Eigenzinnig ouder worden bij Brokant

brokanthuis

Het is geen verzorgingshuis, geen studentenhuis, geen klassiek woonzorgcomplex. Een Brokanthuis is een woonvorm voor ouderen die in een gemeenschap prettig oud willen worden. Caroline Coumans is initiatiefneemster van dit woonconcept. ‘Ik ben dit begonnen omdat ik zag dat er veel te weinig voorzieningen zijn voor mensen die beschut willen wonen. En waar het vooral leuk is om te leven. Het huis is van en voor de bewoners en zij moeten ervaren dat zij veel invloed hebben. Ik ben onder meer uit de ouderenzorg gestapt omdat ik vind dat ouderen te veel betutteld worden. Dat tast het vermogen tot zelfregie aan en bevordert afhankelijkheid. In een Brokanthuis kunnen ze gewoon zichzelf zijn en eigen beslissingen nemen, ook als die misschien niet zo verstandig zijn.’

In een Brokanthuis wonen tussen de 8 en 32 mensen samen. Ze hebben allemaal een eigen appartement. De bewoners delen voorzieningen als een atelier, wasruimte, logeerkamer, een scootmobielruimte en deelauto’s. Belangrijk is de gezamenlijke huiskamer en keuken. ‘Het is een living community concept gebaseerd op vijf aspecten die belangrijk zijn in het leven van mensen, namelijk: een eigen leven leiden, een veilig gevoel ervaren, samenleven met gelijkgestemden, wonen op een eigen plek en steun krijgen die nodig is.’

Een deel van de voorzieningen is gekoppeld aan de huur, andere diensten kunnen bewoners afnemen, afhankelijk van hun behoeften en wensen. Een huiscoach gaat zorgen dat het huis goed loopt, dat de mensen die er werken aangestuurd worden, dat het gezellig blijft en dat de woningen verhuurd worden. Verder zal er zal een huiskok verbonden zijn. ‘Maar als de mensen liever zelf koken, dan stoppen we met de huiskok’. Er is 24 uur per dag een huisbuuf aanwezig of bereikbaar.

Kant en klaar
Caroline heeft haar sporen verdiend in de zorg. Ruim 25 jaar werkte ze in de ouderenzorg en heeft diverse functies bekleed van verpleegkundige, zorgmanager tot facilitair manager. Volgens Caroline geeft Brokant antwoord op maatschappelijke ontwikkelingen zoals de vergrijzing, het langer thuis wonen en de doorontwikkeling van de participatie samenleving. ‘Het sluiten van de verzorgingshuizen is niet zo erg, want er komt nu in ieder geval variatie,’ voegt ze toe. ‘Het komt alleen veel te traag op gang. Projectontwikkelaars en bouwers hebben vaak geen grote passie voor ouderen, wel voor huisvesting. Dat maakt het lastig hen te interesseren voor dit concept.’ Gelukkig kwam ze Hans Kloosterman, directeur van Kloos2, tegen. Het idee sprak hem als projectontwikkelaar enorm aan. Hans: ‘We zijn vier jaar geleden in gesprek met elkaar gekomen. Ik had nooit nagedacht over ouderenhuisvesting maar toen ik me erin ging verdiepen, zag ik kansen. Dankzij Brokant zijn we gaan nadenken over deze doelgroep. Inmiddels hebben we al diverse ouderenwoningen ontwikkeld. Zo gaven ouderen aan behoefte te hebben aan een huis met de badkamer en slaapkamer op begane grond en met een eenvoudige tuin. Die zijn we gaan ontwikkelen en dat loopt goed.’ Hoewel hij benadrukt dat dé senior niet bestaat, ziet hij wel dat er grote behoefte is aan woningen voor ouderen. Er zijn veel burgerinitiatieven, maar hij merkt dat de grootste groep ouderen niet zelf wil bouwen. ‘Zij willen de sores niet, maar gewoon een kant en klaar concept.’


 

brokanthuis 2


Ouder worden kost geld
De doelgroep van Brokant is volgens Hans wat ouder, de toekomstige bewoners zijn vaak alleenstaand.  ‘Mensen willen graag zelf bepalen wanneer ze de gezelligheid opzoeken. We hadden het liever voor mensen met een smallere beurs ontwikkeld. Dat bleek onmogelijk en dat was teleurstellend.’  Neem nu de financiering van de algemene ruimte. Dat is erg moeilijk. ‘We hebben urenlang gerekend maar we krijgen het niet rond.’ Caroline wijst naar de hoge eigen bijdragen die bewoners in het oude verzorgingshuis en nu nog steeds in het verpleeghuis betalen. ‘Afhankelijk van je inkomen kom je daar ook uit op zo’n 2300 euro en dat is natuurlijk niet uit de lucht gegrepen.’

Het huidige systeem maakt dat Brokant zich moet richten op het midden- en hogere segment. ‘Voor deze groep zijn er ook weinig alternatieven, maar zo zie je de tweedeling wel toenemen’, zegt Caroline. Hans vermoedt dat dit in de toekomst beter zal worden. Zijn hoop is gevestigd op de politiek. ‘Het zou mooi zijn als je de algemene ruimten weer gefinancierd krijgt. Of dat je het per bewoner berekent en dat de gemeente bijspringt bij degenen die het niet kunnen betalen.’ Zowel Hans als Caroline vinden dat de mensen die het kunnen betalen dat ook moeten doen. Caroline: ‘Ouder worden kost geld. De huidige ouderen zijn alleen nog niet zo gewend om voor voorzieningen te betalen en hebben zich hier niet op kunnen voorbereiden. De toekomstige ouderen weten dat ze eerder moeten nadenken. Als zij nu niets doen, hebben ze straks geen keuze meer.’

Leren van de horeca
Een belangrijk verschil met reguliere huizen is dat mensen zich eigenaar moeten voelen van het gebouw en hoe het eraan toe gaat. Zo is het huis niet automatisch open voor de buurt, wat bij veel reguliere verpleeghuizen en woonzorgcomplexen wel het geval is. Bij Brokant niet. ‘Want je stelt jouw eigen huis toch ook niet open voor iedereen’, legt Caroline uit. Ook zullen er nauwelijks vrijwilligers te vinden zijn. ‘Dan krijg je onwillekeurig een bepaalde verhouding en moeten mensen dankbaar zijn. En dat wil ik juist niet.’ Mensen uit de buurt kunnen wel lid worden van het Brokanthuis. ‘Als je lid bent, kun je altijd naar binnen en maak je onderdeel uit van de community. Je kunt terecht in de algemene ruimtes, je was meebrengen of een beroep doen op de hulp die 24 uur per dag aanwezig is.’ Nee, er wordt géén zorg geleverd. Mensen kunnen er zonder indicatie wonen. Natuurlijk kan er thuiszorg komen, maar zorg is uiteindelijk een hulpmiddel om te leven.  ‘In reguliere  huizen zie je toch dat zorg de kern is geworden. Maar ik vind goed leven belangrijker. We kunnen daarin veel leren van de horeca’, zegt Caroline. Ze geeft een voorbeeld. ‘Een zorgmedewerker die een servet op de grond ziet vallen, raapt het op en geeft het aan de bewoner met de mededeling: u heeft een servet laten vallen, alstublieft, waardoor de bewoner als vanzelf bedankt. Een horecamedewerker raapt het servet op en legt een nieuwe haast ongemerkt neer. Zonder de bewoner daarmee te confronteren.’
Hans herkent dit en ziet in het buitenland ook voorbeelden. ‘In Duitsland werkt veel horecapersoneel in de zorg. Zeker bij particuliere ondernemers.’ Caroline: ‘De maatschappelijke ondernemers steken momenteel hun nek uit in Nederland. Veel meer dan de reguliere organisaties. De Nederlandse ouderenzorg is echt goed hoor, absoluut. Maar ze zitten vast in het systeem en dat belemmert.’

Meerdere huizen
Caroline heeft weinig budget. De provincie Overijssel heeft het haalbaarheidsonderzoek gefinancierd en heeft subsidie gegeven voor de ontwikkeling. ‘Dat is erg fijn, want zo heb ik onder meer De Plekkenmakers kunnen vragen mee te denken. Daarnaast werk ik graag samen met studenten. Samen met studenten van de Saxion Hogeschool gaan we uitzoeken hoe we community-building kunnen vormgeven, zowel voordat het gebouw er staat, maar ook als bewoners er wonen. En op het gebied van technologie zoeken we hoe dat kan helpen bij de communicatie onderling en met de mensen die lid zijn.’ Caroline kan niet wachten om alle kennis toe te passen.

Het eerste Brokanthuis komt in Hengelo. Dat vindt ze extra leuk omdat ze zelf uit Hengelo komt en omdat de gemeente actief mee heeft gedacht. ‘We hebben een locatie gekocht waar straks 30 bewoners kunnen wonen.’ Hans en Caroline willen graag meerdere huizen ontwikkelen. ‘We hebben nu zoveel kennis ontwikkeld en de behoefte aan dit woonconcept is groot. Ook is het goed te financieren. Het vinden van geschikte locaties is eigenlijk het lastigste’, zegt Hans. Dat vertellen ze overal en ze staan open voor ideeën. En ondertussen zijn ze druk met de realisatie van het eerste huis. Caroline is pas tevreden als het er staat: ‘En als ouderen op zondagmiddag op een feestje blij zijn als ze vertellen dat ze naar een Brokanthuis gaan verhuizen!’

Meer informatie: https://www.brokant-voorouderen.nl

Ook interessant / voor u geselecteerd

no place like home
Geringe verhuismobiliteit van ouderen is vooral een eigen keuze
9 september 2021

Ouderen zijn niet erg verhuisgeneigd. Dat blijkt ook uit onderzoek van onderzoeker en docente Petra de Jong die…

Lees Verder »
Bron: Ouder Worden 2040
Trends en ontwikkelingen in de ouder wordende samenleving
8 september 2021

Voor het programma Ouder Worden 2040 zijn trends en ontwikkelingen in kaart gebracht die betekenisvol zijn voor…

Lees Verder »
hugos tuin 1
Pluk de dag in Hugo’s tuin. Waaranders?
31 augustus 2021

Dick Koster, werkzaam bij Cittanova, is vader van een dochter met een beperking. ‘Ik werd gek van al die busjes…

Lees Verder »
rerere
Gemengd wonen in Hof van Leijh
30 augustus 2021

In wooncomplex Hof van Leijh in Haarlem komen wonen, zorg en welzijn samen. In het kersverse complex, dat eind…

Lees Verder »
rerer
Ubuntuplein in Zutphen; een droom wordt werkelijkheid
27 augustus 2021

In 2004 was Hugo Versteeg de initiatiefnemer van De Derde Fase, later bekend als Ubuntuplein. Zijn droom was…

Lees Verder »
rrt
Positieve gezondheid: omslag in denken en doen
23 juli 2021

De zes dimensies van de Positieve Gezondheid zijn elk goed te vertalen naar een vitale en gebalanceerde…

Lees Verder »
ere
Wonen en zorg als je wereld onvoorspelbaar is
20 juli 2021

Triade is een zorgorganisatie voor Flevoland en omgeving met voorzieningen voor gehandicaptenzorg en…

Lees Verder »
rtrt
Mooiste woonzorgcentrum van Nederland in monumentaal klooster
15 juli 2021

Het transformeren van een monumentaal pand vraagt om een precieze en specialistische aanpak. Want hoe maak je…

Lees Verder »
Foto: Peter van Beek
Samen oud worden in een Thuishuis
12 juli 2021

‘Dat is toch niets voor mij’, dacht Enny (59) toen haar dochter haar wees op het Thuishuis in Woerden. De…

Lees Verder »
ere
Turkse en Marokkaanse migrantenouderen kampen met eenzaamheid
9 juli 2021

Eenzaamheid onder Marokkaanse en Turkse migrantenouderen is veel hoger dan onder Nederlandse ouderen. Eerder…

Lees Verder »
erer
Save the date: ZorgSaamWonen Congres dit jaar op 9 december
6 juli 2021

Lang zullen we wonen! We leven langer en dat is een feest waard. Toch zijn er genoeg uitdagingen om dit langere…

Lees Verder »
trtr
Factsheet: vitaliteit bij 75-plussers voorspellen
5 juli 2021

Het aantal thuiswonende ouderen van 75 jaar en ouder in Nederland groeit sterk. In 2040 zal de groep van 75-…

Lees Verder »
rere
Pionier in hart en nieren
29 juni 2021

‘Hoe lang kan ik hier blijven wonen?’ Dat vraagt de 84-jarige Johanna Liese zich regelmatig af. Ze woont in een…

Lees Verder »
tyt
Hoe architectuur het leven met dementie draaglijker kan maken
29 juni 2021

Zelfstandig wonen met dementie. Het is zelfs met alle geavanceerde technieken nog steeds een lastige opgave.…

Lees Verder »
rtrt
Kleinschalig wonen met zorg in Flevoland
28 juni 2021

Amado is een Spaans en Portugees woord dat onder meer ‘geliefd’ en ‘dierbaar’ betekent. Dat vindt Marga…

Lees Verder »
rere
ZorgSaamWonen #1 2021
24 juni 2021

Het eerste magazine van dit jaar is een feit. In het magazine lees je onder andere hoe vastgoed een bijdrage…

Lees Verder »
dfdf
Publicatie ZorgSaamWonen uitgelicht door Geron
22 juni 2021

De website Gerontijdschrift.nl heeft het boek 'Thuiskomst. Wonen, zorg en welzijn voor ouderen met een…

Lees Verder »
fdfd
ZorgSaamWonen lanceert magazine Wonen met dementie
21 juni 2021

Het is tijd voor verandering. Dat zegt Francien van de Ven, manager op Ouderenlandgoed Grootenhout en naar…

Lees Verder »
rtr
Verbinden om welzijn te vergroten
14 juni 2021

Verbindingen leggen binnen en buiten de organisatie, dat is wat Pauline van der Zee, coördinator Welzijn …

Lees Verder »
ere
Ruimtelijke én sociale factoren beïnvloeden gebruik ontmoetingsruimte
31 mei 2021

Wat voor factoren kunnen bijdragen aan het stimuleren van het gebruik van ontmoetingsruimten? Met deze vraag…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.