Tips voor het maken van een goed lichtplan

kookeiland verlichting

Een prettige fysieke omgeving verhoogt de kwaliteit van leven, want een mens met dementie is afhankelijk van zijn omgeving. In een ongunstige omgeving zie je meer ziekteverschijnselen en in een gunstige omgeving zie je er minder. Ziekteverschijnselen worden nadelig beïnvloed door stress en stress komt vaak vanuit de omgeving. Wanneer je de stressvolle omgeving verandert in een mindere stressvolle omgeving, zie je ook het gedrag van bewoners ten positieve veranderen.

Het maken van een goed lichtplan en het kiezen voor de juiste armaturen zorgt ervoor dat de persoon met dementie zich meer op zijn gemak voelt in zijn woonomgeving.
Goede verlichting in de woonomgeving is erg belangrijk, want goede verlichting zorgt ervoor dat je een activiteit goed kunt uitvoeren: een boterham smeren, de krant of een tijdschrift lezen, een spelletje doen, maar ook om de ander goed te kunnen zien, om dat lachje of dat knikje goed te kunnen zien. Verder moet goede verlichting ook bijdragen aan een huiselijke sfeer

Goede verlichting is tevens belangrijk om je veilig te kunnen verplaatsen door de verschillende ruimtes, om goed te kunnen zien waar je loopt en waar je naar toe wilt lopen en om eventuele obstakels te vermijden. Maar goede verlichting is ook belangrijk om je goed te voelen en om alert te blijven.

Laatst was ik op een woonlocatie voor mensen met dementie en daar hadden ze door de hele woonkamer heen lampen aan het plafond hangen, in totaal wel zo’n acht hanglampen. Het idee er achter was natuurlijk prima; ze wilden zorgen voor  voldoende verlichting! De uitwerking was helaas wat minder goed. De lampen hingen niet goed boven de eettafel zodat de verlichting daar onvoldoende was voor de activiteiten daar plaatsvonden, dit gold ook voor werkeiland in de keuken, terwijl op plekken waar je wel met wat minder licht toe kan, zoals bij looproutes, er juist een overdaad aan licht was.

Een goed verlichtingsplan maken is vaak een hele puzzel maar hier zijn wat tips:

  • Een ruimte moet zo verlicht zijn dat er voldoende verlichting is voor oriëntatie en mobiliteit en voor het uitvoeren van activiteiten, dit is de basisverlichting. Basisverlichting  is een combinatie tussen directe en indirecte verlichting. Bij een lichtplan wordt meestal gestart met de directe verlichting en vervolgens verder aangevuld met indirecte en/of sfeerverlichting
  • Directe verlichting of taakverlichting zorgt ervoor dat er voldoende licht is voor activiteiten zoals eten, lezen of handwerken. Directe verlichting is meestal taakverlichting en wordt toegepast boven de eettafel (hanglampen), in de keuken (verlichting boven het werkblad en kookplaat) en in de zithoek (leeslamp)
  • Indirecte verlichting zorgt ervoor dat een ruimte voldoende en egaal verlicht is, voor een goede oriëntatie en mobiliteit. Vaak wordt er na het toepassen van de directe verlichting gekeken waar nog toevoegingen moeten komen om donkere hoeken in de ruimte te verlichten. Lampen die het licht naar boven verspreiden richting het plafond zorgen voor een indirecte verlichting, te denken valt aan uplighters en wandlampen. Ook schemerlampen kunnen bijdragen aan een goede basisverlichting. Juist door het gebruik van verschillende soorten lampen en de verschillende soort lichtsterkte creëer je een gezellige sfeer in de woonkamer
  • Zorg ervoor dat je bij de lampen de lichtbron niet ziet, dit werkt verblindend. Een lamp met een diepe/hoge kap is het beste. Spotjes staan vaak niet goed afgesteld, schijnen dan naar beneden en kunnen daardoor erg verblindend zijn
  • Hang bij een lange eettafel meerdere lampen boven de tafel zodat er geen ‘donkere’ plekken op de tafel ontstaan
  • Tot slot is het belangrijk dat er de mogelijkheid is om het licht te kunnen dimmen, zodat je kunt variëren in de hoeveelheid licht. Maar bedenk dat je een oudere persoon met dementie nooit veel plezier doet met een schemerige ‘gezellige’ kamer en dat overdag de verlichting aanhouden geen kwestie van verspilling is

Er valt nog zo vreselijk veel over verlichting in combinatie met materialen en kleuren te vertellen. Ik bespreek deze onderwerpen graag in een andere blog.

Ook interessant / voor u geselecteerd

Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd
30 mei 2022

Op 16 mei 2022 is op het congres Thuis in de Wijk de Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd. De…

Lees Verder »
Stoere huisjes in community-wijk
5 december 2022

Veel inspraak bij een woningbouwproject hebben toekomstige bewoners meestal niet, maar in Roermond deden ze dat…

Lees Verder »
Groene Hof Gouda: een mooi initiatief waarvan er meer mogen volgen
5 december 2022

Zelfstandig wonen met een eigen voordeur, maar tegelijkertijd een beetje omzien naar elkaar, het kan in de…

Lees Verder »
Alleen met nieuwe stenen heb je nog geen leeftijdsvriendelijke wijk
2 december 2022

Hetti Willemse en Ad van Elzakker leggen buurtvisies af. Voor deze derde buurtvisite reist het duo naar West…

Lees Verder »
Partner aan het woord - Fiveth
30 november 2022

Fiveth is partner van ZorgSaamWonen. In dit artikel maak je kennis met Fiveth, wat zij doen en waarom ze bij…

Lees Verder »
Toolkit voor de wensen en behoeften van ouderen
30 november 2022

Hoe kunnen ouderen op een fijne manier oud worden in hun eigen omgeving? Daarvoor is het belangrijk om goed te…

Lees Verder »
Voor altijd mijn liefje
28 november 2022

Over mantelzorg, maar vooral over liefde en geduld bij het zorgen voor mensen met dementie

Lees Verder »
Nieuwbouwproject Casa Vita: “Subsidies ‘key’ voor realisatie ontmoetingsruimten”
25 november 2022

Een gezonde woon- en leefgemeenschap, dat is het uitgangspunt van nieuwbouwproject Casa Vita in Pijnacker. Met…

Lees Verder »
Projectleider Nieuwe Diensten en Concepten
25 november 2022

Amstelring heeft een vacature beschikbaar voor een projectleider nieuwe diensten en concepten. Het gaat om een…

Lees Verder »
Kabinet neemt regie op passende woonruimte voor ouderen
23 november 2022

Door woningbouw te versnellen, ouderen beter te informeren en ontzorgen in hun verhuizing en de leefomgeving te…

Lees Verder »
De oplossing van de problemen die vergrijzing met zich meebrengt ligt in het voortraject
22 november 2022

Henk Geene schreef eerder over de voorzorgcirkels. Hij zal de komende tijd weer regelmatig publiceren over…

Lees Verder »
Samen Buurten: een dag vol inspiratie om de netwerkbeweging 2023 in gang te zetten
21 november 2022

Hoe creëer je en behoud je fijne buurten om in te wonen, te werken en te leven? Deze vraag stond op maandag 14…

Lees Verder »
Zorgzame buurten; model voor de zorg van de toekomst
18 november 2022

Liesbeth De Donder is professor Agogische Wetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel. Samen met haar team…

Lees Verder »
Een huiskamer voor Akkrum en Nes
16 november 2022

Een onverwacht maar welkom uitvloeisel van Leeuwarden Fryslân Culturele Hoofdstad in 2018 (LF2018), dat is de…

Lees Verder »
Stimuleringsregeling Wonen en Zorg gaat door
15 november 2022

Is de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg (SWZ) ook in 2023 aan te vragen? Lees het antwoord op deze vraag,…

Lees Verder »
'Een lonkend perspectief zo sterk als een vuurtoren' - 12 verhalen over gemeenschapsgericht leiderschap
11 november 2022

Wat gebeurt er in een organisatie die meer ruimte wil maken voor communities in buurten en wijken?

Hoe…

Lees Verder »
Geef me de Vijf: Bernard Smits
10 november 2022

Voor deze editie van de rubriek Geef me de Vijf is gesproken met Bernard Smits, bestuurder van de WBVG,…

Lees Verder »
Maak zorg onderdeel van vastgoedontwikkelingen
9 november 2022

De zorgvraag gaat omhoog. Nederland vergrijst en groeit. Dit vraagt om meer geld en ruimte voor de zorg.…

Lees Verder »
Podcastserie 'Mijn leven daar en hier' toont veerkracht oudere migranten
7 november 2022

Ons leven is samengesteld uit vele verschillende en deels overlappende verhalen. Verhalen van vallen en opstaan…

Lees Verder »
Stijgende aandacht voor inclusiviteit
7 november 2022

Is het toeval dat de gemeente Hardenberg lange tijd de meest toegankelijke gemeente van Nederland is en…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.