Samen tegen Eenzaamheid onder oudere migranten

nina conkova

Nina Conkova

De interventie ‘Samen tegen Eenzaamheid’ gericht op het verbinden van ouderen met een migratieachtergrond met hun omgeving én met elkaar, is succesvol gebleken. ZorgSaamWonen sprak over de interventie met Nina Conkova, onderzoeker bij Leyden Academy on Vitality and Ageing. 

Allereerst legt Nina uit hoe de interventie tot stand is gekomen. “We merkten dat er weinig interventies zijn die zich specifiek richten op ouderen met een migratieachtergrond, terwijl zij zich sterker eenzaam voelen dan ouderen die in Nederland zijn geboren. In 2021 zijn we in Utrecht begonnen met twee groepen oudere vrouwen en hebben bij wijze van pilot tien bijeenkomsten per groep georganiseerd. Deze bijeenkomsten waren erg waardevol, stelt Nina. “Ik zag de deelnemers groeien en bloeien.” 

Vertrouwen

Stichting RCOAK (Roomsch Catholyk Oude Armenkantoor) wilde dit soort bijeenkomsten graag verder uitrollen. “Dankzij hun subsidie konden we in 2023 met vijf organisaties aan de slag om meer van dit soort bijeenkomsten te organiseren”, legt Nina uit. De volgende organisaties deden mee: stichting Attifa en Al-Amal in Utrecht, Marhaba/het Klokhuis Wijkcentrum Amersfoort , ProFor in Amsterdam en Spior in Rotterdam. “De pilot leerde ons dat het belangrijk is om in co-creatie te werken, oftewel samen met de deelnemers activiteiten te bedenken en te organiseren, en dat een besloten setting ten goede komt bij het opbouwen van vertrouwen. Het zorgt er ook voor dat deelnemers zichzelf kunnen zijn en vrij spreken over wat ze belangrijk vinden. Door co-creatie wordt er echt ingespeld op de behoeften van de deelnemers.”

Vriendschappen

Vanuit de Leyden Academy deden Nina en collega’s ook participatief onderzoek naar de impact van de bijeenkomsten. Daarvoor hebben ze de bijeenkomsten bijgewoond en geobserveerd. Ze ontdekten dat in alle groepen de thema’s gezonde leefstijl, geloof en stress sterk leven en dat deelnemers het fijn vinden hierover te praten. Verder bleek dat de deelnemers veel baat hebben bij de excursies die plaatsvonden; deze werken verbindend. Zo leren de ouderen elkaar tijdens een bustocht, strandwandeling of museumbezoek op een ander manier kennen. “Sommige vrouwen zien elkaar nu ook buiten de bijeenkomsten om; dan spreken ze in de wijk af. Er zijn echte vriendschappen ontstaan”, zegt Nina. Naast de uitjes vinden er ook beweeg-activiteiten plaats en creatieve sessies, zoals schilderen met reflectie, kleien of het maken van moodboards.

Groei en bloei

Uit het onderzoek komt verder naar voren dat deelnemers zich ook beter voelen door deelname aan de bijeenkomsten. Er is sprake van een persoonlijke groei. Zo kunnen de deelnemers zich makkelijker en beter uiten en aangeven waar hun behoeften liggen. Tegelijkertijd krijgen ze begeleiding om hun grenzen aan te geven. Nina geeft een voorbeeld. “Als je eigenlijk te moe bent om vier dagen op kleinkinderen te passen maar dat toch doet omdat je het moeilijk vindt om ‘nee’ te zeggen, dan helpen we je daarmee. De groepsbegeleiders weten deelnemers te motiveren om hierop te reflecteren en steun te bieden die nodig is om op een vriendelijke manier aan te kunnen geven dat je liever één dag oppast en de andere dagen wilt vrijhouden voor andere dingen; zoals voor deze bijeenkomsten. Het is fijn als mensen die stap durven zetten.”

Andere benadering voor mannen

Nina is er trots op dat ze vrouwen die somber binnen kwamen, vrolijk de deur uit ziet lopen en weer zin hebben om activiteiten te ondernemen. “We zagen dit in alle groepen gebeuren.” Verder vindt Nina het geweldig dat ze vrouwen hebben bereikt die de weg naar buiten niet goed wisten te vinden. De groepen bestaan uit zeven tot twaalf deelnemers. Tot nu toe zijn het alleen vrouwen die meedoen. Nina hoopt binnenkort ook mannen te bereiken. "Dat vraagt waarschijnlijk een andere benadering”, zegt ze. Een mannelijke projectleider kan helpen om meer mannen te trekken en dan zullen we naar verwachting ook andersoortige activiteiten bedenken en organiseren.” In Rotterdam willen ze daarmee beginnen.

Bekwame projectleider

Een belangrijke succesfactor is het hebben van een bekwame projectleider. Deze moet kunnen verbinden en geduld opbrengen om mensen te bereiken. Enige mate van cultuursensitiviteit is daarvoor ook nodig. De vrouwen komen uit allerlei landen, zoals Marokko, Syrië, Eritrea. Ze spreken dan wel Arabisch, maar er zijn culturele verschillen; denk aan tradities en eetgewoontes. “Daar moet je goed mee om kunnen gaan. Sommige deelnemers groeien door naar de functie van ‘vrijwillig begeleider’. Zij helpen actief bij het begeleiden van de groep of volgen een training om zelfstandig groepen te kunnen begeleiden.“ 

Symposium Samen tegen eenzaamheid

Nina en collega’s hebben op basis van het onderzoek en de praktijkervaringen een handleiding geschreven. Op het seminar ‘Samen tegen Eenzaamheid’ dat op donderdagmiddag 29 februari 2024 plaatsvindt, delen Leyden Academy en Stichting RCOAK de ervaringen en geleerde lessen van de interventie met een breed publiek en delen de handleiding uit. Deelnemers kunnen hier meer leren of zelf met Samen tegen Eenzaamheid aan de slag gaan. RCOAK stelt hier financiële middelen voor beschikbaar. Zij benadrukken dat zo’n interventie niet alleen een financiële investering vergt, maar ook tijd en energie. Daartegenover levert de interventie veel op: het vergroten van welzijn van ouderen met een migratieachtergrond. 

Kijk voor meer informatie op leydenacademy.nl.
 

Ook interessant / voor u geselecteerd

De grote kerstkaartenactie van het Ouderenfonds
5 december 2023

Voor veel ouderen is de tijd rondom kerst een extra moeilijke periode. Daarom organiseert het Ouderenfonds voor…

Lees Verder »
Osdorperhof: naar een Lang Leven Thuisflat in Amsterdam
16 augustus 2023

Ans en Leo Schrader wonen sinds acht jaar in Osdorperhof, een appartementencomplex voor 55-plussers. Al gauw…

Lees Verder »
Wozoco De Zes Molens draait door
25 juli 2023

Hoe is het nu met Woonzorgcomplex De Zes Molens in Hoornaar? In deze rubriek van ZorgSaamWonen besteden we…

Lees Verder »
Buurthuis op Wielen: vervolg van de reis na de ZorgSaamWonen juryprijs
5 juli 2023

Stichting de Tijdmachine won vorig jaar de juryprijs met hun initiatief DumDum, een Ford Transit uit 1978. Met…

Lees Verder »
Voortgang programma WOZO: 'urgentie groeit'
4 juli 2023

Conny Helder, minister voor Langdurige Zorg en Sport, heeft op 3 juli 2023 de Tweede kamer geïnformeerd over de…

Lees Verder »
'1': Een theatervoorstelling over eenzaamheid
3 juli 2023

Vorig jaar traden Oscar Kocken en Lucas de Waard op tijdens het pre-event van ons jaarcongres met de…

Lees Verder »
Hoe creëer je een vitale woongemeenschap voor alle bewoners?
31 mei 2023

De gedachte dat (vitale) woongemeenschappen vanzelf ontstaan door een groep ouderen bij elkaar te zetten wordt…

Lees Verder »
Ik zie je buiten!
17 mei 2023

Afgelopen maandag was het zover. De filmopnames bij Het 8ste Werk in Kampen zijn gemaakt. Dit prachtige concept…

Lees Verder »
'Gemeenschappelijk Wonen Dag' verder uitbouwen
1 mei 2023

Meer bekendheid rondom de open dag Gemeenschappelijk Wonen leidt tot meer maatschappelijk draagvlak om nieuwe…

Lees Verder »
Collectieve woonvormen inspireren de ‘woongemeenschap light’
11 april 2023

Sommige mensen hebben vooroordelen jegens collectief wonen. Zij associëren dit samenwonen met het hebben van…

Lees Verder »
'Ik kan prima alleen wonen, maar vind het gezellig om iemand in huis te hebben'
5 april 2023

Dankzij MijnWoongenoot, een organisatie die senioren met woonruimte verbindt met studenten die een woonruimte…

Lees Verder »
Een jaar lang wonen in Aaron
29 maart 2023

Woon-zorgcomplex Aaron in Lent was het antwoord van wooncorporatie Talis op meerdere zorg/woonvragen die…

Lees Verder »
Handreiking Ruimte voor Collectieve Wooninitiatieven
27 maart 2023

Inwoners in Gelderland starten steeds vaker een collectief wooninitiatief omdat het aanbod van woningen niet…

Lees Verder »
'Participatie is meer dan het afvinken van een checklist'
24 februari 2023

Peter Bisschop en Sabine Megens wilden iets concreets doen om ouderen langer thuis te laten wonen, ze wilden…

Lees Verder »
Vrijwilligers maken modern woonzorgcentrum van oud klooster
14 februari 2023
Zo zouden de zusters Elisabetinnen het gewild hebben. Om ouderen in een zorgzame omgeving oud te laten worden is…
Lees Verder »
Alleenwonende ouderen zijn zeer kwetsbaar
11 januari 2023

Henk Geene schreef eerder over de voorzorgcirkels. Hij zal de komende tijd weer regelmatig publiceren over…

Lees Verder »
Een deur die openstaat
9 december 2022

De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving bracht samen met het College van Rijksadviseurs afgelopen maand…

Lees Verder »
Een huiskamer voor Akkrum en Nes
16 november 2022

Een onverwacht maar welkom uitvloeisel van Leeuwarden Fryslân Culturele Hoofdstad in 2018 (LF2018), dat is de…

Lees Verder »
Moeizaam naar het pensioen of liever een sociale senior?
4 november 2022

Er zijn zoveel mensen die moeizaam het pensioen halen. Tegelijkertijd is er zoveel steun nodig in het sociale…

Lees Verder »
Terugblik Seminar Buurtroutes
14 oktober 2022

Op maandag 3 oktober vond het Seminar Buurtroutes - Plekken voor ontmoeting plaats in De Deur in Arnhem. Deze…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.