Maanwijk toont nieuwe standaard van gezonde wijken

manwijl

Onze rijksbouwmeester Floris Alkemade zei het al bij de lancering van de prijsvraag Who Cares in 2017: een stad die goed is ingericht voor mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben, levert een betere stad op voor iedereen. Dat geldt ook voor een wijk. Projectontwikkelaar Heijmans nam dit als uitgangspunt voor de nieuwe wijk Maanwijk in Leusden, waar sociale verbinding de norm is.

Maanwijk wordt een plek voor 120 woningen, waar mensen, technologie en natuur samenkomen. Hiermee sluit de wijk aan bij de trends van deze tijd: aandacht voor gezondheid, waardering voor natuur en omzien naar elkaar. Het zijn ingrediënten die nodig zijn om fysiek en geestelijk vitaal te blijven, zo gelooft ook Heijmans.

“In onze eerste gesprekken over deze wijk lag veel nadruk op de verbinding tussen de mensen, bijvoorbeeld om ook de senioren van Leusden een plek te geven, alsook de sociale woningbouw”, vertelt Joost Mulder, directeur bij Heijmans Vastgoed (foto rechts). “Vereenzaming is bijvoorbeeld best een groot probleem in steden en dorpen. Door slimme technieken kun je voor verbinding op dat vlak zorgen.” Dat vraagt wat van de inrichting van de gebouwen in de wijk. Slimme woningen die met je meedenken om zelfredzaam te blijven, om ontmoeting te stimuleren en een gezond klimaat te garanderen.

Showcase
De maatregelen die in Maanwijk worden genomen zijn voor een deel uniek en deels vaker toegepast. Het is de combinatie van die maatregelen die de wijk in de schijnwerpers zet. Niet voor niets noemt Mulder het een showcase van een gezonde en leefbare wijk. “We zijn op tal van vlakken met innovaties bezig”, zegt hij. “In Maanwijk laten we daar wat van zien. Het is echt een wijk van deze tijd met de nieuwste technologie, waarbij continu centraal staat dat we bijdragen aan een gezonde leefomgeving. In dit geval willen we vooral inzetten op sociale verbinding, een belangrijk thema van gezondheid, zeker in deze periode.”

Die verbinding wordt op diverse manieren nagestreefd. Groen is een grote speler, zodat mensen eropuit trekken of samen gaan tuinieren in een pluktuin. “We zien groen hier echt als verbindend element, in allerlei facetten”, aldus Mulder. “We betrekken bijvoorbeeld verschillende partijen in de omgeving van Leusden in workshops, zodat er kruisbestuivingen ontstaan en ze samen optrekken in de groene plannen.” Door elke omgeving van de wijk divers en met inheemse beplanting in te richten, wordt bovendien de biodiversiteit sterk gestimuleerd. Mede hierdoor heeft de wijk een NL Greenlabel A certificering behaald.

Testcaseroel

Vanuit de Universiteit Utrecht is Roel Vermeulen (foto rechts) betrokken bij Maanwijk. Hij is hoogleraar Milieu-epidemiologie en wetenschappelijk directeur van Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven (DKH GSL), waarin ontwikkelaars, bouwbedrijven, leveranciers, kennisinstellingen en inwoners bij elkaar worden gebracht om te werken aan gezonde leefomgevingen. In die hoedanigheid analyseert Vermeulen de effecten van de slimme, groene en sociale oplossingen die voor Maanwijk worden ingezet.

“Als je het onderwerp gezond stedelijk leven breder trekt, zien wij als DKH GSL dat er veel experimenten met bepaalde maatregelen gaande zijn”, aldus Vermeulen. “Wat we alleen nog onvoldoende begrijpen, is wat de duurzame impact van die maatregelen is op de gezondheid van mensen. Bovendien is een specifieke oplossing misschien wel effectiever in de ene wijk dan in de andere. Wij onderzoeken welke factoren bijdragen aan wat wel of niet werkt, bijvoorbeeld onder welke omstandigheden er gezondheidswinst optreedt door de sociale inclusie in Maanwijk. Die kennis kunnen we dan doortrekken naar volgende projecten.”

Vermeulen en Mulder stippen aan dat veel van deze uitkomsten afhankelijk zijn van het gedrag van de inwoners. In die zin dient Maanwijk als een grootschalige testcase voor het monitoren van gedrag. “Dat zetten we ook af tegen andere projecten, zoals Park Vijfsluizen in Vlaardingen of Feyenoord City in Rotterdam”, aldus Mulder. “Door al die kennis in te brengen, kunnen we steeds slimmere en gezondere wijken maken. Dat begint bij Maanwijk, maar daar eindigt het zeker niet.”

In onderzoeksland wil je doorgaans zoveel mogelijk één factor isoleren en daar herhaaldelijk op testen. Maanwijk staat echter bol van de oplossingen die het welzijn op positieve wijze moet beïnvloeden. Hoe houden ze al die data bij? Mulder trapt af: “Veel partijen zijn al ver met de kennis over groen of schone lucht, maar de oplossingen zijn nog niet eerder op deze schaal gecombineerd. Daardoor kunnen we een beheersbaar deel inzetten en echt leren van de ervaringen.”

Vermeulen beaamt dat: “Die combinatie van factoren is belangrijk. Je wilt bereikbaar zijn, maar ook groen, vitaal en duurzaam. Je kunt nooit al die oplossingen maximaliseren, maar je kunt wel onderzoeken wat een optimale mix is en dat doorvertalen naar een gezond stedelijk leven.”

rer

Ontmoeting tussen de groepen vindt onder andere plaats in de twee gemeenschappelijke tuinen en de drie woonhofjes

“Echt nieuw in Maanwijk”, gaat Mulder verder, “is dat wij actief partners uitnodigen om hier stappen te zetten. Denk aan samenwerking met de Universiteit Utrecht vanuit DKH GSL, maar ook met het Longfonds. We kunnen dit niet alleen. Als Heijmans hebben wij invloed op een deel van de leefomgeving, dus je moet je kwetsbaar opstellen, elkaar toelaten en aanvullen. Alleen dan kom je verder. Zo’n samenwerking als in Maanwijk hebben wij nog nooit gedaan en ik vind het heel gaaf om de gezonde leefomgeving daarmee verder te brengen.”

Multidisciplinair

Mulders tip aan andere ontwikkelaars die met een gezonde wijk aan de slag willen: “Kijk goed naar de locatie. Welke uitdagingen of problemen spelen er? Wat is kenmerkend aan de locatie en wat wil je bereiken? Wil je inzetten op sociale verbinding, dan spelen groen en slimme technieken in de woning een grote rol, terwijl je in andere wijken meer met luchtkwaliteit moet doen. In elk geval geldt: pak het multidisciplinair aan en zoek er in een vroegtijdig stadium goede partners bij.”

Vermeulen voegt daaraan toe: “Bedenk vooraf goed wat voor bijdrage je wilt leveren met de wijk. Daar spelen burgers een grote rol in: wie gaan er wonen, wat zijn dat voor mensen? Uit zo’n analyse kun je nuances vinden waarop je wilt inzetten.” Als het aan Vermeulen ligt, scharen we ons allen achter deze visie. “Zodat we hopelijk over tien jaar met alle partijen een handboek kunnen publiceren over de ontwerpprincipes van een gezonde omgeving.”

Dit artikel is afkomsting uit de sneak preview van de Innovatiecatalogus 2021 van Duurzaam Gebouwd en Stedenbouw & Architectuur, die op 30 december is verschenen.

Tekst: Reinoud Schaatsbergen en Yvonne Witter
Beeld: Heijmans Vastgoed

Ook interessant / voor u geselecteerd

jpg
Gemeenschappelijk wonen iets voor jou? Doe de test!
21 januari 2021

Vraag je je af of gemeenschappelijk wonen iets voor jou zou zijn, of woon je in een woongemeenschap en wil je…

Lees Verder »
curacao
Kangoeroewoningen springlevend in Groningen
20 januari 2021

‘De behoefte aan mantelzorg is groot. En dat gaat alleen maar toenemen. Mensen blijven lager thuis wonen,…

Lees Verder »
toukomst
'Breng zorg naar de mensen in plaats van naar een zorggebouw'
19 januari 2021

De wondere wereld van wonen, zorg en welzijn.  Daarbinnen is Eelke Wiersma al jaren werkzaam in verschillende…

Lees Verder »
huisje foto
Het vinden van een andere woning begint bij dagdromen
18 januari 2021

In KleinWonen magazine, hét digitale tijdschrift  voor alle liefhebbers van klein wonen in Nederland en…

Lees Verder »
sdds
Toer door Nederland
18 januari 2021

ZorgSaamWonen heeft iets nieuws: Rondje langs de provincies, toer door Nederland. Met het rondje Nederland…

Lees Verder »
traplift ding
Onderzoek: kan juiste woning je uit het verpleeghuis houden?
13 januari 2021

Ouderen die in toegankelijke huizen wonen, hebben een kleinere kans om in een verpleeghuis terecht te komen.…

Lees Verder »
zo wonen wij
Mini-documentaire: zo wonen wij
13 januari 2021

Onze partner Woonzorg Nederland heeft een korte film gemaakt waarin we een kijkje kunnen nemen in het leven van…

Lees Verder »
vraagteken
Jouw vacature hier plaatsen?
13 januari 2021

Wil jij jouw vacature via ons platform delen met ruim 25000 woon- en zorgprofessionals? Dat kan! Stuur de…

Lees Verder »
frer
Onderzoek: kan juiste woning je uit het verpleeghuis houden?
13 januari 2021

Ouderen die in toegankelijke huizen wonen, hebben een kleinere kans om in een verpleeghuis terecht te komen.…

Lees Verder »
frederique
‘Benut de kennis en kracht van huurders en hun organisaties’
7 januari 2021

Bouwen, bouwen, bouwen, dat adviseerde commissie Toekomst zorg thuiswonende ouderen in hun rapport ‘Oud worden…

Lees Verder »
actium bijgesneden
"Woont u nog fijn?"
6 januari 2021

Met deze vraag wil Anita Westerhoek samen met collega’s van woningcorporatie Actium huurders van 50 jaar en…

Lees Verder »
eeuwige vlammetjes
Het geluk van Vlaardingen: eeuwige vlammetjes
4 januari 2021

Kees Penninx van bureau ActivAge, en daarnaast expert van het platform ZorgSaamWonen, schrijft over…

Lees Verder »
thuis voelen ouderen groter
Onderzoek: hoe creëer je thuisgevoel onder bewoners in een wijk?
30 december 2020

Hoe creëer je een groter thuisgevoel onder bewoners in een wijk? En hoe voorkom je dat bewonersgroepen zich zo…

Lees Verder »
kampvuur in coronatijd groter
Het geluk van Vlaardingen: kampvuur in coronatijd
23 december 2020

Kees Penninx van bureau ActivAge, en daarnaast expert van het platform ZorgSaamWonen, schrijft over…

Lees Verder »
rene middelkoop
De vier elementen van succesvolle zorghuisvesting
23 december 2020

Bij het ontwikkelen van onze visie op zorgvastgoedconcepten, hebben we goed gekeken naar de succesvolle…

Lees Verder »
accountmanager zorg
Accountmanager Zorg
22 december 2020

BOERplay is met de uitbreiding van het verkoopteam op zoek naar een Accountmanager Zorg. 

Jouw…

Lees Verder »
marianne timmer
Persoonlijke pijn als motor
16 december 2020

Na een lange periode van lichamelijk inleveren, inleveren en nog eens inleveren, belandt mijn vader in een…

Lees Verder »
wew
Zo is het om 'gestippeld' te wonen
14 december 2020

Gespikkeld wonen of gestippeld wonen is een woonvorm waar je niet voor hoeft te verhuizen! De LVGO, lid van het…

Lees Verder »
vlaardingen 2
Het geluk van Vlaardingen: het vuur wakkert aan
14 december 2020

Kees Penninx van bureau ActivAge, en daarnaast expert van het platform ZorgSaamWonen, schrijft over…

Lees Verder »
vd
Geclusterd wonen in Amsterdam Zuidoost
11 december 2020

Toen een zorgaanbieder het huurcontract opzegde kwamen er in de ‘s Gravendijkdreef in Amsterdam Zuidoost acht…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.