In 2014 is Wozoco De Zes Molens in Hoornaar geopend. Twee woongebouwen rond een erf waar ouderen met en zonder verpleeghuisindicatie en bewoners met een verstandelijke of lichamelijke beperking een eigen appartement bewonen. Er is een restaurant met een terras aan het water, een jeu de boules baan en een bibliotheek. De fysiotherapie, kapper en pedicure komen op afspraak bij bewoners thuis . Ouderen uit de buurt zijn welkom in het restaurant en bij activiteiten. 

Zorg in elke kern

De Zes Molens is het resultaat van het beleid van de toenmalige gemeente Giessenlanden (inmiddels Molenlanden) om in elke kern een voorziening voor ouderen te realiseren met het oog op de toenemende vergrijzing. Ouderen blijven langer zelfstandig wonen en hebben behoefte aan een beschutte woonplek in de buurt. De combinatie van verpleeghuiszorg en een woonvoorziening voor mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking, levert schaalvoordeel op. Zo is het gelukt om een woonzorgcomplex te realiseren in Hoornaar, een dorp met zo’n 2000 inwoners.

De goede samenwerking tussen de gemeente, woningcorporatie KleurrijkWonen, zorgorganisaties De Lange Wei en Syndion is één van de succesfactoren. Het woonzorgcomplex bestaat uit 20 zorgappartementen van 50 m2 voor ouderen met dementie en 24 aanleunwoningen (22 huur- en 2 koopappartementen). Voor de 20 ouderen met dementie is er 24 uur per dag zorg aanwezig. In het tweede gebouw zijn 13 appartementen voor cliënten van Syndion. ’s Nachts bieden de medewerkers van De Lange Wei de nachtzorg voor de bewoners van Syndion.  

Polderlandschap

Door de chauffeur van de bestelBuzz word ik voor de deur afgezet. Vanaf de halte van de lijnbus Utrecht – Sliedrecht aan de provinciale weg, is er gratis flexibel openbaar vervoer naar de kleine kernen. Als ik uitstap zie ik twee vriendelijke woongebouwen met veel hout en bakstenen in de gevel, ertussen een erf waar voornamelijk veel auto’s staan. Een wit bruggetje over het riviertje de Giessen naar een park met jeu de boulesbaan, direct achter het erf. De gebouwen passen in het polderlandschap met veel water, weilanden en boerderijen. We zijn in de Alblasserwaard, een gebied dat ik vooral ken van het schaatsen van de Molentocht met als hoogtepunt de molens van Kinderdijk. Ik ben op pad met Johan Weijters, die vanuit ontwikkelingsbureau Bloeii meer dan 10 jaar geleden  betrokken was bij de planvorming van het woonzorgcomplex. Met Arpad Backx, locatiemanager en Jolanda Berkhout, coördinator welzijn gaan we in gesprek over het reilen en zeilen van De Zes Molens in de afgelopen jaren. 

Kleinschaligheid

“Hier zijn zorg en welzijn één”, vertelt Jolanda trots. Waar in grotere zorgcomplexen nogal eens een scheiding is tussen het zorgteam en de welzijnsmedewerkers, wordt er in De Zes Molens als één team samengewerkt om bewoners echt een thuisgevoel te geven. De medewerkers van het restaurant en de huishoudelijke dienst zijn integraal onderdeel van het geheel. Veel bewoners en medewerkers komen uit Hoornaar of directe omgeving en dat draagt ook bij aan het thuisgevoel. Het team regelt veel zelf, onder andere de roosters. Naast verzorgenden werken er leefplezierassistenten op de twee groepen van elk tien bewoners. Arpad vertelt dat in De Zes Molens de meest complexe zorg gegeven wordt van de hele zorgorganisatie. “Het bijzondere van deze locatie is het respect voor het ritme van de bewoners”, vindt hij. “Het lukt heel goed om bij de wensen en de behoeften van bewoners aan te sluiten. De kleinschaligheid helpt daar enorm bij.”

De buurt naar binnen

Voor de ouderen in Hoornaar wil De Zes Molens een gastvrije plek zijn. Er is dagbesteding voor ouderen met een Wmo-indicatie. Ouderen uit de buurt kunnen meedoen met activiteiten en eten in het restaurant, waar elke dag vers gekookt wordt. De belangstelling voor het restaurant blijft wat achter. De verse maaltijden die thuis bezorgd worden, vinden wel veel aftrek.

De naweeën van de corona-tijd zijn nog voelbaar. “Voordat alles dicht moest, wisten ouderen uit de omgeving De Zes Molens makkelijker te vinden”, vertelt Jolanda. “We moeten ons nu weer extra laten zien aan het dorp. Dat doen we door aan te sluiten bij activiteiten in het dorp, zoals de jaarlijkse feestweek en ‘gluren bij de buren’. Laatst hebben we een voorjaarsmarkt georganiseerd. Ook gaan we in de zomermaanden om half zeven ’s avonds met bewoners aan de wandel door het dorp. Dat vergroot onze zichtbaarheid en mensen komen regelmatig oude bekenden tegen.” Onder het motto ‘Kleuter tegen kwalen’ komen leerlingen van de basisschool op bezoek in de huiskamers om spelletjes te doen of samen te zingen of te kleuren. 

Bewoners naar buiten

De deuren van de zorgafdelingen zijn sinds kort open. De gesloten afdeling is verleden tijd. Voor de bewoners zijn er leefcirkels ingesteld met behulp van technologie. Bewoners dragen een tag als horloge of ketting en kunnen zelfstandig door het gebouw lopen en naar buiten. Als iemand, voor wie dat gevaarlijk is, naar buiten gaat, krijgt de zorg een seintje. Jolanda hoopt dat door de grotere bewegingsvrijheid er meer contact komt tussen de bewoners van de aanleunwoningen en de zorgappartementen. En tussen bewoners en het dorp. Vanaf het witte bruggetje loopt een dementievriendelijk pad naar de winkel in het dorp. Nu moeten mensen nog dezelfde weg terug maar als er een beter voetpad ligt, kan er een rondwandeling van gemaakt worden.

Een andere wens is om de buitenruimte te verbeteren. Er is nu geen tuin bij het zorggedeelte. Binnenkort gaat de schop de grond in. Tegels eruit en groen erin. Het wordt een beleeftuin waar bewoners van de zorgafdeling en bezoekers van de dagbesteding gebruik van kunnen maken.

Toekomstbestendig concept

Arpad is heel tevreden over de opzet van De Zes Molens. Ook na bijna tien jaar voldoet het gebouw uitstekend. Voor de huur- en koopwoningen is veel belangstelling vanuit de directe omgeving. Mensen wonen er met plezier. Het gebouw heeft geen zorguitstraling die mensen afschrikt. Als voorbeeld noemt hij de ligging van het restaurant; los van het zorgdeel en met een eigen ingang. Binnen is er veel lichtinval door een glazen dak tussen de gebouwdelen. Alleen in de wandelgangen van het zorggedeelte is te weinig daglicht naar zijn zin. 

De Zes Molens laat zien dat het kan: een kleinschalige woonzorgvoorziening in een kleine kern. Belangrijk zijn de goede samenwerking met Syndion en KleurrijkWonen, de gunstige ligging in het dorp en het toegewijde, zelfwerkende team. Personeelsgebrek speelt geen grote rol bij de Zes Molens. Veel teamleden werken er al vanaf de start. Als sollicitanten een dagdeel meelopen, is het besluit om bij De Zes Molens te komen werken vaak snel genomen. 

Auteur: Danielle Harkes, expert bij ZorgSaamWonen