Langs drie wegen ontwikkelen we voorzorgcirkels

senior mevrouw

Henk Geene verzorgt op het ZorgSaamWonen Congres op 8 september een sessie over voorzorgcirkels. In een reeks van vijf artikelen neemt hij ons alvast mee in het fenomeen voorzorgcirkels en wat we van zijn sessie op het ZorgSaamWonen Congres kunnen verwachten. Dit is het vierde artikel in de reeks.

In Oost-Brabant ontwikkelen we momenteel langs drie wegen de voorzorgcirkels:

-bij de huurappartementen en huurwoningen van de woningcorporatie

-bij de thuiszorgorganisatie

-in wijken en dorpen

In dit vierde artikel in de reeks over de voorzorgcirkels ga ik in op deze drie wegen.

De woningcorporatie
De woningcorporatie is intensief betrokken geweest bij de ontwikkeling van de voorzorgcirkels middels het participeren in het zorgcirkelkwartet. In het zorgcirkelkwartet zit één medewerker van de thuiszorg, één medewerker van de welzijnsorganisatie en één medewerker van de woningcorporatie.

In de huurwoningen en huurappartementen van de woningcorporaties in Nederland woont 20 ά  25 % van de ouderen. Als het hier lukt om voorzorgcirkels te ontwikkelen, dan bedient de corporatie een substantieel deel van de ouderen in Nederland.

Een tweede reden om hier te starten, ligt in het gegeven van de nabijheid: in huurwoningen en huurappartementen wonen de ouderen dicht bij elkaar. Het uitgangspunt is dat de leden van een voorzorgcirkel op loop- en fietsafstand van elkaar wonen. Zeker gezien het gegeven dat nu en in de nabije toekomst nagenoeg alle mensen tot het einde van hun leven thuis blijven wonen, is nabijheid een vereiste. Het grootste deel van de dagelijkse, niet fysieke zorg aan thuiswonende, zorgafhankelijk ouderen, zal geleverd (gaan) worden door gezonde, vitale ouderen. Dicht bij elkaar wonen, is dan wel zo handig.

Als we de voorzorgcirkels gaan ontwikkelen in de huurappartementencomplexen, nemen we allereerst contact op met de bewonerscommissie. We leggen de problematiek uit die de vergrijzing van onze maatschappij met zich meebrengt en motiveren de bewonerscommissie om samen met ons  de uitnodigingsbrief te schrijven aan de bewoners. In de uitnodigingsbrief leggen we het probleem van de vergrijzing uit en vragen we de bewoners om op een vastgesteld moment hierover met elkaar in gesprek te gaan.

Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomst is de opgestelde vragenlijst, met behulp waarvan we inventariseren of de oudere een netwerk om zich heeft gebouwd. Verder inventariseren we welke hulp de gezonde, vitale oudere kan en wil bieden en wat de hulpvragen zijn. We zien dan dat op het moment dat we de ingevulde vragenlijsten met elkaar doornemen, spontaan hulpaanbod en hulpvraag aan elkaar gekoppeld worden.

Onze ervaring is dat drie bijeenkomsten met bewoners van de corporatiewoningen, voldoende zijn om tot een voorzorgcirkel te komen.

Sinds kort hanteren we ook de video-kaart om tot genoemde inventarisaties te komen. Daarover in het volgende artikel meer.

De thuiszorgorganisatie
De aanpak bij de thuiszorgorganisatie is weer van een heel andere aard. We gebruiken het moment van “indicatiestelling thuiszorg”, om in gesprek te komen met de oudere en zijn omgeving over de noodzaak van het ontwikkelen van een hulp- en steunstructuur om zich heen. We kiezen voor dit moment omdat er sprake is van een urgentiebeleving, als de nood zo hoog is dat een indicatie thuiszorg geëigend is. De wijkverpleegkundige die de indicatie uitspreekt, legt uit dat de thuiszorg alleen de fysieke zorg kan bieden en dat de overige hulp en steun vanuit een op te zetten netwerk geleverd zal moeten worden. Zowel de betrokkene zelf  als zijn/haar directe omgeving, zien de noodzaak van een hulp- en steunstructuur dan wel in. Dit is een essentieel verschil met de andere twee routes waarlangs voorzorgcirkels worden ontwikkeld. Daar is de urgentiebeleving in veel mindere mate aanwezig.

Door een van de wijkverpleegkundigen van de thuiszorgorganisatie, die meedoet aan de pilots, is inmiddels een voorzorgcirkelspel ontwikkeld.

Het spel is een rond bord met drie cirkels. Deze cirkels zijn weer onderverdeeld in verschillende vakken zoals, familie, buurt, vrijwilligers, kennissen en vrienden. De buitenste cirkel betreft mensen die verder weg wonen en dus niet dagelijks langs kunnen komen. De middelste cirkel is voor mensen die wat dichterbij wonen en de binnenste kring is voor mensen die dicht bij de cliënt  staan en ook gemakkelijk bij de cliënt  op bezoek kunnen komen. Op deze manier kan snel inzichtelijk gemaakt worden hoe bij  de cliënt de situatie er uit ziet en hoe  deze zelf een voorzorgcirkel kan creëren.

 Voorzorgcirkels in buurten en wijken
Bij deze derde route spelen de ouderenorganisaties zoals die van de KBO
(Katholieke Bond voor Ouderen) een belangrijke rol.

De lokale ouderenorganisaties organiseren bijeenkomsten met als doel om ouderen er bewust van te maken, dat de vergrijzing zo toeneemt dat er onvoldoende zorgpersoneel is voor alle hulpvragen. Met andere woorden:  de ouderen zelf zijn aan zet. Met name de gezonde, vitale ouderen zullen de hand moeten reiken aan de zorgafhankelijke ouderen. Vóór de pauze wordt de problematiek van de vergrijzing uitgelegd en na de pauze gaat men in groepjes overleggen over de voorzorgcirkels. De ouderen zitten dan per straat of een groepje straten bij elkaar.

Een probleem bij deze benaderingswijze, vergeleken met de benaderingswijze in het geval van de huurappartementencomplexen, is het doorgaans ontbreken van voldoende sociale cohesie in de wijken. Vergeleken met de individuele aanpak vanuit de indicatiestelling thuiszorg, is het urgentiebesef bij veel ouderen bij deze derde route, nog onvoldoende  aanwezig.

Op dit moment hebben de meeste 75 plussers nog een attitude van: Ik ben nu nog gezond, er is nu nog niets aan de hand. De meeste komen pas in actie als zich een concreet probleem aan dient, al zie ik sinds kort een lichte verschuiving in de richting van voorzichtig  voorsorteren op het ouder worden.

Henk Geene verzorgt een praktijksessie op het ZorgSaamWonen Congres over voorzorgcirkels. Meer informatie over het congres vind je op de website van het ZorgSaamWonen Congres. Je kunt je natuurlijk ook direct aanmelden >>

Ook interessant / voor u geselecteerd

Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd
30 mei 2022

Op 16 mei 2022 is op het congres Thuis in de Wijk de Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd. De…

Lees Verder »
Stoere huisjes in community-wijk
5 december 2022

Veel inspraak bij een woningbouwproject hebben toekomstige bewoners meestal niet, maar in Roermond deden ze dat…

Lees Verder »
Groene Hof Gouda: een mooi initiatief waarvan er meer mogen volgen
5 december 2022

Zelfstandig wonen met een eigen voordeur, maar tegelijkertijd een beetje omzien naar elkaar, het kan in de…

Lees Verder »
Alleen met nieuwe stenen heb je nog geen leeftijdsvriendelijke wijk
2 december 2022

Hetti Willemse en Ad van Elzakker leggen buurtvisies af. Voor deze derde buurtvisite reist het duo naar West…

Lees Verder »
Partner aan het woord - Fiveth
30 november 2022

Fiveth is partner van ZorgSaamWonen. In dit artikel maak je kennis met Fiveth, wat zij doen en waarom ze bij…

Lees Verder »
Toolkit voor de wensen en behoeften van ouderen
30 november 2022

Hoe kunnen ouderen op een fijne manier oud worden in hun eigen omgeving? Daarvoor is het belangrijk om goed te…

Lees Verder »
Voor altijd mijn liefje
28 november 2022

Over mantelzorg, maar vooral over liefde en geduld bij het zorgen voor mensen met dementie

Lees Verder »
Nieuwbouwproject Casa Vita: “Subsidies ‘key’ voor realisatie ontmoetingsruimten”
25 november 2022

Een gezonde woon- en leefgemeenschap, dat is het uitgangspunt van nieuwbouwproject Casa Vita in Pijnacker. Met…

Lees Verder »
Projectleider Nieuwe Diensten en Concepten
25 november 2022

Amstelring heeft een vacature beschikbaar voor een projectleider nieuwe diensten en concepten. Het gaat om een…

Lees Verder »
Onbeperkt meedoen
23 november 2022

Gemeenschapszin, ontmoeting en verbinding zijn de smaakmakers van de inclusieve wijk. Hoe voegen we die toe aan…

Lees Verder »
Kabinet neemt regie op passende woonruimte voor ouderen
23 november 2022

Door woningbouw te versnellen, ouderen beter te informeren en ontzorgen in hun verhuizing en de leefomgeving te…

Lees Verder »
De oplossing van de problemen die vergrijzing met zich meebrengt ligt in het voortraject
22 november 2022

Henk Geene schreef eerder over de voorzorgcirkels. Hij zal de komende tijd weer regelmatig publiceren over…

Lees Verder »
Warm Burgerschap
21 november 2022

Een bewerking van de pitch van Joop Hofman (Rode Wouw BV) tijdens het festival Samen Buurten op 14 november.

Lees Verder »
Samen Buurten: een dag vol inspiratie om de netwerkbeweging 2023 in gang te zetten
21 november 2022

Hoe creëer je en behoud je fijne buurten om in te wonen, te werken en te leven? Deze vraag stond op maandag 14…

Lees Verder »
Zorgzame buurten; model voor de zorg van de toekomst
18 november 2022

Liesbeth De Donder is professor Agogische Wetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel. Samen met haar team…

Lees Verder »
Een huiskamer voor Akkrum en Nes
16 november 2022

Een onverwacht maar welkom uitvloeisel van Leeuwarden Fryslân Culturele Hoofdstad in 2018 (LF2018), dat is de…

Lees Verder »
Stimuleringsregeling Wonen en Zorg gaat door
15 november 2022

Is de Stimuleringsregeling Wonen en Zorg (SWZ) ook in 2023 aan te vragen? Lees het antwoord op deze vraag,…

Lees Verder »
'Een lonkend perspectief zo sterk als een vuurtoren' - 12 verhalen over gemeenschapsgericht leiderschap
11 november 2022

Wat gebeurt er in een organisatie die meer ruimte wil maken voor communities in buurten en wijken?

Hoe…

Lees Verder »
Geef me de Vijf: Bernard Smits
10 november 2022

Voor deze editie van de rubriek Geef me de Vijf is gesproken met Bernard Smits, bestuurder van de WBVG,…

Lees Verder »
Maak zorg onderdeel van vastgoedontwikkelingen
9 november 2022

De zorgvraag gaat omhoog. Nederland vergrijst en groeit. Dit vraagt om meer geld en ruimte voor de zorg.…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.