Maanwijk toont nieuwe standaard van gezonde wijken

manwijl

Onze rijksbouwmeester Floris Alkemade zei het al bij de lancering van de prijsvraag Who Cares in 2017: een stad die goed is ingericht voor mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben, levert een betere stad op voor iedereen. Dat geldt ook voor een wijk. Projectontwikkelaar Heijmans nam dit als uitgangspunt voor de nieuwe wijk Maanwijk in Leusden, waar sociale verbinding de norm is.

Maanwijk wordt een plek voor 120 woningen, waar mensen, technologie en natuur samenkomen. Hiermee sluit de wijk aan bij de trends van deze tijd: aandacht voor gezondheid, waardering voor natuur en omzien naar elkaar. Het zijn ingrediënten die nodig zijn om fysiek en geestelijk vitaal te blijven, zo gelooft ook Heijmans.

“In onze eerste gesprekken over deze wijk lag veel nadruk op de verbinding tussen de mensen, bijvoorbeeld om ook de senioren van Leusden een plek te geven, alsook de sociale woningbouw”, vertelt Joost Mulder, directeur bij Heijmans Vastgoed (foto rechts). “Vereenzaming is bijvoorbeeld best een groot probleem in steden en dorpen. Door slimme technieken kun je voor verbinding op dat vlak zorgen.” Dat vraagt wat van de inrichting van de gebouwen in de wijk. Slimme woningen die met je meedenken om zelfredzaam te blijven, om ontmoeting te stimuleren en een gezond klimaat te garanderen.

Showcase
De maatregelen die in Maanwijk worden genomen zijn voor een deel uniek en deels vaker toegepast. Het is de combinatie van die maatregelen die de wijk in de schijnwerpers zet. Niet voor niets noemt Mulder het een showcase van een gezonde en leefbare wijk. “We zijn op tal van vlakken met innovaties bezig”, zegt hij. “In Maanwijk laten we daar wat van zien. Het is echt een wijk van deze tijd met de nieuwste technologie, waarbij continu centraal staat dat we bijdragen aan een gezonde leefomgeving. In dit geval willen we vooral inzetten op sociale verbinding, een belangrijk thema van gezondheid, zeker in deze periode.”

Die verbinding wordt op diverse manieren nagestreefd. Groen is een grote speler, zodat mensen eropuit trekken of samen gaan tuinieren in een pluktuin. “We zien groen hier echt als verbindend element, in allerlei facetten”, aldus Mulder. “We betrekken bijvoorbeeld verschillende partijen in de omgeving van Leusden in workshops, zodat er kruisbestuivingen ontstaan en ze samen optrekken in de groene plannen.” Door elke omgeving van de wijk divers en met inheemse beplanting in te richten, wordt bovendien de biodiversiteit sterk gestimuleerd. Mede hierdoor heeft de wijk een NL Greenlabel A certificering behaald.

Testcaseroel

Vanuit de Universiteit Utrecht is Roel Vermeulen (foto rechts) betrokken bij Maanwijk. Hij is hoogleraar Milieu-epidemiologie en wetenschappelijk directeur van Data- en Kennishub Gezond Stedelijk Leven (DKH GSL), waarin ontwikkelaars, bouwbedrijven, leveranciers, kennisinstellingen en inwoners bij elkaar worden gebracht om te werken aan gezonde leefomgevingen. In die hoedanigheid analyseert Vermeulen de effecten van de slimme, groene en sociale oplossingen die voor Maanwijk worden ingezet.

“Als je het onderwerp gezond stedelijk leven breder trekt, zien wij als DKH GSL dat er veel experimenten met bepaalde maatregelen gaande zijn”, aldus Vermeulen. “Wat we alleen nog onvoldoende begrijpen, is wat de duurzame impact van die maatregelen is op de gezondheid van mensen. Bovendien is een specifieke oplossing misschien wel effectiever in de ene wijk dan in de andere. Wij onderzoeken welke factoren bijdragen aan wat wel of niet werkt, bijvoorbeeld onder welke omstandigheden er gezondheidswinst optreedt door de sociale inclusie in Maanwijk. Die kennis kunnen we dan doortrekken naar volgende projecten.”

Vermeulen en Mulder stippen aan dat veel van deze uitkomsten afhankelijk zijn van het gedrag van de inwoners. In die zin dient Maanwijk als een grootschalige testcase voor het monitoren van gedrag. “Dat zetten we ook af tegen andere projecten, zoals Park Vijfsluizen in Vlaardingen of Feyenoord City in Rotterdam”, aldus Mulder. “Door al die kennis in te brengen, kunnen we steeds slimmere en gezondere wijken maken. Dat begint bij Maanwijk, maar daar eindigt het zeker niet.”

In onderzoeksland wil je doorgaans zoveel mogelijk één factor isoleren en daar herhaaldelijk op testen. Maanwijk staat echter bol van de oplossingen die het welzijn op positieve wijze moet beïnvloeden. Hoe houden ze al die data bij? Mulder trapt af: “Veel partijen zijn al ver met de kennis over groen of schone lucht, maar de oplossingen zijn nog niet eerder op deze schaal gecombineerd. Daardoor kunnen we een beheersbaar deel inzetten en echt leren van de ervaringen.”

Vermeulen beaamt dat: “Die combinatie van factoren is belangrijk. Je wilt bereikbaar zijn, maar ook groen, vitaal en duurzaam. Je kunt nooit al die oplossingen maximaliseren, maar je kunt wel onderzoeken wat een optimale mix is en dat doorvertalen naar een gezond stedelijk leven.”

rer

Ontmoeting tussen de groepen vindt onder andere plaats in de twee gemeenschappelijke tuinen en de drie woonhofjes

“Echt nieuw in Maanwijk”, gaat Mulder verder, “is dat wij actief partners uitnodigen om hier stappen te zetten. Denk aan samenwerking met de Universiteit Utrecht vanuit DKH GSL, maar ook met het Longfonds. We kunnen dit niet alleen. Als Heijmans hebben wij invloed op een deel van de leefomgeving, dus je moet je kwetsbaar opstellen, elkaar toelaten en aanvullen. Alleen dan kom je verder. Zo’n samenwerking als in Maanwijk hebben wij nog nooit gedaan en ik vind het heel gaaf om de gezonde leefomgeving daarmee verder te brengen.”

Multidisciplinair

Mulders tip aan andere ontwikkelaars die met een gezonde wijk aan de slag willen: “Kijk goed naar de locatie. Welke uitdagingen of problemen spelen er? Wat is kenmerkend aan de locatie en wat wil je bereiken? Wil je inzetten op sociale verbinding, dan spelen groen en slimme technieken in de woning een grote rol, terwijl je in andere wijken meer met luchtkwaliteit moet doen. In elk geval geldt: pak het multidisciplinair aan en zoek er in een vroegtijdig stadium goede partners bij.”

Vermeulen voegt daaraan toe: “Bedenk vooraf goed wat voor bijdrage je wilt leveren met de wijk. Daar spelen burgers een grote rol in: wie gaan er wonen, wat zijn dat voor mensen? Uit zo’n analyse kun je nuances vinden waarop je wilt inzetten.” Als het aan Vermeulen ligt, scharen we ons allen achter deze visie. “Zodat we hopelijk over tien jaar met alle partijen een handboek kunnen publiceren over de ontwerpprincipes van een gezonde omgeving.”

Dit artikel is afkomsting uit de sneak preview van de Innovatiecatalogus 2021 van Duurzaam Gebouwd en Stedenbouw & Architectuur, die op 30 december is verschenen.

Tekst: Reinoud Schaatsbergen en Yvonne Witter
Beeld: Heijmans Vastgoed

Ook interessant / voor u geselecteerd

terugkomdag
Leren van elkaar: Terugkomdag webinar Woon(zorg)visie
3 december 2021

Op dinsdag 2 november organiseerde Companen in samenwerking met ZorgSaamWonen een terugkomdag van het…

Lees Verder »
regeling
Meer ontmoetingsruimten in woonvormen voor 55-plussers
3 december 2021

De vraag naar woonvormen voor 55-plussers verandert de komende jaren. Steeds meer ouderen willen geclusterd…

Lees Verder »
rere
Lees nu het Woonwens Magazine!
1 december 2021

Het Woonwens Magazine vertelt het belang van wonen op de juiste plek, in een leeftijdsbestendige woning, in een…

Lees Verder »
eerer
Provinciale subsidies voor nieuwe woonvormen
30 november 2021

Drenthe en Zuid-Holland stellen startsubsidies beschikbaar voor startende collectieve wooninitiatieven. In…

Lees Verder »
foto limburg
‘Er is hier altijd reuring’
29 november 2021

Henk Smits (64 ), geboren en getogen in Venray, woont in een seniorenwoning in een seniorencomplex van…

Lees Verder »
ontmoetingsruimte
Online informatiesessie Stimuleringsregeling ontmoetingsruimten in ouderenhuisvesting
26 november 2021

Om ervoor te zorgen dat ouderen ook in de toekomst goed wonen is een groter, ander woningaanbod nodig. Steeds…

Lees Verder »
rr
Op tijd goed voorbereid
25 november 2021

Afgelopen donderdag, 25 november 2021, bestond het platform ZorgSaamWonen twee jaar. Een mooi moment om het…

Lees Verder »
erere
Burgerinitiatieven floreren in Limburg
23 november 2021

Ralph Tangelder, coördinator bij de Vereniging van Kleine Kernen Limburg, ziet steeds meer burgerinitiatieven…

Lees Verder »
hofje limburg
Bewoners aan het roer bij Limburgs multicultureel Hofje
22 november 2021

Tijdens de stage van Chantal Saes in 2014 bij het Platform Allochtone Zorg (PAZ) in Limburg is het idee geboren…

Lees Verder »
eric annaert
Partner aan het woord: Colliers
19 november 2021

Colliers is onlangs aangesloten als partner bij het platform ZorgSaamWonen. In een kort artikel maken we kennis…

Lees Verder »
diversiteits
Migranten en dementie – Verhalen uit Amsterdam Nieuw-West
17 november 2021

Lees op ons platform de publicatie Migranten en dementie - Verhalen uit Amsterdam Nieuw-West. Deze publicatie…

Lees Verder »
rerer
Gemeenschappelijk wonen voor ouderen: sociaal, relevant en lucratief
16 november 2021

“Wie had gedacht dat een 16de-eeuwse traditie nog eens zou helpen om het tekort aan ouderenwoningen op te…

Lees Verder »
oid
Samenwerken voor groter bereik en resultaat
15 november 2021

Provincie Drenthe wil inwoners ondersteunen bij het maken van duurzame en levensloopbestendige keuzes. Om…

Lees Verder »
zorgsaamwonen congres
Quick scan effectstudies woonvormen voor ouderen
11 november 2021

Onderzoek naar het effect van nieuwe woonvormen voor ouderen is schaars. Tijdens het vorige jaarcongres van…

Lees Verder »
qoo
Samen werken aan bewustwording
9 november 2021

‘Hoezo? Ik ben toch nog geen 100!’, riep de 98-jarige bewoonster van het Augustanahof in Amsterdam naar een…

Lees Verder »
vervangende foto
Augustanahof, een hofje met diepe wortels
8 november 2021

Bij de opening van de Augustanahof in september 2017 werd het complex in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer ‘een…

Lees Verder »
zsw logo
Samen de opgave aanpakken
5 november 2021

‘We hebben elkaar nodig om de opgave in het woonzorgdomein aan te kunnen.’ Dat is volgens Iris Boers,…

Lees Verder »
mob magazine
Thuiskomen bij de woonzorgcentra
5 november 2021

MOB heeft inmiddels vier woonzorgcentra in Rotterdam. Het eerste magazine -Thuiskomen bij de woonzorgcentra -…

Lees Verder »
;[
Zorgorganisaties verschillend aan de slag met nieuwe woonzorgvormen
4 november 2021

De urgentie om wonen en zorg voor ouderen ingrijpend te veranderen is groot en voelbaar. Door de vergrijzing is…

Lees Verder »
rosa spierhuis
Wonen en samen een passie delen in het Rosa Spier Huis
3 november 2021

Samenwonen met gelijkgestemden, dat is mogelijk in het Rosa Spierhuis in Laren. Hier wonen (oud) kunstenaars en…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.