Elma Borcheld-Nillesen (65) woonde net in een nieuwe woning in het Zeeuwse dorpje Nieuw- en Sint Joosland toen ze een advertentie zag voor het wooninitiatief De Woongaard. Ze was direct enthousiast, net als haar man Peter. ‘Dit is wat we al lang wilden! We zijn meteen aspirant-lid geworden’, vertelt Elma. De Woongaard is een woon-en werkgemeenschap in wording, een ecowijk in het plaatsje Serooskerke op Walcheren in Zeeland.

Het is een Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) project waar 25 huishoudens met in totaal zo’n zestig bewoners komen te wonen. ‘Wat ons aansprak is de aandacht voor duurzaamheid. We laten een kleine footprint achter en belasten het milieu niet meer dan nodig. Ook vinden we het sociale karakter aantrekkelijk, het noaberschap, het omzien naar elkaar.’ De toekomstige bewoners geven aan wat zij aan kennis, aan levenservaring, aan ambacht meebrengen naar de Woongaard. En daarnaast waar zij gebruik van willen maken. ‘Het is dus echt geven en nemen en verbinden. Dat zijn woorden waar wij ons in thuisvoelen. Voor mij is het waardevol en bijzonder dat ik me ga verbinden aan mensen die op een positieve manier kiezen om bij elkaar te wonen en iets voor elkaar te betekenen’, zegt Elma.

Wederkerigheid
Het leven van Elma en Peter heeft lang bestaan uit het opvangen van pleegkinderen omdat ze pleeg-en gezinshuisouders waren. ‘Ons gezin bestaat nu uit 4 pleegdochters en 2 zonen, die allemaal het huis uit zijn. In totaal hebben we 10 pleegkinderen in ons gezin opgenomen en grootgebracht voor korte of langere tijd.’ Daarnaast hebben ze een particuliere jeugdzorgorganisatie gestart, die jeugdzorg biedt. ‘We hebben jarenlang veel mensen opgevangen. Dat hebben we met plezier gedaan. In onze huidige levensfase vinden we het fantastisch dat we mogen zorgen voor anderen maar ook mogen vragen. Die wederkerigheid is gezond en daar verlangen we naar.’ Elma en Peter dragen per 1 januari het bedrijf over aan anderen. ‘Het bedrijf heet Avezeer. Zo heette de folkband waarin ik speelde.

Het betekent in Brabant: vooruitgaan, doorgaan, in beweging blijven.Toen we een naam zochten voor ons bedrijf opperde Peter deze naam. Dat past bij wat we beogen. Wij ondersteunen, en jongeren ontwikkelen zich en groeien.’

Inspireren
Elma en Peter willen graag kinderen blijven zien groeien. Daarom vinden ze het allebei heel fijn dat in de Woongaard ook veel kinderen komen wonen. ‘Ik wil voorlezen, pannenkoeken bakken, liedjes zingen, gitaar spelen.’ Ze hebben nu al leuk contact met enkele toekomstige bewoners. Zo gaan ze op twee buurkinderen passen die verlengde kerstvakantie hebben. En is ze met een toekomstige buur naar een popconcert gegaan. De toekomstige bewoners komen uit het hele land: Tilburg, Dordrecht, Den Haag, Rotterdam, Houten, Zeist, Tull en t Waal en Antwerpen maar ook een aantal uit Zeeland. ‘Wat ik bijzonder vind is dat ook stellen met jonge kinderen komen. Zij kiezen zo bewust voor duurzaamheid en vinden het milieu en het sociale aspect belangrijk als omgeving voor hun kinderen. De oudste bewoner is 73 jaar en de jongste is nog een baby. Er zijn gezinnen met kinderen, alleenstaanden, stellen zonder kinderen. Het gezelschap is erg gevarieerd. Elma: ‘Ik wil me straks graag laten inspireren op gebieden waar ik me tot nu toe in mijn leven nog niet veel mee heb beziggehouden. Ik heb bijvoorbeeld geen groene vingers maar ik vind het wel leuk om samen straks aan de slag te gaan in de tuin.’

Ontspullen
Nu al leert Elma veel nieuws. ‘We gaan het gemeenschappelijke gebouw zelf bouwen. Een medebewoner heeft het ontworpen. We hebben tweedehands meerpalen gekocht. Een houtbedrijf bewerkt het, we gaan het zelf met strobalen isoleren. De afwerking doen we ook zelf. We hebben vanuit heel Walcheren grindtegels verzameld om de fundering te leggen.’ In het gezamenlijke gebouw komt een ruimte voor activiteiten en ruimte om samen te eten, hopelijk ook een leeshoek en een speelhoek voor de kinderen, flexwerkplekken, één of twee logeerkamers en een grote keuken.

‘We hebben allemaal kleine huizen. Gezinnen hebben geen slaapkamer over. Ook wij moeten nu nodig gaan ontspullen.’ In ons gezamenlijk gebouw komt verder nog bergruimte voor de tussenwoningen, een schuur voor gezamenlijk gereedschap. Het zal ook voor activiteiten met buurtbewoners gebruikt worden. Er komt een voedselbos, er komen speelplekken. Plannen genoeg!

Hobbels
De bewoners zijn ook de nodige hobbels op hun pad tegengekomen. Zo is de houtprijs enorm gestegen. Een andere tegenvaller was dat er geen toestemming kwam voor het plaatsen van een helofytenfilter. Het duurde lang voordat ze een locatie hadden. Soms liepen ze vertraging op omdat een vergunning op zich liet wachten. En corona maakte het ook niet makkelijk. ‘Uiteindelijk hebben we een geweldige locatie: in een voormalige perenboomgaard.’ Elma neemt deel aan de werkgroep die zich bezighoudt met het sociale aspect. ‘We organiseren maandelijks een bijeenkomst. Soms bespreken we een onderwerp bijvoorbeeld over de sociocratische methode die we willen gebruiken. Komende zondag gaan we wandelen.’ Naast het fysieke bouwen van huizen en gezamenlijk gebouw, is het zaak om ook aan de gemeenschap te bouwen. ‘We gaan onze ambitienota onder de loep houden en eventueel bijstellen. We zijn nu compleet als woongemeenschap, alle huizen hebben een eigenaar. We moeten ook op papier zetten hoe we ermee omgaan als een bewoner vertrekt.’ In het voorjaar is het eerste deel van het woonproject casco gereed. Elma hoopt er in de zomer te gaan wonen. ‘Ik heb gelukkig nog tijd om op te ruimen.’

Dit artikel is verschenen in digitaal magazine 04/2021. Lees 'Zo woon ik: publicatie langs twaalf woonvormen in Nederland' gratis