'De buurt moet in de genen van zorg en welzijn zitten'

logo who cares

Oud-minister van OCW Jet Bussemaker is sinds juni 2019 voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. Ze volgde Pauline Meurs op en nam daarmee ook haar plek in de stuurgroep van WHO CARES in. Haar streven: ‘De zorgvraag verminderen is niet voldoende, het gaat om kwaliteit van leven toevoegen’. We spreken haar half april, midden in de coronacrisis.

Bron: Who Cares 

‘De zorgwereld zit vast in patronen en denkkaders, creatievelingen kunnen er op een andere manier naar kijken. Die inspiratie zie ik bij WHO CARES. Het past perfect bij mijn eigen ambities’. Voor Jet Bussemaker is Who Cares geen nieuwe thematiek. Als staatssecretaris van VWS heeft zij zich met collega Eberhart van der Laan toegelegd op de verbinding van de domeinen wonen en zorg. Als minister van OCW heeft zij de kracht leren kennen van het anders denken, in haar omgang met ontwerpers.

‘Problemen met de volksgezondheid zijn in wezen samenlevingsproblemen’, zegt Bussemaker. De zorgvraag verminderen is niet voldoende, het gaat om kwaliteit van leven toevoegen. Of dat nu voor ouderen is, woonvormen voor gehandicapten in woonwijken, of meergeneratiehuizen. Het heeft evenmin zin om je alleen te bekommeren om woningen. Het gaat erom fysieke en sociale woonomgevingen te verbinden.’

Het verbinden van deze domeinen gaat niet vanzelf. Bussemaker lacht: ‘Als je negen jaar bewindspersoon bent geweest, dan is een van de Top 3 - frustraties de verkokering, op alle niveaus. Het is zoeken naar manieren om daar doorheen te beuken.
‘De WHO CARES-projecten laten met verbeeldingskracht zien waar het wringt. Dat is belangrijke informatie voor de Taskforce (een initiatief van de VNG, Aedes, ActiZ en de ministeries VWS en BZK op terrein van woonzorgopgaven, red.). De Taskforce moet op systeemniveau de verkokering doorbreken. Maar het gevaar is dat ze te veel vanuit structuren gaat denken. We moeten niet alleen in systemen denken, maar ook vanuit praktische problemen. Daar zit de kracht van WHO CARES. In het genereren van ideeën, het stimuleren van omdenken en enthousiasme.

‘Je moet beginnen bij mensen die iets voor elkaar krijgen, niet bij de bestuursstructuren. Betrek bewoners daar actief bij. Ook de groep ouderen. Als Raad schetsen we in het advies ‘De derde levensfase: het geschenk van de eeuw’, hoe ouderen vol in het leven staan. Zij hebben veel kennis. Zetten zelf zorgcooperaties op. Nadenken over de toekomst kan niet alleen met professionals.’

Niemandsland betreden
Zo’n aanpak vraagt een integrerende rol van gemeenten. Bussemaker herkent de observaties van WHO CARES dat de gemeenteambtenaren overbelast zijn en nauwelijks aan die rol toekomen. Toch blijft zij optimistisch: ‘Het realiseren van integrale projecten zal altijd supertaai blijven. Maar hoe meer voorbeelden je kunt laten zien, hoe beter het gaat. Als je daarachter ook nog wat systeemfouten herkent, moeten die wel opgelost worden..

‘Met de strengere regels, bijvoorbeeld voor corporaties, is het niet altijd gemakkelijk om iets op een ander terrein te doen, bijvoorbeeld zorgtaken overnemen. Maar de grens tussen de domeinen is nu niemandsland geworden. Partijen zouden wat meer op die grens moeten werken. Wat zou het mooi zijn als gemeente, corporatie, zorg- en welzijnsinstellingen op wijkniveau, een gezamenlijk fonds oprichten waarin ze geld reserveren voor innovaties.
‘Je zou met elkaar een kennisplatform moeten ontwikkelen, waar je goede voorbeelden deelt. Als een formule ergens werkt, kan het ook elders toegepast worden. Je moet wel ruimte voor verschillende perspectieven geven. Er zit bijvoorbeeld ook veel expertise bij bewonersorganisaties. ‘

Corona als breekijzer
Nu, midden in de coronacrisis, staan we in de commandostand. Dat is begrijpelijk. Maar we moeten straks de complexiteit meer ruimte geven, weer oog hebben voor sociaal, economisch en duurzaam perspectief, naast het medische dat nu de overhand heeft. Voor corona wisten we ook al dat het met de vergrijzing niet de goede kant op ging. Nu is de tijd om stappen voorwaarts te zetten.

Hoe gaan we zorgzame wijken ontwikkelen? Welk beroep kun je doen op burgers? Er is niet één model. Hoe een zorgzame wijk eruit ziet, weet je pas na een goede analyse van de wijk. Zorg- en welzijnsorganisaties moet je bij de analyse betrekken. De mededingingsbepalingen schrijven voor datde wijkverpleging in meerdere wijken moet werken. Maar als je de wijk en buurt belangrijker wil maken, moet je die eis misschien loslaten. Van zorgpartijen vraagt het om niet alleen medisch curatief te kijken, maar ook het sociale en publieke domein te betrekken. De buurt moet in de genen van zorg en welzijn zitten.’

Interview: Rutger Oolbekkink en Jasper Klapwijk
Tekst: Marijke Bovens

Ook interessant / voor u geselecteerd

cover robert
Het verpleeghuis van de toekomst is een zorgzame buurt
21 oktober 2020

Buurtzorg, waarbij burgers, verpleeghuizen, welzijns- en zorgvoorzieningen, scholen, culturele verenigingen en…

Lees Verder »
duurzaam bewonersbedrijf
Vijf succesfactoren voor een duurzaam bewonersbedrijf
20 oktober 2020

Woningcorporaties en projectontwikkelaars waren wat sceptisch: de bouw zou te duur uitvallen en de zorg niet…

Lees Verder »
trends
Blog: over de waarde van rouwen en huiselijkheid
15 oktober 2020

In dit blog gaat Tjitske Zuidema in op een prachtig interview van Lidewij Ekelkoort, dat onlangs verscheen in…

Lees Verder »
alexander
Impressie expertmeeting ZorgSaamWonen
15 oktober 2020

Op woensdag 30 september was het tijd om als experts weer (digitaal) bij elkaar te komen. Tijdens de eerste…

Lees Verder »
ecodorp zuiderveld afbeelidng
Ecodorp Zuiderveld: zorg voor elkaar en omgeving
14 oktober 2020

Marian Aarts wist niet wat haar te wachten stond toen ze in 2015 lid werd van de Coöperatieve Vereniging…

Lees Verder »
foto els
Alleen, maar niet eenzaam in woongemeenschap Oosterburen
13 oktober 2020

‘Het is gewoon erg leuk’, zegt de 64-jarige Els van Zon over het wonen in woongemeenschap Oosterburen in Den…

Lees Verder »
kroondomein 1
Oranjepark in Ermelo verbindt generaties
7 oktober 2020

Het Oranjepark in Ermelo wordt een meergeneratiebuurt. Deze transformatie is in volle gang. Het oude…

Lees Verder »
foto rick
'Geef mensen die anders zijn de ruimte'
6 oktober 2020

Rick Kwekkeboom is lector Langdurige Zorg en Ondersteuning aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Ze gaf…

Lees Verder »
ere
Voorlezen als ontspanning en verbinding voor en met ouderen
2 oktober 2020

Het is vandaag, vrijdag 2 oktober, Nationale Ouderendag. Op deze dag lezen bekende en onbekende Nederlanders…

Lees Verder »
eenzaamheid ouderen
'Welzijn krijgt te weinig aandacht in tijden van corona'
24 september 2020

Welzijn krijgt in tijden van corona niet de aandacht die het verdient, stelt hoogleraar Theo van Tilburg in een…

Lees Verder »
hugo foto
Bewustwording over eenzaamheid groeit
24 september 2020

ZorgSaamWonen hield een interview met expert Hugo van den Beld over het onderwerp eenzaamheid. Hoe staat het…

Lees Verder »
foto rick
Vijf vragen over eenzaamheid aan: Rick Kwekkeboom
24 september 2020

ZorgSaamWonen sprak met expert Rick Kwekkeboom over eenzaamheid en stelde haar hierover vijf vragen. Rick…

Lees Verder »
hoofdfoto thuishuis
Gezellig oud worden doe je samen
24 september 2020

Scootmobieltochtjes, klapstoelgesprekken en Thuisbusbingo’s. Stichting Thuishuis Woerden keek in de corona-…

Lees Verder »
de linde
'Een goed ontwerp begint binnen'
21 september 2020

Een goed ontwerp begint binnen. Dat is de visie van architect Louis Banning die niet voor niets zijn bureau …

Lees Verder »
gemengd wonen 1
(Weer) meetellen door gemengd wonen
18 september 2020

Iris Rook deed voor haar master Human Geography aan de Universiteit Utrecht een afstudeerstage bij…

Lees Verder »
groter
Landelijke inventarisatie 'Zorgzame gemeenschappen in kaart' van start
18 september 2020

Op dinsdag 15 september is de landelijke inventarisatie van bewonerscollectieven in welzijn, zorg en wonen…

Lees Verder »
ella vogelaar
Nederland Zorgt voor Elkaar lanceert Ella Vogelaar Academie
4 september 2020

Op zaterdag 5 september lanceerde onze partner Nederland Zorgt voor Elkaar de Ella Vogelaar Academie voor…

Lees Verder »
babbeltruc
Campagne Senioren en Veiligheid in september
2 september 2020

Om ouderen een veiliger gevoel te geven, start op 1 september vanuit het Ministerie van Justitie en Veiligheid…

Lees Verder »
checken
Dit wist je nog niet over een zorgverzekering
28 augustus 2020

Online is tegenwoordig genoeg informatie te vinden over de zorgverzekering, echter bewijst dat de praktijk dat…

Lees Verder »
ouderen en corona
Gemeenten zetten zich in voor betere gezondheid en welbevinden senioren
26 augustus 2020

De gemeenten Papendrecht, Rotterdam, Vlaardingen en Dordrecht werken binnen het project 'Senioren sterker maken…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.