'Gemeenschappelijk Wonen Dag' verder uitbouwen

Shutterstock.com

Meer bekendheid rondom de open dag Gemeenschappelijk Wonen leidt tot meer maatschappelijk draagvlak om nieuwe projecten te realiseren. Wim Kromwijk, directeur van Coöperatie LaCoTA (Langer Comfortabel Thuis Alliantie), is een persoonlijk lid van ZorgSaamWonen en schreef een blog over dit onderwerp. 

Woongemeenschappen die zijn aangesloten bij de Vereniging Gemeenschappelijk Wonen (voorheen LVCW) en de Landelijke Vereniging Gemeeenschappelijk wonen van Ouderen (LVGO) zetten sinds 2009 jaarlijks hun deuren open om meer zichtbaarheid te geven aan gemeenschappelijk wonen in al haar vormen. Dit gebeurt ook dit jaar weer op de derde zaterdag van mei.

Dit jaar doen ook Ecodorpen van het Ecodorpennetwerk (GEN-NL) mee. De dag geeft belangstellenden de mogelijkheid een kijkje te nemen in een woongemeenschap. En met een betere bekendheid ontstaat ook meer maatschappelijk draagvlak om nieuwe projecten te realiseren. Klik hier voor woongemeenschappen die in 2023 meedoen.

Sinds 2009 zijn er steeds meer varianten van Gemeenschappelijk Wonen en Wederkerig Wonen bijgekomen. Populair is het project 'Erfdelen' waarbij men samen een boerderij met erf bewoont. Ook populair zijn de 'Knarrenhofjes' die vooral binnen de bebouwde kom worden gebouwd vanwege de nabijheid van voorzieningen. Erfdelen en Knarrenhofjes zijn geen woongroepen en kennen geen ballotage op leeftijd. Wel zijn het gemeenschappen waar je van elkaars nabijheid, kennis/kunde en gezelschap profiteert. Dit is ideaal voor senioren die comfortabel willen wonen, en niet of weinig op mantelzorg en kinderen kunnen of willen terugvallen. Men kan elkaar wijzen op allerlei dienstenverlening om langer comfortabel te wonen en men kan elkaar ondersteunen in het gebruik van Digi-zorg. Er staan duizenden belangstellenden op de wachtlijsten voor bestaande en nieuw te bouwen Knarrenhofjes. En ook voor Erfdelen staan inmiddels drieduizend belangstellenden op de wachtlijst.

Er zijn inmiddels ook meergeneratiehofjes waar starters, oudere jongeren, jongere ouderen en senioren met elkaar wonen in een levendige gemeenschap waar men elkaar kent. Men helpt elkaar als buren indien nodig. 

Te laat een keuze gemaakt

Veel 65plussers blijken te laat te zijn met nadenken over hoe zij na hun pensioen willen wonen. Daardoor ontdekken ze te laat dat ze niet meer kunnen kiezen voor een woongemeenschap van de LVGO. De doelgroep voor nieuwe bewoners ligt bij die woongemeenschappen namelijk meestal tussen 50 en 65 jaar. Dat is om de projecten vitaal te houden. LaCoTA (Langer Comfortabel Thuis Alliantie) heeft de afgelopen jaren honderden teleurgestelde mensen gesproken. Gelukkig zijn er steeds meer alternatieven, meer varianten van wederkerig wonen.

Cirkelgroepen

Alternatieven voor als je niet kunt of wilt verhuizen maar wel in een woongemeenschap wilt wonen zijn er ook. Hiervoor zijn allerlei vormen van zogenaamde cirkelgroepen. Woonvormen die het omkijken naar elkaar ondersteunen. Het zijn vormen van wederkerig wonen en vormen van gemeenschappelijk wonen waarvoor je meestal niet hoeft te verhuizen.
Cirkelgroepen zijn groepjes buurtbewoners die met elkaar afspreken serieus 'om te kijken naar elkaar'. Het draagt bij aan het opbouwen van een veilig en zorgzaam netwerk. En daarnaast doet men vooral ook leuke dingen samen. Bijvoorbeeld: samen wandelen, samen hobby's doen en op gezette tijden elkaar ergens in de buurt te ontmoeten.

Rode Kruis-telefooncirkels waren ooit de eerste variant van cirkelgroepen. Er was toen nog geen computer en internet. Ook het project 'Gestippeld Wonen' is een vroege variant van flexibele cirkelgroepen. Rond 2000 gingen ook kleine dorpen zich revitaliseren om leegloop en veroudering tegen te gaan. Zij bundelden hun kennis in de landelijke vereniging voor kleine kernen (LVKK).

Met name in Amsterdam kwamen er 'stadsdorpen', eveneens met het doel te revitaliseren. En daarna kwamen er (ongeveer in chronologische volgorde):
•    Buurgemeenschappen gebundeld door “Mijn Buurtje”.
•    Kleinschalige zorgvoorziening (waaronder WoonZorgBoerderijen) met een open relatie naar de buurt. Ook Thuishuizen met een open relatie naar de buurt.
•    WoonZorgCoöperaties
•    Virtuele woongemeenschappen (app-groepjes)
•    VoorZorgCirkels
•    ZorgCirkelGroepen; groepen met een ondersteunende rol (meestal al vanaf de start) vanuit een zorgaanbieder.
•    Clusters Tiny-houses, cirkelgroepen van SeniorenChalets en Butterfly-projecten.
•    In coronatijd ontstonden de eerste cirkelgroepen om met beeldbelverbinding samen koffie te drinken.
•    En recent werden door BuurtZorg-Nederland projecten “BuurtWonen” aangekondigd

Een buurtverbinder of een medewerker van het plaatselijke welzijnswerk kan in de initiatieffase ondersteuning bieden, maar buurtbewoners kunnen ook zelf starten. Heel gemakkelijk beginnen met een Whatsapp-groepje met mensen uit de straat of directe omgeving. 

Verminderen druk op formele zorg

Projecten Wederkerig Wonen zijn ook belangrijk om de druk op de formele zorg te verlichten. Binnen cirkelgroepen kunnen mensen:
•    elkaar wegwijs maken in gebruik van tablet, app’s domotica en Digi-zorg
•    elkaar helpen bij het organiseren van sociale en formele personenalarmering en alarmopvolging
•    elkaar informeren over diensten die het wonen comfortabeler maken
•    elkaar helpen bij het bestellen van maaltijd aan huis (en eventueel samen eten)
•    vitale buren vragen soms een klusje te doen
•    elkaar wegwijs maken in zuinig omgaan met energie
•    vooral ook leuke dingen doen. Samen koffie drinken, samen hobby’s beoefenen, wandelen, de dag bespreken, samen koken (of maaltijd bestellen) en samen eten.

Het sterke netwerk dat kan groeien in een project 'Wederkerig Wonen' helpt om langer comfortabel thuis te wonen en geeft minder druk op de formele zorg. 

Uitbouwen naar Wederkerig Wonen

De omvang, de variatie en het publieke belang van het gemeenschappelijk wonen is sinds 2009 enorm toegenomen. Het tegengaan van eenzaamheid, het elkaar vitaal houden door samen activiteiten te ondernemen en het ontlasten van de formele zorg is een evident effect. Het verdient daarom aanbeveling gemeentelijke woonvisies hierop eens zorgvuldig te evalueren. Mogelijk dat door samenwerking met 'Coalities tegen Eenzaamheid' er bredere 'Coalities voor Wederkerig Wonen' kunnen ontstaan. Daarmee kan het maatschappelijk rendement van deze publieke investering flink stijgen. Wat mij betreft wordt vanaf 2024 niet allen op de derde zaterdag van mei, maar een hele week lang, het Wederkerig Wonen in al zijn facetten in de schijnwerper gezet.

Inspiratie - Buurgemeenschappen & WoonZorgCikels (lacota.nl)

Begin je eigen cirkelgroep

Lees meer over Voorzorgcirkels, belicht door ZorgSaamWonen.

Yvonne Witter schreef eerder een blog over collectieve woonvormen: Collectieve woonvormen inspireren de ‘woongemeenschap light’ | ZorgSaamWonen.  


 

Ook interessant / voor u geselecteerd

Gemeenschappelijk wonen past bij mij
29 augustus 2025

Lea is een ervaringsdeskundige ZorgSaamWonen blogschrijfster. Ze voelt een…

Lees Verder »
Grote behoefte aan gemeenschappelijk wonen voor ouderen met een migratie-achtergrond
21 augustus 2025
Lees Verder »
Het Thuishuis, oplossing voor eenzame ouderen
19 augustus 2025

Een studentenhuis voor ouderen, bestaat dat? Ja, zeker! Het Thuishuisproject van…

Lees Verder »
Van leegstaand pand naar leefbare plek voor ouderen
14 augustus 2025

Leegstaand vastgoed kan een oplossing bieden voor het groeiende tekort aan geschikte…

Lees Verder »
'Er is altijd wel iemand om koffie mee te drinken'
31 juli 2025
Lees Verder »
Hillegomse woonzorgservicezone bijna voltooid
30 juli 2025

In de Hillegomse wijk Elsbroek-Zuid staan het nieuwe woonzorgcentrum Hofstede en het…

Lees Verder »
Wonen in een vuurtoren
28 juli 2025

Lea is een ervaringsdeskundige ZorgSaamWonen blogschrijfster. Ze voelt een…

Lees Verder »
Levenslopers: website met inspiratie over fijn ouder worden
24 juli 2025

Wie of wat heb je nodig om als aanstaande oudere je leven zo fijn mogelijk te kunnen blijven leven? De website…

Lees Verder »
Podcastserie over ouder worden in Amsterdam
16 juli 2025

Amsterdam vergrijst - en snel ook. En juist in stadsdeel Zuid is dat extra zichtbaar: hier…

Lees Verder »
Hof van Jacob: Wonen in de wijk, zorg binnen handbereik
15 juli 2025

Een verre blik in de toekomst. Op het beeld dat zich daarbij ontvouwde – na het doortrekken van actuele trends…

Lees Verder »
Wederkerig Wonen als bredere standaard voor Gemeenschappelijk Wonen
7 juli 2025

Gemeenschappelijk Wonen, ook vaak Collectief Wonen of Wederkerig Wonen genoemd, wint…

Lees Verder »
De verhuiscoach
30 juni 2025

Lea is een ervaringsdeskundige ZorgSaamWonen blogschrijfster. Ze voelt een…

Lees Verder »
Woongeluk in Hugo's tuin
24 juni 2025

“Ik ben er een rijker mens van geworden”, zegt een bewoonster van Hugo’s tuin in…

Lees Verder »
Advies van verzorgingshuis naar geclusterd wonen
23 juni 2025

Voormalig minister Agema stelde de vraag aan de Raad van Ouderen of ouderen behoefte hebben aan een woonvorm…

Lees Verder »
Wooncoöperatie Boschgaard Den Bosch: inspirerend voorbeeld
18 juni 2025

“Dat dit woonproject gelukt is!” Jurgen Arts van corporatie Zayaz loopt nog…

Lees Verder »
Casa Vita: mini droomdorp in een park
17 juni 2025

Een dorp in het klein. Dat wilde de gemeente Pijnacker realiseren op een terrein vlakbij het metrostation. Met…

Lees Verder »
Betekenisvolle vriendschappen zijn buffer tegen eenzaamheid
12 juni 2025

Professor Anja Machielse, emeritus hoogleraar Humanisme en Sociale Weerbaarheid en bijzonder hoogleraar Sociale…

Lees Verder »
'It takes a village to grow old'
5 juni 2025

Hoe bereiden we ons goed voor op een langer, actief en gezond leven? Deze vraag stond…

Lees Verder »
B&B De Uitwijk: Een warm bad van verbondenheid
2 juni 2025

Het krijtbord in de voortuin van B&B De Uitwijk verklapt dat er in het voormalige schoolgebouw in…

Lees Verder »
Blue Zone Festival 2025: De beweging groeit
28 mei 2025

Met tachtig deelnemers aan het pre-event en bijna 400 bezoekers op de festivaldag, overschrijdt het tweede Blue…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.