Met jong en oud kijken door de intergenerationele bril

kees
Foto: Meergeneratiewoongemeenschap Eikpunt, Lent. Gemaakt door Bernard Smits, WBVG

Jongeren en oudere komen elkaar niet altijd tegen. Soms zijn er sterke familiebanden. Maar op het maatschappelijk toneel leven ze langs elkaar heen. Dat is jammer want onbekend maakt onbemind. Als kinderen op jonge leeftijd al optrekken met ouderen is dat gunstig voor de beeldvorming. Ook omgekeerd! Ouderen die jongeren veelvuldig ontmoeten hebben een positiever beeld bij jongeren. Ze kunnen van elkaar leren, elkaar helpen en elkaar op allerlei terreinen versterken. Hoe kun je generaties verbinden? In het land zijn er mooie voorbeelden te vinden op verschillende gebieden.

Wonen
Zo zijn er woonprojecten waar meerdere generaties bewust samenwonen, zoals Eikpunt in Lent waar mensen bewust samen wonen, tussen de 0 en 100 jaar. Of het Shaffyhuis in Amsterdam, een woongemeenschap waar jonge en oudere kunstenaars samen wonen, leren en werken. Ook zijn er zorgcomplexen waar jongeren wonen tussen de ouderen, zoals Humanitas in Deventer en De Molenhof in Zwolle. Een experiment is het project Statiegeld Op jeugd waar het idee is om grote woningen kadastraal te splitsen: de oudere blijft op de benedenverdieping wonen en een jongere betrekt het gesplitste deel boven.

Groen
Los van het wonen zijn er ook andere manieren om jong en oud met elkaar te verbinden. Zoals in het groen! In generatietuinen kunnen jongeren en ouderen lekker leren over de natuur, ontspannen, genieten van de plantjes en bloemen. Een mooi voorbeeld is Austerlitz Tuiniert, een initiatief van Zorgcoöperatie Austerlitz. In de buitenruimte van de school zijn mobiele kweekbakken geplaatst, waarin leerlingen in groepjes hun eigen groenten kweken. De kennis en vaardigheden die ze daarvoor nodig hebben, krijgen ze van behulpzame ouderen met groene vingers uit het dorp. Groeten en fruit wordt deels zelf gegeten, deels verkocht aan het plaatselijke restaurant. Met de opbrengst kunnen de kinderen weer nieuwe zaden en benodigdheden aanschaffen en leren zij wat komt kijken bij ‘ondernemen’.

Talenten
Een belangrijk kenmerk van meergeneratie-projecten is dat de talenten van alle generaties worden benut. Jong en oud kunnen zoveel betekenen voor elkaar! Zo zijn er maatjesprojecten waarbij ouderen hun kennis en levenservaring inzetten om jongeren te helpen met hun studie. Omgekeerd kunnen jongeren iets betekenen voor ouderen met minder digitale vaardigheden. Een ander voorbeeld zijn de Rotterdamse Lief- en leedstraten, waar gangmakers bewoners stimuleren tot betrokkenheid. Hele gezinnen doen mee! En wat dacht je van Music Generations, een muziekgezelschap van zangers en instrumentalisten van alle generaties en culturen. Jong en oud treedt samen op, vertellen verhalen aan elkaar en inspireren elkaar.

Corona
In Coronatijd zijn er ook prachtige initiatieven ontstaan. Volgens Tim Jongman van Nederland Zorgt voor Elkaar hebben opvallend veel jongeren initiatieven ontplooid in deze bijzondere periode. Wellicht daarbij geïnspireerd door het Bossche project Kameraden, waarbij generaties worden gematched om samen te genieten van documentaires, natuurfilms en series die ze tegelijkertijd bekijken en na afloop telefonisch bespreken. Dat ouderen in deze tijd ook iets speciaals kunnen betekenen voor kinderen bewijst de 75-jarige Utrechtse Ankie Hoyer. Ankie is een geboren verhalen vertelster. Met ‘Stoepverhalen’ bedient ze iedere week vanuit haar voortuintje een club kinderen die geboeid zitten te luisteren naar haar spannende verhalen. 

Lessons learned
Internationaal onderzoek naar de impact van intergenerationele initiatieven laat verschillende resultaten zien, samen te vatten onder de noemers zingeving, inclusie, vaardigheden (zoals empathie) welbevinden en sociale cohesie. Ook groeit samenwerking en vertrouwen tussen verschillende organisaties, zoals scholen, wijkorganisaties en zorginstellingen. Samengevat zijn er zes lessen die we kunnen trekken uit alle succesvolle praktijken:

  1. Mieters of chill? Verschillende generaties gebruiken verschillend taalgebruik en kennen eigen omgangsvormen. Breng dat met humor ter sprake met een quiz en pleit voor respect.
  2. Televisie of YouTube? Facebook of Instagram? De krant of artikelen streamen? Iedere generatie heeft eigen communicatiekanalen. Weet welke dat zijn en benut ze allemaal.
  3. Wederkerigheid. Werk niet vanuit het belang van één generatie waarbij de andere zich het instrument voelt. Zorg dat alle generaties iets te bieden én te halen hebben.
  4. Ontwikkel niet op voorhand nieuwe activiteiten, maar onderzoek eerst hoe een grotere diversiteit aan generaties bij uw bestaande activiteiten kan worden betrokken. Ofwel: kijk door de intergenerationele bril naar uw eigen organisatie en activiteiten.
  5. Romantiseer het contact niet. Heb oog voor (potentiële) conflicten, loop er niet voor weg en weet hoe ermee om te gaan. 
  6. Maak het structureel. Eenmalige ontmoetingen kunnen een eerste stap zijn. Als het daarbij blijft is de impact gering. Probeer stappen te zetten op de intergenerationele contactladder. Met als traptreden elkaar ontmoeten, elkaar leren kennen, elkaar bevragen, van elkaar leren, elkaar helpen tot en met intensief samenwerken aan gedeelde belangen en interesses. Hoe hoger op de ladder, hoe meer impact en hoe duurzamer het project.

Meer informatie

www.activage.nl/generatiesverbinden (en download gratis het Manifest, de Inspiratiewijzer en het Artikel met good practices).

https://www.leydenacademy.nl/generaties-over-de-grens-jong-en-oud-wonen-leven-en-beleven-samen

https://www.leydenacademy.nl/generaties-huizen-samen/

https://www.leydenacademy.nl/generaties-netwerken-samen/

Handboek generatietuinen

https://www.kenniscentrumsportenbewegen.nl/kennisbank/publicaties/?handboek-tuinieren-in-de-generatietuin&kb_id=9306

https://stad.gent/nl/samenleven-welzijn-gezondheid/samenleven/jong-en-oud-intergenerationele-projecten

 

Ook interessant / voor u geselecteerd

op het hek
Anders ontwerpen voor ouderen na Corona?
21 juli 2020

Het Corona virus is onverwacht onze samenleving binnengedrongen. Bij sommige mensen letterlijk in hun huizen.…

Lees Verder »
op hek
Anders ontwerpen voor ouderen na Corona?
10 juli 2020

Het Corona virus is onverwacht onze samenleving binnengedrongen. Bij sommige mensen letterlijk in hun huizen.…

Lees Verder »
langer thuis
RIVM lanceert Monitor Langer Thuis 2019
9 juli 2020

Het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu  heeft 32 indicatoren uitgewerkt die zijn opgesteld…

Lees Verder »
o
‘Doe jezelf een plezier en verhuis op tijd’
8 juli 2020

In de centrale hal van wooncomplex Elisabeth Otter-Knoll hangen kleurige kraanvogels. Petra Donker, directeur…

Lees Verder »
zoveel mogelijk geluk
Leven met dementie met zoveel mogelijk geluksmomenten
7 juli 2020

‘Mensen met dementie hebben dezelfde behoeften als jij en ik. Zij hebben alleen moeite met het invullen van de…

Lees Verder »
oud
Oud en Zelfstandig in 2030. Aangepast REISadvies
7 juli 2020

Op het eerder dit jaar verschenen advies van de commissie Toekomst zorg thuiswonende ouderen over wat er nodig…

Lees Verder »
lop
Beste loopinitiatief van Nederland krijgt award
2 juli 2020
Voor de eerste keer wordt er een award uitgereikt voor het beste loopinitiatief in Nederland. De LoopAward is een…
Lees Verder »
trees nieuw
Gevarieerd netwerk tegen eenzaamheid
2 juli 2020

Verbinding met je eigen eenzaamheid, het onder ogen zien dat je eenzaam bent, is nodig om tot verandering te…

Lees Verder »
boekje
Wijksteun Super-Actief: Sociaal werk van hart tot hart
2 juli 2020

Anita Kornman en Clara van Vliet runnen welzijnsorganisatie Super-Actief in De Esch. Vanaf 1 januari 2018 doet…

Lees Verder »
bewegen vooro uderen
Tips om tijdens coronatijd te blijven bewegen
2 juli 2020

In een tijd waarin alles om gezondheid draait, is het belangrijk om te blijven bewegen. Dat is lastig, zeker…

Lees Verder »
foto asha
Weer thuis na ernstig hersenletsel
1 juli 2020

Bij mensen met ernstig hersenletsel (NAH) is er veel meer mogelijk dan in de praktijk nu gebeurt. Naasten en…

Lees Verder »
agnes
Onbeperkt genieten van de natuur
1 juli 2020

‘Groen, de natuur heeft een positief effect op de gezondheid’, zegt Agnes van den Berg, omgevingspsycholoog en…

Lees Verder »
foto
Met toegankelijker groen leeft iedereen op
30 juni 2020

Denise Janmaat over de toegankelijkheid van de buitenruimte, die volgens haar best nog wel wat beter kan. …

Lees Verder »
magazine
Digitaal magazine 2: Geluksmomenten in het groen
26 juni 2020

Het tweede digitale magazine van ZorgSaamWonen staat in het teken van groen en gezondheid. In dit magazine…

Lees Verder »
j
Subsidie beschikbaar voor activiteiten rondom zelfstandig wonen
24 juni 2020

Amsterdam wil graag een stad zijn voor iedereen, in elke levensfase. Met het programma Ouderenhuisvesting wil…

Lees Verder »
levensloopbestendig wonen
Inhaalslag nodig bij levensbestendige woningen
22 juni 2020

De Raad van Ouderen adviseert om een inhaalslag te maken in het bouwen van levensloopbestendige woningen. Dat…

Lees Verder »
ouderen zorg
Wonen en zorg voor ouderen moet snel anders
19 juni 2020

Er zijn ingrijpende veranderingen nodig voor wonen en zorg voor ouderen. Dat is de boodschap van het witboek…

Lees Verder »
valpreventie
Wat werkt in valpreventie?
18 juni 2020

Er is bewijs te over aan de stelling dat het valrisico van ouderen kan worden verminderd. Er zijn bijvoorbeeld…

Lees Verder »
b
Ik wil kunnen begrijpen waarom een coronamaatregel wordt genomen
18 juni 2020

Ik ben behoorlijk in paniek door het coronabeleid van deze regering. Mijn moeder van 87 wordt nu al wekenlang…

Lees Verder »
bijgesnedn
Levensloopbestendig denken
17 juni 2020

‘Als we levensloopbestendig willen bouwen moeten we eerst levensloopbestendig gaan denken’. Moustafa Turky is…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.