Monique Biloro en haar team kregen van de jury van WHO CARES een eervolle vermelding voor hun inzending Mark_Us Familiehuis. De jury prees de voorbeeldwerking die kan uitgaan van mensen met een sterk ideaal die realiseerbare plannen ontwikkelen voor woongemeenschappen met zorg. Nu, ruim 2 jaar na het winnen van de prijsvraag, staan Monique Biloro en architect Evert Kolpa (Van Bergen Kolpa) op het punt om – samen met een projectontwikkelaar – een bod uit te brengen op een locatie in Sittard Geleen. Een beslissend moment in het realiseren van deze droom voor haarzelf, haar gehandicapte zoon en gezinnen zoals zij die langdurig voor een ander zorgen.

Bron: Who Cares
Tekst: Rutger Oolbekkink en Jasper Klapwijk

Mark_Us familiehuis
Het concept van Mark_Us gaat in de kern over diversiteit en inclusie. De stedenbouwkundige vernieuwing zit in het combineren van verschillende woningtypen rond een gemeenschappelijk hof. Deze woningen zijn flexibel te gebruiken en kunnen worden samengevoegd, vergroot of gesplitst in een woondeel en een zorgdeel. Zo kunnen jongeren, gezinnen met kinderen, ouderen en zorgbehoevenden gezamenlijk leven rond het erf van een hof in een kleine, op gemeenschapsvorming gerichte woonomgeving. Het zorgen en omkijken naar elkaar van Mark_Us is gebaseerd op de Molukse grootfamilie. Wonen, zorg, kinderopvang, huishoudelijke hulp, dagbesteding en psychosociale ondersteuning vormen een samenhangend geheel. Uitgangspunt is de wens om het leven van en met mensen met een beperking niet te verkleinen tot de zorgvraag, maar ervan uit te gaan dat iedereen kwaliteiten heeft om bij te dragen aan een beter leven met elkaar.

De stand van zaken
Oktober 2017 krijgt Mark_Us Familiehuis een eervolle vermelding voor een ontwerp op een locatie in Sittard Geleen. Het is een locatie direct naast die van het winnende plan De wijk als [t]huis. Pas in maart 2020 laat de gemeente de grondprijs voor de locatie weten en bereiden de initiatiefnemers een grondbod voor. Om dat mogelijk te maken, is de stichting Knopen van de Mantel (of kortweg Mark_Us) heel recent een samenwerking aangegaan met projectontwikkelaar Van Wijnen. Het klinkt zo eenvoudig: een bod doen om een locatie te kopen zodat je er een woon-zorg initiatief kunt laten bouwen. Toch heeft het de initiatiefnemers nu bijna 2,5 jaar gekost om zover te komen. Hoe kan dat? En wat is er al die tussenliggende tijd gebeurd?

Waarom heeft het zo lang geduurd?
“De afgelopen tweeënhalf jaar bestond voor een groot deel uit wachten” zegt Monique Biloro. Wachten op uitspraken van de gemeente, die het soms moeilijk had met de implicaties van het concept. Soms zat het in de beeldvorming. “Mensen associëren het met een nieuwe Molukse wijk. En daar zijn er al twee van in Sittard Geleen”. Dit bezwaar hoort Monique de laatste tijd niet meer zo vaak. Wat ingewikkelder is, is dat het initiatief niet in een duidelijk hokje past. Het is niet zomaar een woonproject. En ook niet alleen een zorg initiatief. En het is ook nog eens een collectief van bewoners – kopers en huurders - in plaats van een traditionele vastgoedpartij.

Het vraagt dus van de gemeente om buiten de bestaande kaders te denken en te handelen. En dat is wennen, en overigens niet alleen in Sittard Geleen. Het ligt niet aan gebrek aan enthousiasme. Ook binnen de gemeente ziet men volop kansen en wordt het project als experimenteerruimte beschouwt. Maar het afwijken van vaste werkwijzen en het verkennen van nieuwe integrale aanpakken maakt onzeker. En dat kost veel overleg - en tijd. Toch zorgt het er niet voor dat de initiatiefneemster water bij de wijn doet.

De volgende stap
Monique is realistisch genoeg. Een normaal project kost al jaren aan voorbereiding, laat staan een innovatief project als dit. In Sittard Geleen – een artikel 12 gemeente – ligt alles wat met grondbeleid te maken heeft bovendien onder een vergrootglas. Hier dus geen kortingen op grondprijzen vanwege maatschappelijk belang. De initiatiefnemers zullen markconforme prijzen moeten betalen. En als het grondbod wordt geaccepteerd, begint het echte werk. Samen met toekomstige bewoners en belangstellenden kan dan eindelijk worden begonnen met het vormgeven van het hof. Gelukkig wordt de initiatiefneemster daarbij ondersteund door de projectontwikkelaar. Monique: “Maar ik wil er wel voor zorgen dat wij uiteindelijk de regie houden”.