Het doel is om met het oog op de vergrijzing en personeelstekorten efficiënter te werken en bij te dragen aan het langer zelfstandig wonen van senioren. Woonwenz vindt dat zij hierin een taak heeft omdat de corporatie meer doet dan louter woningen verhuren. “Het gaat ook om het creëren van een leefbare en veilige omgeving”. Dat zegt Hans Joore, buurtcoördinator bij Woonwenz. Voor De Zorggroep Limburg was het ook een logische stap. “Wij geloven in de kracht van zorgzame gemeenschappen en zijn op verschillende plekken bezig om hier aan bij te dragen”, zegt Ron Hensen, projectmanager Duurzame Zorg bij zorgorganisatie De Zorggroep.

Klein beginnen

Hans: “In eerste instantie zijn we met een klein aantal partijen als Incluzio Sociale Basis en Tzorg (organisatie voor hulp bij het huishouden) begonnen. Zo’n traject moet je niet met te veel organisaties starten want dan duurt het te lang. We zijn gaan verkennen wat we nodig hebben.” De gemeente Venlo schoof al gauw aan tafel. “Dit traject past binnen de ontwikkelingen waar we als gemeente mee bezig zijn,” zegt Ine Sijbers, beleidsadviseur Wmo bij de gemeente Venlo. “We willen meer gebiedsgericht werken en stevige wijknetwerken creëren die samen de zorg en ondersteuning voor bewoners organiseren.” De Ruysdonck bestaat uit 123 woningen waar mensen zelfstandig wonen. De gemiddelde leeftijd is 77 jaar. “Inmiddels ligt de leeftijd wat lager maar dat komt omdat er sinds enige tijd drie studenten wonen”, lacht Hans. De studenten verrichten vier uur per week vrijwilligerswerk in het complex. In ruil daarvoor krijgen ze huurkorting.

Hulpvragen

Enerzijds is er gewerkt aan het slimmer organiseren van zorg en welzijn. Ine: “Het is niet makkelijk om dat met elkaar te organiseren. Je hebt bijvoorbeeld te maken met bestaande inkoopafspraken. Echter, binnen een pilot is er alle ruimte om hierin te experimenten.” Anderzijds proberen de organisaties de informele zorg te verruimen en te komen tot gemeenschappen waarin mensen naar elkaar omzien. Ouderen willen graag wat voor anderen betekenen, maar weten niet altijd hoe. Daarom is welzijnsorganisatie Incluzio Sociale Basis erbij betrokken. Ron: “We begonnen met het ophalen van de behoeften. Dat hebben we op verschillende manieren gedaan. Zo zijn we langs alle bewoners gegaan met de vraag wat zij kunnen betekenen voor de buren en wat de buren zouden kunnen betekenen voor hen.” De medewerkers van de verschillende organisaties gebruikten een vragenlijst voor deze ‘achter-de-voordeur-gesprekken’. Daarnaast staan de professionals maandelijks om beurten in de ontmoetingshal. “We noemen dit de hal-gesprekken”, zegt Ron. Hans: “We horen wat er leeft en zo brengen we onze samenwerking ook weer onder de aandacht bij de bewoners.” Mensen kunnen hun hulpvraag opschrijven en in een speciale brievenbus doen. “We bespreken dat dan in het netwerkteam waar de betrokken professionals van organisaties inzitten en kijken wie op welke manier de vraag kan oppakken. We weten elkaar snel te vinden”, aldus Ron. Het viel Hans bij de gesprekken op dat mensen best tevreden zijn over hun woning in het complex. Met de opbrengst van de gesprekken is de welzijnsorganisatie Incluzio aan de slag gegaan. Zo zijn er plannen om ook in het weekend de ontmoetingsruimte te openen en bijvoorbeeld soep en brood te serveren. Daar blijkt behoefte aan.

Studenten helpen mee

Er gebeurt al veel in het complex. Zo organiseert Venlo.fit een beweeguurtje. Daar doen ook bewoners van het nabijgelegen verpleeghuis aan mee. Rond de flat ligt de Kwiek Beweegroute waar bewoners en buurtbewoners veelvuldig gebruik van maken. Een groep bewoners organiseert allerlei activiteiten samen met enkele vrijwilligers die niet in het complex wonen: kienen, koffieochtenden, maaltijden, carnavalsfeest, de paasbrunch en modeshows. Hans: “We hebben het beheer van de ontmoetingsruimte overgedragen aan de bewoners. Dat gaat goed, al is het wel kwetsbaar. Een 77-jarige bewoonster trekt al tien jaar de kar. Als zij omvalt, is het risico dat het instort. Toch weten we uit ervaring dat er weer anderen opstaan.” Ine knikt: “Dat moeten we leren: op de handen zitten en even pas op de plaats maken. Vaak staan er dan weer andere betrokkenen in de wijk op die het oplossen.” Hans vult aan: “Het is wel de reden geweest om met de studenten te beginnen. Het is moeilijk vrijwilligers te vinden en dan is het fijn dat de studenten ook een handje mee kunnen helpen.”

Doorontwikkeling

Soms is het schaalniveau van De Ruysdonck voldoende. “Voor de drie studenten is het aantal bewoners perfect, zo is het behapbaar”, zegt Ron. Voor het netwerkteam, waar de fysiotherapeut, thuiszorgmedewerker, hulp-bij-huishouden, buurtbeheerder enzovoort aan deelnemen, is de schaal wat aan de kleine kant om efficiënt te kunnen zijn. Daarom willen de initiatiefnemers van GeWoon Thuis Ruysdonck het gebied uitbreiden naar de hele wijk met een gebiedsgerichte aanpak en een echte domeinoverstijgende samenwerking. Daarbij kijken ze welke organisatie welke taken heeft en wat zij bij bewoners doen. Als dat helder is, kunnen ze kijken of er misschien een community builder nodig is. Wellicht kan er gebruik worden gemaakt van de SPUK-DOS-regeling, dat is de landelijke regeling ‘Specifieke uitkering domeinoverstijgend samenwerken’, ontwikkeld door het ministerie van VWS. De organisaties hebben in ieder geval allemaal 5000 euro in een potje gestopt voor voorkomende kosten. Daar kunnen ze alvast wat zaken uit financieren.

Reablement

In de doorontwikkeling van GeWoon Thuis in Ruysdonck is daarnaast het idee om een interventieprogramma reablement op te zetten. En zo binnen het gebied te komen tot een gezamenlijke daginvulling en dagbesteding waar activiteiten meer dan nu op elkaar worden afgestemd en aansluiten bij de behoeften van de inwoners.

Commitment

Wat zouden ze andere organisaties aanraden? Ron: “Inventariseer eerst de behoefte, maak gebruik van de energie en van de initiatieven die er al zijn en maak van daaruit logische vervolgstappen.” Hans vult aan: “Maak een plan en zoek complementaire partners erbij die commitment hebben en ook aangehaakt blijven.” Ine: “Houd focus. Neem af en toe rust om te kijken welke stappen gezet moeten worden en met wie. Dit kost tijd, maar het levert veel op” Verder noemen Ron, Ine en Hans nog zaken als goede communicatie: heb je hetzelfde beeld voor ogen? Maar ook: Maak gebruik van materiaal en bestaande kennis, zoals de handleiding DOS dat vanuit het programma Waardigheid en trots is ontwikkeld. Wees trots op wat je hebt bereikt. Blijf een ambassadeur voor het project.

Luisteren

Ron heeft ook veel baat gehad bij het werkbezoek aan de Thuisplusflat in Rotterdam. Binnenkort komen zij op bezoek. Ook hebben ze veel geleerd op de congressen van ‘Thuis in de wijk’. Dit keer vertellen ze er zelf hun verhaal en delen ze hun kennis en ervaringen binnen het project. Kom je luisteren?

Meer informatie over ‘GeWoon Thuis in Ruysdonck’? Bekijk het filmpje.