Verder »
In Oegstgeest kunnen ouderen langer zelfstandig leven
11 mei 2022

Langer zelfstandig leven in Oegstgeest. Daar maakt Guus Bannenberg zich hard voor. Hij is voorzitter van het…

Lees Verder »
t LaefHoês : hét kruispunt van zorg en welzijn in America
10 mei 2022

De vijfde aflevering van ZorgSaamWonen kijkt verder vindt plaats in America, een dorpje in Limburg.  Hier…

Lees Verder »
Een goede wijk om oud te zijn
5 mei 2022
Wouter Veldhuis is de Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving. Samen met Rijksbouwmeester Francesco Veenstra en…
Lees Verder »
Verbindingsfestival: live meedenken over de inclusieve wijk
3 mei 2022

Op 7 juli staat het eerste Live Verbindingsfestival op het programma. Ook ZorgSaamWonen is aanwezig, met…

Lees Verder »
Buurten waar bewoners kunnen groeien
3 mei 2022

ZorgSaamWonen ging op dinsdag 19 april met twintig deelnemers op werkbezoek bij de Eenhoorn en Buiksloterham,…

Lees Verder »
Geef me de Vijf: Tineke Fokkema
29 april 2022

Op deze mooie vrijdag lanceren we een nieuwe editie van Geef me de Vijf. Dit keer is het de beurt aan onze…

Lees Verder »
‘Met het juiste aanbod verhuizen Babyboomers wél’
28 april 2022

Tineke Groenewegen van Blauwhoed wil een paar belangrijke boodschappen meegeven aan de lezers van de…

Lees Verder »
Rebellie in ouderenparticipatie
26 april 2022

Hoe geef je ouderen werkelijk een stem bij het ontwerp, de bouw en ingebruikname van nieuwe woonvormen? Het…

Lees Verder »
Geschikt wonen voor ouderen: twee vliegen in één klap
22 april 2022

De samenleving is volop in beweging, maar voorziet nog niet in geschikte woningen voor vele ouderen die langer…

Lees Verder »
De Thuisplusflat in Rotterdam: waar staan we?
20 april 2022

Sinds 2021 zijn er in Rotterdam Thuisplusflats; bestaande seniorencomplexen waar oudere Rotterdammers wonen. In…

Lees Verder »
Magazine Doorstroming is live!
20 april 2022

Het eerste magazine van dit jaar, met het thema doorstroming, is verschenen. Wat lees je in deze uitgave? We…

Lees Verder »
Een veilige thuishaven voor senioren
19 april 2022

‘Kijk, daar zie je de haven’, zegt Joke. Ze is één van de 28 bewoners bij De Bolder in het Limburgse Maasbracht…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.