Gemengd wonen staat volop in de belangstelling. Woningcorporatie Portaal weet er alles van. ‘Bij ons complex Place2BU in Utrecht kwam lange tijd wekelijks een groep mensen langs om te kijken hoe zo’n complex eruit ziet en hoe het in zijn werking gaat’, zegt Erik Patist, adviseur leefomgeving projecten bij Portaal. 

Hij ontving de groepen van harte want hij weet als geen ander hoe mooi gemengd wonen is. Maar hij weet ook dat het niet vanzelf gaat. Inmiddels heeft hij de nodige lessen geleerd en deelt hij zijn ervaringen graag. In gemengde woonprojecten wonen reguliere huurders of studenten samen met statushouders, mensen met psychiatrische problemen, licht verstandelijke beperkingen en mensen uit de maatschappelijke opvang. ‘Dat dragende en vragende huurders samen wonen, samen een community vormen, van elkaar leren en naar elkaar omkijken, vind ik de kracht van gemengde woonprojecten’, zegt Erik. ‘We hebben als Portaal diverse projecten opgezet en al veel geleerd. Eén van de lessen is dat het belangrijk is om een goede selectie te maken. ‘Mensen moeten echt gemotiveerd zijn om in zo’n project te wonen.’

Draagvlak
De lessen die Portaal heeft geleerd, zijn toegepast op het jongste gemengd woonproject van Portaal, Meanderpark in Nieuwegein. Het gebouw functioneerde lange tijd als gemeentehuis en is getransformeerd tot dit wooncomplex met 250 sociale huurwoningen, voor starters, statushouders, maar ook voor mensen uit de maatschappelijke opvang.  Het was niet eenvoudig. ‘We hebben moeten investeren in het krijgen van draagvlak’, zegt Erik. Collega Marcel Petersen, adviseur Volkshuisvesting, vult aan: ‘De beeldvorming is nogal hardnekkig. Mensen zijn wat huiverig als ze horen dat ex-daklozen komen te wonen. Het hielp dat we raadsleden Place2BU hebben kunnen laten zien. We hebben de raadsleden, maar ook buurtbewoners, het concept uitgelegd. Toen snapten de meesten dat we het professioneel aanpakken, ervaring hebben en voor goede begeleiding zorgen.’ De belangstelling voor het project is groot. ‘Binnen twee weken hadden we al 500 brieven binnen. We hebben de aanmeldingen moeten stopzetten’, zegt Erik.

Modewoord
Erik: ‘Vanaf het begin hebben we Lister, een organisatie die mensen met psychiatrische en/of verslavingsproblemen begeleidt, betrokken. Maar ook de gemeente en de buurt. Dat is belangrijk, dan gaat het leven.’ Het grote verschil met Place2BU is dat bewoners in Meanderpark er niet tijdelijk wonen, maar permanent. Mensen kunnen er wortelen. Portaal is begonnen met pilotprojecten. Daarna maakte de corporatie de stap naar tijdelijke projecten en nu naar permanent wonen. ‘Daar past Meanderpark in. Maar het blijft maatwerk’, zegt Grietje Doevendans, strategisch adviseur en programmamanager Inclusieve Buurten bij Portaal. ‘Het verschilt per gemeente. We zijn in 12 verschillende gemeenten werkzaam. Zo zijn we in Nijmegen met zeven organisaties (woningcorporaties en zorgpartijen, red.) bezig met een inclusieve wijk. Inclusie is meer dan gemengd wonen. Het was een tijd lang een modewoord, maar krijgt steeds meer invulling.’

Community coach
Bij het creëren van draagvlak is het maken van een goede selectie belangrijk, maar ook het inschakelen van een community coach. Erik: ‘We hadden bij Place2BU in het begin een community coach, die zorgt voor de structuur. Hoe zet je een woonvereniging op? Hoe zet je activiteitencommissies op? De community coach helpt daarbij en dat is broodnodig. Toen deze wegging, is hij niet vervangen. Het bestuur nam veel taken op zich. Uiteindelijk werd dat teveel. En bewoners gaan achterover leunen als het bestuur te veel doet. We hebben nu weer een community coach. Dat is essentieel.’ Punt is wel de financiering van zo’n coach. Wie betaalt dat? In Nieuwegein bleek dat een speurtocht. Dankzij een financiële bijdrage van de provincie en investering van de betrokken organisaties is het voor de komende anderhalf jaar geregeld. ‘We willen natuurlijk permanente financiering voor zo’n belangrijke functie. Het is ingewikkeld dit voor elkaar te krijgen. Er spelen allerlei belangen. Dat geldt ook voor andere vraagstukken die bij zulke projecten komt kijken’, zegt  Marcel. Zijn ervaring is dat als je maar met elkaar in gesprek gaat, je altijd tot een oplossing komt. ‘Het is een gezamenlijke, maatschappelijke opgave.’ 

Niet in de  bureaula
De ervaring van Erik is dat veel organisaties nog erg verkokerd werken. Eigenlijk moet er ook een community van organisaties komen.  En de zorgverzekeraar is niet in beeld. Erik: ‘Terwijl het voor de zorgverzekeraar interessant kan zijn. Zulke woonconcepten dragen bij aan het verminderen van terugval. Dat bespaart geld.’ ‘Maar het overeind houden van een gemeenschap kost ook weer geld’, zegt Marcel. ‘Probeer dat allemaal maar eens hard te maken. Wat je bespaart door gemengd woonprojecten en wat je nodig hebt om met zo’n project financieel uit te komen.’ Bewoners zijn in ieder geval erg tevreden met het project en het draagt bij aan hun welbevinden, zo blijkt uit onderzoek van Iris Rook dat zij deed in opdracht van Portaal. Iris Rook zal dit onderzoek toelichten tijdens het Webinar Gemengd Wonen: een recept voor leefbaarheid, dat ZorgSaamWonen organiseert op 6 oktober a.s.

Grietje: ‘Dit onderzoek verdwijnt zeker niet in de bureaula. We gaan aan de slag met de aanbevelingen. We gaan het concept doorontwikkelen.’  Marcel voegt daar aan toe: ’Het concept wordt steeds sterker. We weten beter waar we op kunnen sturen en wat we kunnen verwachten. Gemengd wonen wordt steeds meer gemeengoed binnen de sector. De leergang Gemengd Wonen van de Ontwikkelwerkplaats Gemengd Wonen (OGW), samenwerkingsproject van onder meer De Tussenvoorziening, Hogeschool Utrecht, onderzoeker Maarten Davelaar en woningcorporatie Portaal, heeft hier ook aan bijgedragen. Dat is fantastisch.’

Meer weten over Gemengd Wonen? Doe mee aan het webinar van 6 oktober, waar onder andere Erik Patist van Portaal en Iris Rook een presentatie geven. Je hoort meer over gemengd wonen en maakt kennis met een nieuw wooncomplex Meanderpark in Nieuwegein. Lees meer over het programma en meld je aan 

Lees meer:

https://www.portaal.nl/over-ons/inclusieve-buurten/onze-gemengd-wonen-projecten/

https://www.hu.nl/onderzoek/projecten/gemengd-wonen-lessen-uit-de-praktijk