Het geluk van Vlaardingen: de aanmaakblokjes

vuur
Foto: Kees Penninx

Kees Penninx van bureau ActivAge, en als expert verbonden aan het platform ZorgSaamWonen, schrijft over gemeenschapsvorming in een 55+ wooncomplex van ouderen. Midden in de Coronacrisis van 2020 verrijst aan het Vlaardingse Erasmusplein uit het niets een bruisende 55+ woongemeenschap. Voor 74 senioren, variërend in leeftijd van 55 tot 92 jaar, gaat een ultieme woondroom in vervulling. Hoe is dat mogelijk? Je leest het in dit blog. Een verhaal in vier delen over gemeenschapsvorming, senioren-woongeluk en omzien naar elkaar in de 1,5 meter samenleving. Vandaag deel 1. De aanmaakblokjes. Over hoe het vuur werd ontstoken.

Bron: ActivAge

Woningcorporatie Waterweg Wonen levert een splinternieuw  55+ wooncomplex op aan het Erasmusplein, gelegen in de Vlaardingse Westwijk. Het gebouw bevat 46 gelijkvloerse driekamerwoningen in de sociale huursector voor senioren huishoudens van 55 jaar en ouder. Waterweg Wonen wil niet zomaar een wooncomplex, maar een bruisend wooncomplex met een ziel. Een ziel die zegt: laten we samen prettig oud worden en omzien naar elkaar.

Hoe bewoners dat in de praktijk vormgeven is aan hen zelf, vindt de corporatie. Wel is er hulp. Op hun ontdekkingstocht naar de ziel van hun wooncomplex krijgen de bewoners assistentie van ActivAge gemeenschapsvorming. ActivAge zet een beproefde methode in: Studio BRUIS – samen buurten, hier verder BRUIS genoemd.

Daarin draait alles om sociale vitaliteit. Volgens de definitie van BRUIS is een sociaal vitale woongemeenschap te herkennen aan vijf indicatoren:

1.       bewoners kennen elkaar;
2.       voelen zich verbonden voelen met elkaar;
3.       verlenen elkaar praktische hand- en spandiensten;
4.       doen mee aan activiteiten;
5.       organiseren zelf ook activiteiten.

BRUIS stelt bewoners in staat om met elkaar zo’n sociaal vitale woongemeenschap te realiseren, op hun eigen manier, in hun eigen tempo. Dat levert veel op.

“Toen wij hier kwamen wonen voelde het al meteen als een ‘warm bad’. We zijn een hechte groep bewoners geworden. Het is goed leven hier.”

Bewoonster in de Whatsapp groep Erasmusflat, 17-10-2020

Vanuit het niets is binnen anderhalf jaar een bruisende, sociaal vitale woongemeenschap opgebouwd waar eenzaamheid zo veel mogelijk buiten de deur wordt gehouden en bewoners zich gelukkig prijzen met hun nieuwe woonsituatie. En dat in een tijd waarin Corona de nodige hindernissen opwerpt. Hoe is dat gelukt?

De methode BRUIS

De methode BRUIS is gericht op het aandrijven van een vliegwiel met behulp van twee motorblokken.

Het eerste motorblok stimuleert het elkaar ontmoeten tijdens collectieve, laagdrempelige, vrolijke activiteiten voor het hele complex.

Het tweede motorblok is gericht op elkaar vinden in kleine groepjes vanaf twee of meer personen die ‘micro-activiteiten’ ondernemen. Micro-activiteiten zijn kleinschalige, alledaagse activiteiten, gebaseerd op gedeelde interesses, hobby’s en talenten. BRUIS zet in op de ontwikkeling van een clubcultuur.

Diversiteit en democratie staan daarbij voorop. De bewoners leren om het wooncomplex niet te zien als één gemeenschap met een alles bepalend bewonersbestuur in het centrum. Een vitale woongemeenschap is vooral een verzameling van kleine, losse micro-gemeenschappen – clubs – die hun eigen plan trekken en elkaar soms raken. Geen ingewikkelde vergaderingen, maar doen wat je leuk vindt, op je eigen manier, in je eigen tempo, samen met anderen die er dezelfde interesse op nahouden. Dat verbindt.

BRUIS ontwikkelt deze clubcultuur van binnenuit en van onderop, op basis van wensen en  talenten van bewoners. Inspireren, ruimte maken, waarderen, faciliteren en improviseren zijn de belangrijkste taken van de community builder. Door zo te werken zijn het de bewoners zelf die hun eigen gemeenschap ontwikkelen. Vanuit dit gevoel van eigendom – het is ónze woongemeenschap – ontstaat motivatie en energie. Er staan (verborgen) talenten op, er ontstaat een veelheid van contacten en lang gekoesterde wensen worden opgespoord om in vervulling te gaan.

“Ik heb fotografie en filmen altijd heel leuk gevonden. Maar ik deed alles in mijn eentje, dus voor wie eigenlijk? Nu maak ik filmpjes van de verschillende bewonersactiviteiten. Die komen op de website. Ze bedanken mij daarvoor. Nu heb ik een doel!”

Bewoner tijdens een bijeenkomst van de BRUIS gespreksgroep


Woondromen 55+

Zoals een architect fysieke woonbeelden schetst van het gebouw, zo werkt BRUIS met sociale woonbeelden als basis voor gespreksvoering. Ook zet BRUIS in op de ontwikkeling van gemeenschappelijke waarden. Daarbij komen vragen aan de orde als wat bindt ons, waar gaan wij voor? Wie of wat willen wij zijn, wat verwachten wij van elkaar, hoe willen wij ouder worden en wat willen wij daarbij voor elkaar en voor de omliggende buurt betekenen?

Nomadisch leren

Bij de start van het project is het methodisch instrumentarium dus voorhanden. De aanmaakblokjes voor het te ontsteken vuur liggen klaar. Betekent dit dat op voorhand kan worden uitgetekend hoe het proces van gemeenschapsvorming eruit gaat zien? No way! Gemeenschapsvorming van onderop is maatwerk. De aanpak is gebaat bij een lerende, zoekende benadering ter plekke, waarbij de groep op weg gaat, onderweg meeneemt wat bruikbaar is en laat liggen wat niet werkt. We noemen dat nomadisch leren. Precies wat ook nomadenvolken doen, in hun tocht door ruige landschappen. Belangrijk is ook dat de community builder als tijdelijke buitenboordmotor het vlammetje aanblaast en bewaakt dat bewoners zo veel mogelijk zelf aan zet zijn. Vanaf dag 1. Het gaat erom dat zij groeien in hun ‘subject-zijn’ en in alle fasen eigenaarschap blijven ervaren over het proces.

Klinkt mooi allemaal, maar hoe pakt dat nou uit in de praktijk, wilt u weten. Lees er binnenkort meer over in deel 2 van deze blog: Het vuur wakkert aan.

Lees meer op www.activage.nl 

Ook interessant / voor u geselecteerd

Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd
20 mei 2022

Op 16 mei 2022 is op het congres Thuis in de Wijk de Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd. De…

Lees Verder »
Partner aan het woord: WoonZaam
20 mei 2022

WoonZaam is onlangs aangesloten als partner van ZorgSaamWonen. Ludan Schmid en Antje de Groot vertellen in dit…

Lees Verder »
Liv Inn, doorleefhuis in Hilversum
19 mei 2022

Roos Verheggen ging mee op excursie die ZorgSaamWonen op 11 mei jl organiseerde naar Liv Inn Hilversum en…

Lees Verder »
Partner aan het woord: Fiveth
18 mei 2022

Het platform ZorgSaamWonen groeit. Ook Fiveth heeft zich onlangs aangesloten. In dit interview met Bernard…

Lees Verder »
Migrantenouderen in Nederland: een analyse
18 mei 2022

Nederland telt steeds meer ouderen. Ook het aandeel ouderen met een migratieachtergrond neemt toe. Tot nu toe…

Lees Verder »
Professionele ondersteuning noodzakelijk voor vitale woongemeenschappen
17 mei 2022

Van bewoners van ouderencomplexen wordt verwacht dat zij ontmoetingen en activiteiten organiseren om de sociale…

Lees Verder »
‘Het gaat bij het thuisvoelen vaak om de kleine dingen’
12 mei 2022

Hetti Willemse verzorgt op 1 juni een lunchlezing over thuisvoelen. In dit artikel krijg je al kort een indruk…

Lees Verder »
Onderzoek van zorgarchitectuur staat centraal op ARCH22
12 mei 2022

Van 22-24 augustus staat in Delft onderzoek van zorgarchitectuur centraal tijdens ARCH22. Deze conferentie…

Lees Verder »
In Oegstgeest kunnen ouderen langer zelfstandig leven
11 mei 2022

Langer zelfstandig leven in Oegstgeest. Daar maakt Guus Bannenberg zich hard voor. Hij is voorzitter van het…

Lees Verder »
t LaefHoês : hét kruispunt van zorg en welzijn in America
10 mei 2022

De vijfde aflevering van ZorgSaamWonen kijkt verder vindt plaats in America, een dorpje in Limburg.  Hier…

Lees Verder »
De geschiedenis achter de voorzorgcirkels
9 mei 2022

Vijf jaar geleden werd ik gevraagd door de ouderenorganisatie KBO in Oost Brabant om een project voor ouderen…

Lees Verder »
Voorsorteren op de ouderdom is slim
9 mei 2022

Henk Geene schreef het boek Voorzorgcirkels als antwoord op Vergrijzing. Binnenkort verschijnt de tweede druk.…

Lees Verder »
Een goede wijk om oud te zijn
5 mei 2022
Wouter Veldhuis is de Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving. Samen met Rijksbouwmeester Francesco Veenstra en…
Lees Verder »
Verbindingsfestival: live meedenken over de inclusieve wijk
3 mei 2022

Op 7 juli staat het eerste Live Verbindingsfestival op het programma. Ook ZorgSaamWonen is aanwezig, met…

Lees Verder »
Buurten waar bewoners kunnen groeien
3 mei 2022

ZorgSaamWonen ging op dinsdag 19 april met twintig deelnemers op werkbezoek bij de Eenhoorn en Buiksloterham,…

Lees Verder »
Geef me de Vijf: Tineke Fokkema
29 april 2022

Op deze mooie vrijdag lanceren we een nieuwe editie van Geef me de Vijf. Dit keer is het de beurt aan onze…

Lees Verder »
‘Met het juiste aanbod verhuizen Babyboomers wél’
28 april 2022

Tineke Groenewegen van Blauwhoed wil een paar belangrijke boodschappen meegeven aan de lezers van de…

Lees Verder »
Rebellie in ouderenparticipatie
26 april 2022

Hoe geef je ouderen werkelijk een stem bij het ontwerp, de bouw en ingebruikname van nieuwe woonvormen? Het…

Lees Verder »
Publicatie: Ouder Worden 2040
25 april 2022

Op weg naar de transformatieagenda voor de ouder wordende samenleving hebben de mensen achter het medium 'Ouder…

Lees Verder »
Geschikt wonen voor ouderen: twee vliegen in één klap
22 april 2022

De samenleving is volop in beweging, maar voorziet nog niet in geschikte woningen voor vele ouderen die langer…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.