De ZorgSaamWonen Award 2021 staat dit jaar in het teken van Eenzaamheid en wonen met als motto; ruimte voor ontmoeting. Met de prijsvraag gaan we op zoek naar de goede voorbeelden waar de gebouwde omgeving bijdraagt aan het voorkomen of tegengaan van eenzaamheid. Een divers samengestelde jury zal de inzendingen beoordelen. ZorgSaamWonen vroeg twee van de vijf juryleden naar het belang en hun betrokkenheid bij het thema. Marilyn Haimé is lid van de Raad van Ouderen vanuit het NOOM; Netwerk Organisaties van Oudere Migranten. Desirée Uitzetter is directeur Gebiedsontwikkeling BPD en voorzitter NEPROM. Beiden benadrukken het belang van de wisselwerking tussen de fysieke woonomgeving en de sociale aspecten van het samenleven in een wijk of buurt.

De omgeving van de mens is de medemens

Desirée vindt het onderwerp belangrijk voor het vakgebied waarin BPD actief is. ‘Als gebiedsontwikkelaars bouwen we het raamwerk voor de lokale gemeenschap. We creëren nieuwe leefomgevingen. Dat is een behoorlijke verantwoordelijkheid.’ Ze haalt een dichtregel van Jules Deelder aan die hartje Rotterdam op een gebouw te lezen is: De omgeving van de mens is  de medemens. ‘Het gaat erom hoe je met de fysieke ingrepen in een gebied zo optimaal mogelijk bijdraagt aan het versterken van de samenleving. Het tegengaan van eenzaamheid is daarin steeds belangrijker, gezien de vergrijzende maatschappij, het langer thuis wonen van ouderen, verdichting in de stad, meer eenpersoonshuishoudens en ook jongeren die in grote getalen aangeven zich eenzaam te voelen’.

Marilyn Haimé (lid van de Raad van Ouderen vanuit het NOOM, Netwerk Organisaties van Oudere Migranten)

Marilyn vult aan: ‘Het lijkt mij fantastisch om te zien welke initiatieven er zijn waarbij de fysieke woonomgeving uitnodigt en bijdraagt aan ontmoeting, contact en verbinding tussen mensen met een diverse achtergrond: oud en jong, diverse professionele achtergronden, levenservaring en - wijsheid. Zo ontstaat er oog voor de ander, leren we elkaar kennen, waarderen en kan er onderling begrip ontstaan. Daardoor kan ook sociale eenzaamheid worden tegengegaan.  Eenzaamheid onder ouderen is een belangrijke bron van zorg. Tegelijkertijd is het goed te beseffen dat eenzaamheid ook onder alleenstaanden voorkomt en niet alleen onder ouderen.’

Strategisch geplaatste bankjes

In hun eigen woonomgeving zien ze ook het belang van ontmoeting. Marilyn vertelt dat na haar pensionering en zeker in coronatijd het contact met buren intensiever is geworden. ‘Je komt elkaar meer tegen, hebt vaker een praatje en hoort meer over elkaars besognes.’ Ze woont in een omgeving met woonerven, aan de rand van een groot park en waardeert de strategisch geplaatste bankjes in het park en bij het winkelcentrum. Ook Desirée noemt de bankjes in de openbare ruimte. Ze woont in een Brabants dorp, tegen de natuur aan. Ze waardeert de groene omgeving, het dorpse leven, buren die elkaar kennen en voor elkaar klaar staan als het nodig is. ‘Er is niet per se een fysieke ruimte voor ontmoeting maar meer nog een mentale ruimte voor ontmoeting doordat de openbare ruimte groen en vriendelijk is. ’

Desirée Uitzetter (Directeur Gebiedsontwikkeling BPD en voorzitter NEPROM).

Tips voor de inzenders

Wanneer is voor hen de prijsvraag geslaagd? Marilyn hoopt dat de prijsvraag ertoe bijdraagt dat het vanzelfsprekend wordt voor gemeenten, woningcorporaties en anderen om aandacht te besteden aan het belang van de verbinding tussen het fysieke en het sociale én wanneer ouderen daarbij betrokken worden. Ouderen kunnen zelf het beste aangeven waar ze behoefte aan hebben om hun woonomgeving ouderenvriendelijk te maken en uitnodigend om naar buiten te gaan en contacten te kunnen leggen. Dat is ook direct haar tip aan de inzenders: ‘Laat zien of ouderen zelf bij het initiatief betrokken zijn.’ Voor Desirée is de prijsvraag geslaagd als we de bril waardoor we naar wonen en gebiedsontwikkeling aankijken kunnen verrijken met kleinere en grotere voorbeelden van geslaagde fysieke ingrepen die aantoonbaar eenzaamheid terugdringen. Haar tip voor de inzenders: ‘Aarzel vooral niet om jouw project in te zenden. Het is waardevol om het bij een groter publiek en vakgenoten onder de aandacht te brengen. We kunnen zoveel leren van hoe jíj het voor elkaar gekregen hebt, wat je nodig had van gemeente, corporatie, zorgpartij, bewoners, bouwer en ontwikkelaar. Met de lessen die jij hebt geleerd kunnen we onze sector beter toerusten.’

Inzenden voor de ZorgSaamWonen Award 2021 kan tot 15 september 2021.