Blijft de solidariteit – in ‘De stad van betrokken burgers’?

coll

Tine De Moor, hoogleraar sociale en economische geschiedenis aan de aan de Universiteit Utrecht, gaf tijdens het Verbindingsfestival, dat Acquire op 11 juni jl. organiseerde, een webinar over ‘De stad van betrokken burgers’. Burgercollectieven zoals gilden zijn al eeuwenlang drijvende krachten in de samenleving. Wat leren we van de geschiedenis voor de huidige ‘derde golf’ aan burgercollectieven in energie, voeding, mobiliteit en zorg?

Door: Martin Zuithof

Centrale vraag in de inleiding De Moor was: welke rol kunnen nieuwe burgercollectieven, ook na de coronacrisis, spelen bij het versterken van onderlinge solidariteit?  De Moor schetste eerdere golven, waarbij burgercollectieven een cruciale rol speelden:

  • De gildes, die zich rond beroepsgroepen in de middeleeuwen organiseerden en het belang van de eigen groep voorop stelden;
  • De beweging van coöperaties rond 1900, waaruit de boerenbonden en de coöperatieve banken voortkwamen.

Sinds 2005 is een nieuwe golf aan burgercollectieven ontstaan, die zich inzetten voor bijvoorbeeld de energievoorziening, zorgverlening, kleinschalige landbouw en inkomenszekerheid (zoals de broodfondsen van zzp-ers). Ook kwamen instrumenten beschikbaar om de inbreng van burgers bij het bestuur te versterken, zoals de burgerbegroting en the right to challenge.

De Moor stelt dat er een flinke maatschappelijke betrokkenheid is te zien tijdens de coronacrisis. Ook denkt ze dat de huidige collectieven de potentie hebben om een grotere rol in het bestuur (‘governance’) te spelen. De collectieven zelf vertonen weinig enthousiasme om ‘op te schalen’. Wel is te zien dat de netwerken tussen burgerinitiatieven groeien, hoewel ze vooral sectorgericht blijven. ‘Er is weinig overdracht van kennis tussen de sectoren.’

De Moor vraagt zich af hoe de huidige solidariteitsgolf te benutten is voor de toekomst. Daarbij spelen vragen als:

  • Hoe kunnen we de maatschappelijke meerwaarde van initiatieven vaststellen?
  • Kan er een specifiek governance model ontstaan, passend bij deze burgercollectieven?
  • Hoe is de kennis te bundelen? Ze wijst op initiatief ‘Collectieve kracht’: een platform dat kennisuitwisseling tussen collectieven in Nederland kan ondersteunen. Zie: www.collective-action.info en www.collectievekracht.eu

De economische crisis, die wordt voorspeld als gevolg van de coronacrisis, betekent mogelijk dat er nieuwe platforms ontstaan voor zzp-ers en andere vormen van beheer van bedrijven. Kansen ziet ze ook voor de groei van de ‘korte keten’ in de landbouw, waar door het directe contact van producent en consument, ook de rol van consument-investeerder kan groeien.  

Ook interessant / voor u geselecteerd

binnentuin
Vastgoed moet bijdragen aan het welzijn van mensen
27 november 2020

‘We realiseren de leefomgeving van de toekomst en willen het vastgoed zodanig inrichten dat het een bijdrage…

Lees Verder »
mevrouw jonkman
Bijzondere woonconcepten en het Langer Thuis Akkoord op het ZorgSaamWonen Congres
25 november 2020

Het thema van het ZorgSaamWonen Congres, dat plaatsvindt op 7 december is Kiezen voor Geschikt Wonen. Het…

Lees Verder »
kroondomein 3
ZorgSaamWonen lanceert derde digitale magazine
25 november 2020

ZorgSaamWonen bestond op 25 november precies 1 jaar. En hoe kun je dat beter vieren dan met een digitaal…

Lees Verder »
angelique
'Het begint met bewustwording'
19 november 2020

‘We voelen ons medeverantwoordelijk voor het welzijn van onze klanten’, zegt Angelique Baart de la Faille,…

Lees Verder »
groter
Sociaal, duurzaam en kleinschalig wonen op het platteland
14 november 2020

In Salland gaat het gebeuren: het eerste erfdelen project! Een coöperatie heeft een erf gekocht waar een aantal…

Lees Verder »
eenzaamheid
Aanpak Eenzaamheid organiseert gratis kennisdeler
13 november 2020

Hoe kun je eenzaamheid ook in 2021 aanpakken? De online kennisdeler van Aanpak Eenzaamheid, die plaatsvindt op…

Lees Verder »
wooncirkel
De lessen van zes wooncirkels in Amsterdam
2 november 2020

Rochdale heeft diverse wooncirkels opgezet in Amsterdam. Wat een wooncirkel is, voor wie het geschikt is en wat…

Lees Verder »
ererer
ZorgSamenBuurt, er voor elkaar zijn als goede buur
29 oktober 2020

‘Dit is echt onze trots’, zegt Marion Verleg, van de ZorgSamenBuurt in Eindhoven. ’Onze huiskamer, bedoel ik.…

Lees Verder »
cover robert
Het verpleeghuis van de toekomst is een zorgzame buurt
21 oktober 2020

Buurtzorg, waarbij burgers, verpleeghuizen, welzijns- en zorgvoorzieningen, scholen, culturele verenigingen en…

Lees Verder »
duurzaam bewonersbedrijf
Vijf succesfactoren voor een duurzaam bewonersbedrijf
20 oktober 2020

Woningcorporaties en projectontwikkelaars waren wat sceptisch: de bouw zou te duur uitvallen en de zorg niet…

Lees Verder »
trends
Blog: over de waarde van rouwen en huiselijkheid
15 oktober 2020

In dit blog gaat Tjitske Zuidema in op een prachtig interview van Lidewij Ekelkoort, dat onlangs verscheen in…

Lees Verder »
alexander
Impressie expertmeeting ZorgSaamWonen
15 oktober 2020

Op woensdag 30 september was het tijd om als experts weer (digitaal) bij elkaar te komen. Tijdens de eerste…

Lees Verder »
ecodorp zuiderveld afbeelidng
Ecodorp Zuiderveld: zorg voor elkaar en omgeving
14 oktober 2020

Marian Aarts wist niet wat haar te wachten stond toen ze in 2015 lid werd van de Coöperatieve Vereniging…

Lees Verder »
foto els
Alleen, maar niet eenzaam in woongemeenschap Oosterburen
13 oktober 2020

‘Het is gewoon erg leuk’, zegt de 64-jarige Els van Zon over het wonen in woongemeenschap Oosterburen in Den…

Lees Verder »
kroondomein 1
Oranjepark in Ermelo verbindt generaties
7 oktober 2020

Het Oranjepark in Ermelo wordt een meergeneratiebuurt. Deze transformatie is in volle gang. Het oude…

Lees Verder »
foto rick
'Geef mensen die anders zijn de ruimte'
6 oktober 2020

Rick Kwekkeboom is lector Langdurige Zorg en Ondersteuning aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Ze gaf…

Lees Verder »
ere
Voorlezen als ontspanning en verbinding voor en met ouderen
2 oktober 2020

Het is vandaag, vrijdag 2 oktober, Nationale Ouderendag. Op deze dag lezen bekende en onbekende Nederlanders…

Lees Verder »
hoofdfoto thuishuis
Gezellig oud worden doe je samen
24 september 2020

Scootmobieltochtjes, klapstoelgesprekken en Thuisbusbingo’s. Stichting Thuishuis Woerden keek in de corona-…

Lees Verder »
eenzaamheid ouderen
'Welzijn krijgt te weinig aandacht in tijden van corona'
24 september 2020

Welzijn krijgt in tijden van corona niet de aandacht die het verdient, stelt hoogleraar Theo van Tilburg in een…

Lees Verder »
hugo foto
Bewustwording over eenzaamheid groeit
24 september 2020

ZorgSaamWonen hield een interview met expert Hugo van den Beld over het onderwerp eenzaamheid. Hoe staat het…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.