‘Nieuwe woonzorgconcepten voor ouderen zijn hard nodig. In Aarle-Rixtel ontwikkelen ze een nieuwe vorm die ook elders in Nederland van waarde kan zijn.’ Kim van Uden is procesbegeleider bij zorgorganisatie De Zorgboog en vertelt vol enthousiasme over Zonnetij, een appartementencomplex voor ouderen dat deze maand met een nieuwe opzet is gestart voor een pilotfase van twee jaar. Samen met de gemeente Laarbeek, woningcorporatie Wocom, de buurt en de bewoners in en om het gebouw wil De Zorgboog een woonzorgvorm realiseren die het gat vult tussen thuis wonen en het verpleeghuis.

Elke dag een fijne dag
Zonnetij biedt met 98 appartementen een fijne woonplek voor ouderen met en zonder zorg. De bewoners huren bij de woningcorporatie Wocom. Ongeveer een derde van de bewoners heeft een indicatie voor langdurige zorg (Wlz) en krijgt deze verpleeghuiszorg in het eigen appartement geleverd. De andere bewoners hebben geen zorg nodig of ontvangen thuiszorg. Een magische mix van zorgvragers en vitale bewoners. ‘Niet de zorg staat voorop’, reageert Kim. ‘Het gaat juist om de gemeenschap, het omzien naar elkaar en de activiteiten. De Buurtkamer in het complex is helemaal opgeknapt en gezellig gemaakt. En er komt een beweegtuin buiten, één van de wensen van bewoners. Mede mogelijk gemaakt door vrijwilligers en fondsen. De Buurtkamer biedt zeven dagen per week een welzijnsprogramma dat voor en door bewoners en de buurt georganiseerd wordt. Je kunt hier op een fijne manier je dag doorbrengen. Het gaat om gezelligheid, het ritme van de dag, samen eten, actief zijn, het netwerk versterken en plezier hebben. Ons motto is niet voor niets: elke dag een fijne dag. Iedereen is welkom of je nu een zorgindicatie hebt of niet.’

Centrum voor de buurt
De nieuwe opzet van Zonnetij speelt in op de uitdagingen van de vergrijzing. Kort gezegd: er komen steeds meer ouderen, er is minder zorgpersoneel beschikbaar en niet alle ondersteuning kan van professionals komen. Kim van Uden heeft voor de gemeente, de woningcorporatie en de zorgorganisatie het nieuwe concept ontwikkeld. ‘En we zijn nog volop in ontwikkeling en in gesprek met bewoners en vrijwilligers. Het ‘oude’ Zonnetij was een wooncomplex met een verzorgingshuisgedeelte. Voor dat deel was een zorgteam 24 uur per dag aanwezig en met de buurt was weinig connectie. Nu wordt de zorg ambulant verleend, wonen de bewoners zelfstandig in hun eigen appartement en draait de Buurtkamer op bewoners zelf en vrijwilligers. Niet de zorgorganisatie is bepalend, maar de mensen zelf. Er is geen locatiemanager maar een verbinder die er op uit is om Zonnetij te verbinden met de gemeenschap en er een bruisend centrum voor de buurt van te maken.

Sprokkelen voor een haalbaar concept
De vernieuwde organisatie van wonen, welzijn en zorg vraagt om een andere manier van financiering. Alle organisaties dragen een steentje bij aan de Buurtkamer. ‘We zijn echt aan het sprokkelen geweest’, vertelt Kim. ‘Ik heb inspiratie gehaald uit het beeld van de campingbaas. In een webinar over de financiering van de gemeenschappelijke ruimte werd dat aangehaald. Op een camping zijn allerlei activiteiten – het winkeltje, de disco, de pizza avond - die op zichzelf niet rendabel zijn, maar samen zorgen voor een haalbaar concept. Zo hebben wij ook gezocht naar elementen die elkaar versterken. De corporatie stelt de Buurtkamer ‘om niet’ beschikbaar, de gemeente zet middelen in vanuit de Wmo, de zorgorganisatie investeert in preventie/welzijn, huurders betalen mee uit de servicekosten en we hebben opbrengsten uit de verkoop van eten en drinken. De partijen bieden ons experimenteerruimte voor 3 jaar waarvan het eerste jaar (voorbereiding) nu voorbij is. Zonder die bestuurlijke dekking was het niet gelukt.

Aansluiten op woonwensen van ouderen
Starten met een nieuw concept gericht op gemeenschapskracht en samenwerking in de buurt is niet makkelijk in tijden van corona. ‘We hebben activiteiten moeten aanpassen en kunnen niet zoveel mensen samen brengen als we zouden willen. Toch heeft de nieuwe opzet gelukkig al voldoende aantrekkingskracht. Een van de nieuwe bewoners is een mevrouw van 91 jaar die gebruik maakt van een rolstoel. Ze woonde nog in haar woning in het dorp. Verhuizen naar een zorginstelling zag ze niet zitten. Wonen in Zonnetij sloot wel aan bij haar woonwensen; een zelfstandig, goed aangepast appartement, in haar buurt en activiteiten dichtbij. Kim kan niet wachten om daar de komende tijd nog meer vorm aan te geven.

Bekijk hieronder een filmpje over Zonnetij, ook een bewoner komt aan het woord.