Het geluk van Vlaardingen: de aanmaakblokjes

vuur
Foto: Kees Penninx

Kees Penninx van bureau ActivAge, en als expert verbonden aan het platform ZorgSaamWonen, schrijft over gemeenschapsvorming in een 55+ wooncomplex van ouderen. Midden in de Coronacrisis van 2020 verrijst aan het Vlaardingse Erasmusplein uit het niets een bruisende 55+ woongemeenschap. Voor 74 senioren, variërend in leeftijd van 55 tot 92 jaar, gaat een ultieme woondroom in vervulling. Hoe is dat mogelijk? Je leest het in dit blog. Een verhaal in vier delen over gemeenschapsvorming, senioren-woongeluk en omzien naar elkaar in de 1,5 meter samenleving. Vandaag deel 1. De aanmaakblokjes. Over hoe het vuur werd ontstoken.

Bron: ActivAge

Woningcorporatie Waterweg Wonen levert een splinternieuw  55+ wooncomplex op aan het Erasmusplein, gelegen in de Vlaardingse Westwijk. Het gebouw bevat 46 gelijkvloerse driekamerwoningen in de sociale huursector voor senioren huishoudens van 55 jaar en ouder. Waterweg Wonen wil niet zomaar een wooncomplex, maar een bruisend wooncomplex met een ziel. Een ziel die zegt: laten we samen prettig oud worden en omzien naar elkaar.

Hoe bewoners dat in de praktijk vormgeven is aan hen zelf, vindt de corporatie. Wel is er hulp. Op hun ontdekkingstocht naar de ziel van hun wooncomplex krijgen de bewoners assistentie van ActivAge gemeenschapsvorming. ActivAge zet een beproefde methode in: Studio BRUIS – samen buurten, hier verder BRUIS genoemd.

Daarin draait alles om sociale vitaliteit. Volgens de definitie van BRUIS is een sociaal vitale woongemeenschap te herkennen aan vijf indicatoren:

1.       bewoners kennen elkaar;
2.       voelen zich verbonden voelen met elkaar;
3.       verlenen elkaar praktische hand- en spandiensten;
4.       doen mee aan activiteiten;
5.       organiseren zelf ook activiteiten.

BRUIS stelt bewoners in staat om met elkaar zo’n sociaal vitale woongemeenschap te realiseren, op hun eigen manier, in hun eigen tempo. Dat levert veel op.

“Toen wij hier kwamen wonen voelde het al meteen als een ‘warm bad’. We zijn een hechte groep bewoners geworden. Het is goed leven hier.”

Bewoonster in de Whatsapp groep Erasmusflat, 17-10-2020

Vanuit het niets is binnen anderhalf jaar een bruisende, sociaal vitale woongemeenschap opgebouwd waar eenzaamheid zo veel mogelijk buiten de deur wordt gehouden en bewoners zich gelukkig prijzen met hun nieuwe woonsituatie. En dat in een tijd waarin Corona de nodige hindernissen opwerpt. Hoe is dat gelukt?

De methode BRUIS

De methode BRUIS is gericht op het aandrijven van een vliegwiel met behulp van twee motorblokken.

Het eerste motorblok stimuleert het elkaar ontmoeten tijdens collectieve, laagdrempelige, vrolijke activiteiten voor het hele complex.

Het tweede motorblok is gericht op elkaar vinden in kleine groepjes vanaf twee of meer personen die ‘micro-activiteiten’ ondernemen. Micro-activiteiten zijn kleinschalige, alledaagse activiteiten, gebaseerd op gedeelde interesses, hobby’s en talenten. BRUIS zet in op de ontwikkeling van een clubcultuur.

Diversiteit en democratie staan daarbij voorop. De bewoners leren om het wooncomplex niet te zien als één gemeenschap met een alles bepalend bewonersbestuur in het centrum. Een vitale woongemeenschap is vooral een verzameling van kleine, losse micro-gemeenschappen – clubs – die hun eigen plan trekken en elkaar soms raken. Geen ingewikkelde vergaderingen, maar doen wat je leuk vindt, op je eigen manier, in je eigen tempo, samen met anderen die er dezelfde interesse op nahouden. Dat verbindt.

BRUIS ontwikkelt deze clubcultuur van binnenuit en van onderop, op basis van wensen en  talenten van bewoners. Inspireren, ruimte maken, waarderen, faciliteren en improviseren zijn de belangrijkste taken van de community builder. Door zo te werken zijn het de bewoners zelf die hun eigen gemeenschap ontwikkelen. Vanuit dit gevoel van eigendom – het is ónze woongemeenschap – ontstaat motivatie en energie. Er staan (verborgen) talenten op, er ontstaat een veelheid van contacten en lang gekoesterde wensen worden opgespoord om in vervulling te gaan.

“Ik heb fotografie en filmen altijd heel leuk gevonden. Maar ik deed alles in mijn eentje, dus voor wie eigenlijk? Nu maak ik filmpjes van de verschillende bewonersactiviteiten. Die komen op de website. Ze bedanken mij daarvoor. Nu heb ik een doel!”

Bewoner tijdens een bijeenkomst van de BRUIS gespreksgroep


Woondromen 55+

Zoals een architect fysieke woonbeelden schetst van het gebouw, zo werkt BRUIS met sociale woonbeelden als basis voor gespreksvoering. Ook zet BRUIS in op de ontwikkeling van gemeenschappelijke waarden. Daarbij komen vragen aan de orde als wat bindt ons, waar gaan wij voor? Wie of wat willen wij zijn, wat verwachten wij van elkaar, hoe willen wij ouder worden en wat willen wij daarbij voor elkaar en voor de omliggende buurt betekenen?

Nomadisch leren

Bij de start van het project is het methodisch instrumentarium dus voorhanden. De aanmaakblokjes voor het te ontsteken vuur liggen klaar. Betekent dit dat op voorhand kan worden uitgetekend hoe het proces van gemeenschapsvorming eruit gaat zien? No way! Gemeenschapsvorming van onderop is maatwerk. De aanpak is gebaat bij een lerende, zoekende benadering ter plekke, waarbij de groep op weg gaat, onderweg meeneemt wat bruikbaar is en laat liggen wat niet werkt. We noemen dat nomadisch leren. Precies wat ook nomadenvolken doen, in hun tocht door ruige landschappen. Belangrijk is ook dat de community builder als tijdelijke buitenboordmotor het vlammetje aanblaast en bewaakt dat bewoners zo veel mogelijk zelf aan zet zijn. Vanaf dag 1. Het gaat erom dat zij groeien in hun ‘subject-zijn’ en in alle fasen eigenaarschap blijven ervaren over het proces.

Klinkt mooi allemaal, maar hoe pakt dat nou uit in de praktijk, wilt u weten. Lees er binnenkort meer over in deel 2 van deze blog: Het vuur wakkert aan.

Lees meer op www.activage.nl 

Ook interessant / voor u geselecteerd

ee
Mantelzorger verdient respijt
7 april 2021

In KleinWonen magazine, hét digitale tijdschrift  voor alle liefhebbers van klein wonen in Nederland en…

Lees Verder »
gert en michiel
Toevallige ontmoeting als aanjager van een sociaal sterke omgeving
6 april 2021

In de wereld van zorg, leren en (begeleid) wonen wil Zenzo, ontwikkelaar van maatschappelijk vastgoed, bewoners…

Lees Verder »
noaberhuus
Dorpenzorg draagt bij aan langer thuis wonen in Drenthe
29 maart 2021

Stichting Dorpenzorg is een initiatief van zes bewonersorganisaties uit de gemeente Emmen. ‘We zijn in 2012…

Lees Verder »
Coördinatie Commissie stadsdorpen Amsterdam e.o
Saamhorigheid in de stad
25 maart 2021

Dat mensen ook in grote steden naar elkaar omzien, blijkt wel uit het succes van de stadsdorpen in Amsterdam.…

Lees Verder »
lida take
Samen blijven in de Borgstee in Vledder
23 maart 2021

Toen haar man Dirk naar een verpleeghuis moest, kon hij niet in het dorp blijven. ‘Zware zorg kon niet in het…

Lees Verder »
interieur foto nieuw
Het Paviljoen in Havelte verbindt gebouwen en mensen
23 maart 2021

Het pas geopende Paviljoen verbindt twee woonzorgcomplexen in het Drentse dorpje Havelte met elkaar. Bewoners…

Lees Verder »
roeli
Vertrouwen in de kracht van mensen
23 maart 2021

Vertrouwen in de kracht van de mensen. En loslaten. Dat moet je als professionals doen. Dat is de opvatting van…

Lees Verder »
foto cees
Dorpsbewoners in Vledder bouwden eigen woonzorgcentrum
23 maart 2021

Oud worden in het eigen dorp, ook als er meer zorg nodig is. Dat wilden de inwoners van het Drentse dorp…

Lees Verder »
eikpunt
Eikpunt: met jong en oud duurzaam samenwonen
19 maart 2021

De jongste en oudste  bewoner van meergeneratiewoongemeenschap Eikpunt schelen bijna 88 jaar met elkaar. De…

Lees Verder »
bruis 1
Met community building werken aan fijn leven in wooncomplexen
16 maart 2021

Op 29 april organiseert ZorgSaamWonen haar tweede lunchlezing. Onze expert Kees Penninx (ActivAge) verzorgt…

Lees Verder »
thoes
Verzorgd wonen in de natuur in Drenthe
9 maart 2021

Het roer moet om. Dat dachten Ellen ter Laan en haar man Gert Seubers na 22 jaar een horecabedrijf gerund te…

Lees Verder »
woning austerlitz
Hart van Austerlitz: zoals wonen overal zou moeten zijn
8 maart 2021

In het dorpscentrum van Austerlitz was al langer de wens om zorgwoningen in het dorp te vestigen  conform de…

Lees Verder »
vriendenerf olst
Vriendenerf Olst: duurzaam en zorgzaam ouder worden
5 maart 2021

De gemeente Olst-Wijhe is sinds 2,5 jaar een mooi wooninitiatief rijker: Vriendenerf Olst. Daar wonen 22 mensen…

Lees Verder »
hoofdfotp
Inwonersinitiatief Haag & Hof in Houten
3 maart 2021

De gemeente Houten heeft een inwonersinitiatief de mogelijkheid gegeven om mee te doen aan de prijsvraag voor…

Lees Verder »
hofje wendakker
Vijf trends in het wonen voor ouderen
2 maart 2021

Woonvormen die een zekere mate van beschutting en bescherming bieden zijn hard nodig om het langer zelfstandig…

Lees Verder »
routekaart
(On)gewoon goed wonen: hoe ontwerp je een GGZ-vriendelijke wijk?
1 maart 2021

De manier waarop de GGZ traditioneel is ingericht, sluit niet altijd aan bij de behoeften en de belevingswereld…

Lees Verder »
wrew
Wonen met aandacht voor elkaar in Heerenveen
26 februari 2021

Wonen met aandacht voor elkaar, dat is wat Tiny Oosterman (73) en Theo Horsten (71) uit Heerenveen graag willen…

Lees Verder »
noom
Overzicht cultuurspecifieke zorg en welzijnsinitiatieven
25 februari 2021

Het Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten (NOOM) heeft onlangs een overzicht gelanceerd van…

Lees Verder »
bankje om op te zitten
Met 1,5-meter bankjes bouwen aan ontmoetingen
24 februari 2021

In Nieuwegein zijn 1,5M bankjes geplaatst. Hier kunnen bewoners elkaar weer veilig ontmoeten in het openbaar.…

Lees Verder »
rondje friesland
Onderlinge zorg in Friesland
22 februari 2021

Coen van den Heuvel (72) is geen echte Fries; hij komt uit Rotterdam. Toch voelt hij zich enorm thuis in…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.