(door Nettie Bakker)

Stichting Thuis Voelen heeft als doel ‘thuis voelen’ te bevorderen, zowel in zorgcentra als in woningen en buurten. De visie is dat zorg als je ouder wordt natuurlijk kwalitatief goed moet zijn als je het nodig hebt, maar stel het ook ten dienste van thuis voelen, van het gewone en een tevreden leven. Thuis Voelen is een initiatief van adviesbureau Publicarea, waarin het woord care bewust cursief staat. Het wordt financieel gesteund door het Jo Visser fonds, voorheen bekend als Vereniging Het Zonnehuis uit de sector Verpleging, Verzorging en Thuiszorg (VV&T).

Johanna’s van Dam drijvende kracht achter ‘Thuis Voelen’ is Hetti Willemse. Zij maakte samen met Tineke Klinkenberg naam als ‘de dames THe’ die als een soort mystery guests meer dan tweehonderd ‘visites’ brachten aan zorginstellingen om er ‘thuisgevoel’ te ervaren en dat met onbevangen en frisse blik te recenseren en van tips te voorzien. Ze werden wel de Johanna’s van Dam van de zorg genoemd. Hetti schreef er samen met Tineke verschillende publicaties over die je kunt terugvinden op de website van stichting Thuis Voelen. 

Na tweehonderd zorgvisites, sinds 2011, werd het tijd de blik te verleggen naar thuis voelen in de buurt, vervolgt Hetti. “Als je weet dat meer dan negentig procent van de ouderen thuis woont en ook wil blijven wonen, dan is het belangrijk dat de buurt langer gezond leven stimuleert. Denk dan aan de buitenruimte, nabijheid van winkels, loop- en zichtlijnen, natuurlijke ontmoetingsmogelijkheden, sociale contacten als ook activiteiten en het verenigingsleven in de buurt. We zijn daarom begonnen met zorg voor de buurtvisites.”

Praktisch

Danielle bewaakt al ruim tien jaar het financieel stimuleren van ‘thuisgevoel’ binnen het Jo Visser fonds. “Samen met kenniscentrum Leyden Academy on Vitality and Ageing in Leiden doen we onderzoek naar het verbeteren van kwaliteit van leven van oudere mensen. De visie van Stichting Thuis Voelen spreekt mij aan: elke keer weer nadenken wat je praktisch kunt doen.”

En praktisch willen Hetti en Danielle ook hun partnerschap van ZorgSaamWonen invullen. Zo ziet Danielle het platform ZSW als vliegwiel om met andere partners 'niet alleen kennis te delen en congressen te organiseren, maar ook buurtvisites en ronde tafels in de regio.' Hetti vult aan: “Ook zien we het platform als de juiste plaats om onze schatkist aan tips, ervaringen uit de zorgvisites te borgen en te behouden; naast andere ontwikkelde innovaties op het gebied van thuis voelen.”

De zorg is nog te veel naar binnen gericht en functioneel georganiseerd. Hetti Willemse, stichting Thuis Voelen

Lessen uit tweehonderd zorgvisites

Op de vraag naar drie belangrijke lessen uit tweehonderd zorgvisites antwoordt Hetti: “Er kan nog veel meer geleerd en overgenomen worden van de goede voorbeelden. Wij waardeerden onze zorgvisites op een schaal van 1 tot 5 THe kopjes. Grofweg twintig procent van de zorgvisites kreeg het hoogste aantal van 5 THe kopjes. Gebruik die voorbeelden als ouderenzorgorganisaties in plaats van zelf het (verkeerde) wiel uit te vinden. Ten tweede is de zorg nog te veel naar binnen gericht en functioneel georganiseerd. Bij Thuis Voelen gaat het om de gewone dingen van het leven die ook als je zorgafhankelijk wordt, voor jou als mens blijven gelden: een frisse neus kunnen halen; bewegingsvrijheid (gevoel); lekker eten en drinken in al zijn facetten zoals bereiding, geur, smaak; hobby’s uitoefenen en op de juiste manier communiceren. Je zegt thuis ook niet ‘ik ga dagbesteding doen’, maar welke hobby je doet. Zo spreken wij ook niet over ‘mantelzorgers’, maar over ‘naasten’.”

Derde les is dat de zorgbureaucratie tot risicoloos opereren leidt. “Durf een eigen visie te ontwikkelen en zorg dat goed geld ook naar goede zaken gaat. Het gaat om een waardig en tevreden leven met je naasten. Maak dat bespreekbaar en spreek dat met hen af. Met vastgelegde, wederzijdse instemming, ‘informed consent’, kan eigenlijk vrijwel alles, zo hebben we onderzocht en vastgelegd in ons boek ‘En ze leefden nog goed en tevreden. Hoe de bureaucratie kan bijdragen aan betere ouderenzorg..’. Maak het dus leuk om naar opa en oma te gaan. Durf een tennisbaantje aan te leggen als er ruimte is, zorg voor bankjes en vertier buiten. En leg vooral niet te veel de focus op de financiële kant. Misbruik de overheid niet door te zeggen dat iets niet kan vanwege de financiële kaders. Waar een gezamenlijke wil is, is een weg. Toon leiderschap. Thuis voelen zit vaak in kleine dingen, en in samenwerking. Denk niet te snel dat iets niet van de zorg is.”

Betrek ook de buurt, van bewoners tot organisaties buiten de zorg. Danielle Swart, manager van het Jo Visser-fonds

Waslijst aan organisaties

Danielle tipt: “Kijk ook eens naar plannen voor de buurt van woningcorporaties en gemeenten. Wat ligt er? Wat komt ervan terecht? Wie pakt het op? Blijft er iets liggen? Betrek ook de buurt, van bewoners tot organisaties buiten de zorg.” Hetti onderschrijft dit: “Voorafgaand aan buurtvisites doen we deskresearch. Dan zie je hoeveel beleidsrapporten er worden geschreven en wat een waslijst aan organisaties er nodig is voor de uitvoering ervan.”

Impact

“Wij hopen deze organisaties binnen het platform van ZSW te ontmoeten om samen door te pakken en met elkaar via buurtvisites impact te maken”, besluit Hetti. ”Wij brengen een schat aan ervaring mee en hopen ze samen te kunnen borgen in levensloopbestendige buurten. Want als je een verhuizing naar een zorginstelling op een verantwoorde manier weet uit te stellen, bespaar je tenslotte ook veel ‘goed’ geld.”

Meer informatie:

• www.stichtingthuisvoelen.nl
• www.zorgsaamwonen.nl/
• www.jovisserfonds.nl

Afbeelding boven: Hetti Willemse (links) van 'Thuis Voelen' en Danielle Swart van het Jo Visser fonds.