Ralph Tangelder, coördinator bij de Vereniging van Kleine Kernen Limburg, ziet steeds meer burgerinitiatieven ontstaan. ‘Ik zie veel variatie onder deze initiatieven: starters, mensen die leegstaande panden een nieuw leven geven en ouderen die in het dorp willen blijven wonen.’

Ralph helpt hen op gang, verwijst door en verbindt hen met de juiste partijen. ‘Dat is wat de VKKL doet: activeren, adviseren, verenigen, verbinden, inspireren. Ook doen we aan belangenbehartiging.’ De leden zijn divers: dorpsraden, bewonersorganisaties, dorpshuisbesturen, initiatiefgroepen en wijkplatforms. ‘Zij hebben behoefte elkaar te leren kennen en kennis te delen. Op internet is veel kennis voorhanden maar het delen van praktijkervaringen helpt hen verder. Daarom organiseren we allerlei bijeenkomsten.’

Burgers doen het zelf!
Freya Pijnenborg is ook actief bij de VKKL en helpt beginnende initiatieven op weg, zoals in Genhout. ‘Een actieve groep burgers heeft met hulp van studenten onderzocht aan welke voorzieningen behoefte is om het dorp leefbaar te houden.’ Zij hebben het praktische en informatieve boek Burgers doen het zelf! gelezen die Freya met haar vader Ad Pijnenborg heeft geschreven over zorgcoöperatie Hoogeloon en haar gevraagd mee te denken.

Leren van elkaar
Ralph is onder de indruk van een mooi initiatief in Castenray. Daar hebben bewoners in een voormalige basisschool een ontmoetingsruimte en vijf zorgappartementen gerealiseerd. Zij kregen steun vanuit de gemeente, de provincie en lokale ondernemers. De Koninklijke Nederlandse Heide Maatschappij, de KNHM, heeft hen ondersteund. Een ander interessant initiatief is te vinden in Kerkrade. Daar hebben twee oud-managers uit de zorg het voormalige klooster Elisabeth Stift omgevormd tot wonen met zorg. Initiatieven leren van elkaar.

Dertig initiatieven
De VKKL volgt zo’n dertig verschillende burgerinitiatieven die zich bezighouden met het thema wonen. Freya merkt dat mensen graag meteen willen gaan bouwen. Zij raadt initiatiefnemers aan om eerst goed te kijken waar de behoefte ligt. ‘We raden hen aan een plan te maken met een doelstelling en draagvlak te creëren.’ Sommige projecten zijn te klein voor een projectontwikkelaar of corporatie. Dan helpt de VKKL op zoek naar andere manieren om de plannen toch voor elkaar te krijgen.

Digitale koffie
Zowel Freya als Ralph merken bij de ambtenaren van gemeenten een grote behoefte aan kennis. De ambtenaren zijn op zoek naar hun rol bij de ondersteuning van burgerinitiatieven. Reden voor Ralph en Freya om hen met elkaar in contact te brengen. ‘Zowel binnen als buiten het gemeentehuis weten ambtenaren elkaar op dit onderwerp niet altijd even goed te vinden. Daarom organiseren we informele themagerichte bijeenkomsten om betrokkenen samen te brengen. Deze (digitale) koffies worden erg gewaardeerd.’

Leefbaar
Ralph: ‘Burgerinitiatieven denken meestal integraal. We zien dat overheden ook steeds integraler gaan denken, maar makkelijk is het niet. Zo zien we bijvoorbeeld bij de provincie  nog veel themagerichte schotten. Op het gebied van collectieve woonvormen ervaren we een constructieve houding bij de ambtenaren van de Provincie Limburg. Dat is geweldig.’ Ook is de VKKL te spreken over de constructieve rol van corporaties, zoals Wonen Limburg. Samen houden ze de Limburgse gemeenten leefbaar.