Auteur: Yvonne Witter

Ouderen wonen steeds langer thuis. Daarvan zijn ze zich ook bewust. Maar de meeste ouderen, zeker de young elderly persons, de yeps of vitalo’s genoemd houden zich nauwelijks bezig met de toekomst, zo blijkt uit het recente onderzoek van I&O research in opdracht van Trouw.

De meerderheid van de ouderen rekent op het langer thuis wonen, maar onderneemt niets om woning te verbeteren, dat blijkt uit peilingen van Lang zult u wonen in 2018 en de ouderenorganisatie ANBO in 2019. Tegelijkertijd waarschuwt het SCP in haar rapport Zorg voor thuiswonende ouderen dat de eigen kracht, vaardigheden en mogelijkheden van ouderen en hun netwerken geregeld worden overschat (SCP, 2019).  Diverse organisaties proberen door voorlichting op maat te geven aan te sluiten bij de vaardigheden van de ouderen en hen te helpen bij de bewustwording van langer thuis. Hieronder een greep uit de vele trends op het terrein van voorlichting.

Verhuisadviseurs
Voor de ene oudere is het bezoek van een verhuisadviseur, doorstroommakelaar of wooncoach plezierig. Deze is vaak in dienst bij een corporatie, gemeente of welzijnsorganisatie en denkt met de oudere mee. Soms is verhuizen de beste optie, soms zijn woningaanpassingen voldoende of is er vraag op een ander terrein die een oplossing kan bieden om langer thuis te wonen, zoals het regelen van maaltijden of vervoer. Ouderenbonden werken met vrijwillige ouderenadviseurs. Om op laagdrempelige wijze ouderen te bereiken die normaal gesproken minder snel afkomen op bijeenkomsten kunnen voorlichtingsprojecten voor en door ouderen helpen, zoals de seniorenateliers in Rotterdam.

Modelwoningen
Voor de andere oudere kan het helpen een woonproject te bezoeken. Corporaties organiseren nog wel eens bezoeken naar mogelijke alternatieve woonvormen, zodat ouderen een beeld krijgen. Sommige ouderen vinden het fijn nom met familie en kennissen een bezoek te brengen aan één van de vele modelwoningen met technologische snufjes, zoals de iZi ervaarwoning in Den Haag, de comfortwoning in Rotterdam en het beleefhuis in Hoogeveen. Of door kennis te maken met TOOS. TOOS staat voor Technologie voor Ouderen, Om de hoek verkrijgbaar en Slim en is een rondreizend technologiehuisje aan de hand waarvan vrijwilligers in gesprek gaan met ouderen over langer thuis wonen en het laagdrempelige gebruik van eenvoudige technologie.

Sociale netwerk
Het gaat niet alleen om de woning, woonomgeving en het comfort maar ook om het sociale netwerk van mensen. Voor sommige ouderen is een project als Zorg voor later een uitkomst en wellicht belangrijker dan een verhoogde toiletpot of dan de pratende bloempot Tessa die mensen herinnert aan het innemen van medicijnen. Het project Zorg voor later is een voorbeeld van het versterken van sociale netwerk van ouderen. Het doel van het project is om ouderen bewust te maken van het belang van het hebben van een netwerk. En ouderen te leren hoe ze in een vroeg stadium hun netwerk kunnen uitbreiden zodat door onderlinge contacten wederzijds hulp geboden kan worden.  Vrijwilligers komen bij mensen thuis en gaan met hen in gesprek over het ouder worden en het sociale leven. 

Veilig, prettig thuis
Veiligheid is een ander belangrijk thema bij het langer thuis wonen. Corporaties Brabant Wonen en Brabant Zorg hebben samen met andere organisaties zoals de brandweer, het welzijnswerk, zorgorganisaties en corporatie Mooiland het project Veilig prettig thuis in de wijk ontwikkeld om voorlichting te geven over domotica, veiligheid, valpreventie en voeding. Het gaat om informeren en bewustwording. Zorgorganisatie Omring en de supermarkt DEEN werken onder andere samen op het terrein van het geven van voorlichting over voeding aan ouderen. En de ouderenbonden zijn bezig met voorlichting over babbeltrucs en over financiën. De Rabobank biedt voorlichting middels bijeenkomsten en een website IkWoonLeefZorg. Er is meer en overzichtelijke voorlichting nodig om ouderen bewust te maken van het langer thuis wonen. En het liefste op een manier die (beter) aansluit bij de beleefwereld. Dat vraagt om een groot palet aan voorlichting en aan creativiteit want de groep ouderen is zeer divers. De bereidheid iets te veranderen of aan te passen met het oog op de toekomst wordt wellicht groter naarmate de oplossingen betaalbaar, bereikbaar en prettig zijn.