Langs drie wegen ontwikkelen we voorzorgcirkels

senior mevrouw

Henk Geene verzorgt op het ZorgSaamWonen Congres op 8 september een sessie over voorzorgcirkels. In een reeks van vijf artikelen neemt hij ons alvast mee in het fenomeen voorzorgcirkels en wat we van zijn sessie op het ZorgSaamWonen Congres kunnen verwachten. Dit is het vierde artikel in de reeks.

In Oost-Brabant ontwikkelen we momenteel langs drie wegen de voorzorgcirkels:

-bij de huurappartementen en huurwoningen van de woningcorporatie

-bij de thuiszorgorganisatie

-in wijken en dorpen

In dit vierde artikel in de reeks over de voorzorgcirkels ga ik in op deze drie wegen.

De woningcorporatie
De woningcorporatie is intensief betrokken geweest bij de ontwikkeling van de voorzorgcirkels middels het participeren in het zorgcirkelkwartet. In het zorgcirkelkwartet zit één medewerker van de thuiszorg, één medewerker van de welzijnsorganisatie en één medewerker van de woningcorporatie.

In de huurwoningen en huurappartementen van de woningcorporaties in Nederland woont 20 ά  25 % van de ouderen. Als het hier lukt om voorzorgcirkels te ontwikkelen, dan bedient de corporatie een substantieel deel van de ouderen in Nederland.

Een tweede reden om hier te starten, ligt in het gegeven van de nabijheid: in huurwoningen en huurappartementen wonen de ouderen dicht bij elkaar. Het uitgangspunt is dat de leden van een voorzorgcirkel op loop- en fietsafstand van elkaar wonen. Zeker gezien het gegeven dat nu en in de nabije toekomst nagenoeg alle mensen tot het einde van hun leven thuis blijven wonen, is nabijheid een vereiste. Het grootste deel van de dagelijkse, niet fysieke zorg aan thuiswonende, zorgafhankelijk ouderen, zal geleverd (gaan) worden door gezonde, vitale ouderen. Dicht bij elkaar wonen, is dan wel zo handig.

Als we de voorzorgcirkels gaan ontwikkelen in de huurappartementencomplexen, nemen we allereerst contact op met de bewonerscommissie. We leggen de problematiek uit die de vergrijzing van onze maatschappij met zich meebrengt en motiveren de bewonerscommissie om samen met ons  de uitnodigingsbrief te schrijven aan de bewoners. In de uitnodigingsbrief leggen we het probleem van de vergrijzing uit en vragen we de bewoners om op een vastgesteld moment hierover met elkaar in gesprek te gaan.

Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomst is de opgestelde vragenlijst, met behulp waarvan we inventariseren of de oudere een netwerk om zich heeft gebouwd. Verder inventariseren we welke hulp de gezonde, vitale oudere kan en wil bieden en wat de hulpvragen zijn. We zien dan dat op het moment dat we de ingevulde vragenlijsten met elkaar doornemen, spontaan hulpaanbod en hulpvraag aan elkaar gekoppeld worden.

Onze ervaring is dat drie bijeenkomsten met bewoners van de corporatiewoningen, voldoende zijn om tot een voorzorgcirkel te komen.

Sinds kort hanteren we ook de video-kaart om tot genoemde inventarisaties te komen. Daarover in het volgende artikel meer.

De thuiszorgorganisatie
De aanpak bij de thuiszorgorganisatie is weer van een heel andere aard. We gebruiken het moment van “indicatiestelling thuiszorg”, om in gesprek te komen met de oudere en zijn omgeving over de noodzaak van het ontwikkelen van een hulp- en steunstructuur om zich heen. We kiezen voor dit moment omdat er sprake is van een urgentiebeleving, als de nood zo hoog is dat een indicatie thuiszorg geëigend is. De wijkverpleegkundige die de indicatie uitspreekt, legt uit dat de thuiszorg alleen de fysieke zorg kan bieden en dat de overige hulp en steun vanuit een op te zetten netwerk geleverd zal moeten worden. Zowel de betrokkene zelf  als zijn/haar directe omgeving, zien de noodzaak van een hulp- en steunstructuur dan wel in. Dit is een essentieel verschil met de andere twee routes waarlangs voorzorgcirkels worden ontwikkeld. Daar is de urgentiebeleving in veel mindere mate aanwezig.

Door een van de wijkverpleegkundigen van de thuiszorgorganisatie, die meedoet aan de pilots, is inmiddels een voorzorgcirkelspel ontwikkeld.

Het spel is een rond bord met drie cirkels. Deze cirkels zijn weer onderverdeeld in verschillende vakken zoals, familie, buurt, vrijwilligers, kennissen en vrienden. De buitenste cirkel betreft mensen die verder weg wonen en dus niet dagelijks langs kunnen komen. De middelste cirkel is voor mensen die wat dichterbij wonen en de binnenste kring is voor mensen die dicht bij de cliënt  staan en ook gemakkelijk bij de cliënt  op bezoek kunnen komen. Op deze manier kan snel inzichtelijk gemaakt worden hoe bij  de cliënt de situatie er uit ziet en hoe  deze zelf een voorzorgcirkel kan creëren.

 Voorzorgcirkels in buurten en wijken
Bij deze derde route spelen de ouderenorganisaties zoals die van de KBO
(Katholieke Bond voor Ouderen) een belangrijke rol.

De lokale ouderenorganisaties organiseren bijeenkomsten met als doel om ouderen er bewust van te maken, dat de vergrijzing zo toeneemt dat er onvoldoende zorgpersoneel is voor alle hulpvragen. Met andere woorden:  de ouderen zelf zijn aan zet. Met name de gezonde, vitale ouderen zullen de hand moeten reiken aan de zorgafhankelijke ouderen. Vóór de pauze wordt de problematiek van de vergrijzing uitgelegd en na de pauze gaat men in groepjes overleggen over de voorzorgcirkels. De ouderen zitten dan per straat of een groepje straten bij elkaar.

Een probleem bij deze benaderingswijze, vergeleken met de benaderingswijze in het geval van de huurappartementencomplexen, is het doorgaans ontbreken van voldoende sociale cohesie in de wijken. Vergeleken met de individuele aanpak vanuit de indicatiestelling thuiszorg, is het urgentiebesef bij veel ouderen bij deze derde route, nog onvoldoende  aanwezig.

Op dit moment hebben de meeste 75 plussers nog een attitude van: Ik ben nu nog gezond, er is nu nog niets aan de hand. De meeste komen pas in actie als zich een concreet probleem aan dient, al zie ik sinds kort een lichte verschuiving in de richting van voorzichtig  voorsorteren op het ouder worden.

Henk Geene verzorgt een praktijksessie op het ZorgSaamWonen Congres over voorzorgcirkels. Meer informatie over het congres vind je op de website van het ZorgSaamWonen Congres. Je kunt je natuurlijk ook direct aanmelden >>

Ook interessant / voor u geselecteerd

Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd
30 mei 2022

Op 16 mei 2022 is op het congres Thuis in de Wijk de Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd. De…

Lees Verder »
Collectief wonen, een serieus alternatief
1 juli 2022

Een andere kijk op wonen stond centraal tijdens de bijeenkomst ‘Stapel op collectief wonen’ die ZorgsaamWonen…

Lees Verder »
Extra steun voor lokale netwerken voor vrijwillige zorg
28 juni 2022

Het Oranje Fonds roept lokale netwerken die zorg door vrijwilligers mogelijk maken op om zich te melden voor de…

Lees Verder »
Inschrijving ZorgSaamWonen Award 2022 geopend!
27 juni 2022
De inschrijving van de prijsvraag ‘Buurtroutes’ – plekken voor ontmoeting is geopend. We zijn op zoek naar ideeën…
Lees Verder »
Bijeenkomst zorgvastgoed.nl biedt veel nieuwe inzichten
21 juni 2022

Op woensdag 25 mei kwamen partners, professionals en genodigden van Zorgvastgoed.nl bij elkaar voor een…

Lees Verder »
De ontwikkeling van voorzorgcirkels op hoofdlijnen
20 juni 2022

Henk Geene verzorgt op het ZorgSaamWonen Congres op 8 september een sessie over voorzorgcirkels. In een reeks…

Lees Verder »
Vitale Woongemeenschappen vragen permanent onderhoud
20 juni 2022

Vitale woongemeenschappen zijn van groot belang. Professor Anja Machielse van de Universiteit voor Humanistiek…

Lees Verder »
Rapport: Je huis een thuis, nu en later
15 juni 2022

55-plussers spelen een steeds belangrijkere rol op de woningmarkt en blijven langer zelfstandig wonen. Door de…

Lees Verder »
Blue Zones als inspiratie voor wooncomplex met ontmoetingsruimte
14 juni 2022

Het kantoorpand Melkemastate in Leeuwarden wordt omgetoverd tot een wooncomplex met een speciale…

Lees Verder »
De woningopgave draait niet alleen om aantallen
14 juni 2022

Met de nadruk op bouwen, bouwen, bouwen lopen we het risico de mens uit het oog te verliezen . De focus ligt…

Lees Verder »
Lunchlezing 12 oktober: naar verantwoorde rebellie
9 juni 2022

Het platform ZorgSaamWonen organiseert in oktober de derde lunchlezing van 2022. In dit artikel lichten we voor…

Lees Verder »
Bewonersparticipatie: verken je buurt
8 juni 2022

Op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) is onlangs een artikel verschenen over de…

Lees Verder »
Het zijn de kleine dingen die het doen
3 juni 2022

Je thuis voelen in een verpleeghuis, kan dat? Na een leven lang vrijheid in je eigen huis en omgeving?

Lees Verder »
Geef me de Vijf: Michiel Wijnen
2 juni 2022

In een nieuwe editie van Geef me de Vijf, is het de beurt aan Michiel Wijnen van Zenzo Maatschappelijk Vastgoed…

Lees Verder »
Resultaten onderzoek ouderenhuisvesting bekend
1 juni 2022

Woonbehoefte ouderen in Gemeente Zwolle onderzocht: ouderen willen langer zelfstandig blijven wonen, ook als…

Lees Verder »
We zijn stapel op collectief wonen!
31 mei 2022

ZorgSaamWonen en WBVG (Woningbouw Vereniging Gelderland) hebben de handen ineen geslagen voor een seminar “…

Lees Verder »
Reinaerde Pratumplaats in Utrecht officieel geopend
30 mei 2022

Reinaerde Pratumplaats is een mooie woonplek geworden voor mensen met een (licht)verstandelijke beperking, waar…

Lees Verder »
Minidocumentaire over de Thuisplusflat in Rotterdam
25 mei 2022

Op de website van de Taskforce Wonen en Zorg is onlangs een minidocumentaire gelanceerd over de Thuisplusflats…

Lees Verder »
Handreiking Vitale Woongemeenschappen
24 mei 2022

De gemeente Rotterdam vindt het belangrijk dat het wonen in een seniorencomplex wordt ervaren als een plek waar…

Lees Verder »
Voorsorteren op het ouder worden
23 mei 2022

Dit is de tweede aflevering van de reeks van vijf artikelen van Henk Geene over de voorzorgcirkels. Vijf jaar…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.