Studio BRUIS – Samen Buurten: zetje in de rug om wooncomplexen te vitaliseren

bruis

Op 29 april vond de tweede lunchlezing van het platform ZorgSaamWonen plaats, ditmaal verzorgd door onze expert Kees Penninx. Hij nam ons mee in de wereld van community-building; wat is het, waar is het goed voor en wat zijn kansen en bedreigingen? Ons persoonlijk lid José van Berkum schreef een verslag over de lezing. 

Had de methode Studio BRUIS-Samen Buurten het ingedutte appartementencomplex van mijn schoonvader zaliger een oppepper kunnen geven? Zodat hij meer mensen had leren kennen, zich had kunnen aansluiten bij activiteiten, er zelf aan had kunnen bijdragen? Waardoor hij zich minder eenzaam had gevoel en meer zijn eigen interesses had kunnen delen met gelijkgestemden? Want er gebeurde bijna niets meer in dat mooie complex met zijn atrium, terwijl uit de overlevering verhalen de ronde deden over een actieve bewonerscommissie, en allerlei activiteiten, met veel deelnemers en veel reuring.

Het wooncomplex van mijn schoonvader is een woon-zorgcomplex - geen sociale woningbouw - met een mix van gezonde en kwetsbare mensen. Het voldoet aan de beschrijving waaruit de methode BRUIS ontstaan is, namelijk een appartementencomplex met grotendeels oudere bewoners, waar weinig meer gebeurt. De veerkracht, de fut, is eruit en corona heeft het laatste beetje energie dat er was, opgeslurpt. Met als gevolg minder ontmoetingen, minder gebruik van gemeenschappelijke ruimtes, meer eenzaamheid.

De zorg bij politiek en beleidsmakers over deze ontwikkelingen – nog voor corona - leidde tot het ‘Experiment Vitale Wooncomplexen 2015 – 2017’ en de opdracht aan Kees Penninx van ActiveAge om een aanpak voor gemeenschapsvorming te ontwikkelen die bewoners helpt om in hun eigen wooncomplex te komen tot een bruisende woongemeenschap. Tien wooncomplexen, tien gemeentes en tien woningcorporaties, van Assen tot Den Bosch, en veel wetenschappelijke literatuur over o.a. empowerment, gemeenschapsvorming en groepsdynamica vormden de basis van het inmiddels wetenschappelijk geëvalueerde en erkende model. Inmiddels werkt Penninx vooral in Rotterdam en Vlaardingen, vertelt hij tijdens de lunchlezing van 29 april. En dan vooral in appartementencomplexen met sociale huur en een lage SES, en bewoners die gemiddeld 77 jaar zijn.

De methode Studio BRUIS– Samen Buurten werkt. Er ontstaat een nieuwe wooncultuur, een andere sfeer in het gebouw. Bewoners doen eerder mee met activiteiten en bekommeren zich om elkaar, starten zelf activiteiten en beheren de gemeenschappelijke ruimten. Er ontstaan allerlei clubjes: de wandelclub, breiclub, leesclub, al naargelang de belangstelling. Mensen vinden elkaar en doen meer dingen samen. Ook als er geen gemeenschappelijke ruimte is, werkt het. ‘Dat maakt mensen creatief. Want ook op verdiepingen, buiten of in de buurt (Huis van de wijk) kun je afspreken’.

Hoe krijgt Penninx dit voor elkaar?

Het begint bij de randvoorwaarden vooraf. In het wooncomplex moeten geen problemen spelen die eerst aandacht nodig hebben zoals langdurig achterstallig (fysiek) onderhoud, een grote onafgewerkte klachtenstroom van bewoners of slepende, alles verlammende conflicten (‘oorlog’). Daarnaast is een gezonde mix van kwetsbare en minder kwetsbare bewoners nodig, actieve steun van de corporatie en bewonerscommissie, een Initiatiefgroep van 3 à 5 enthousiaste bewoners en professionele agogische ondersteuning.

Als hieraan voldaan is, begint het echte werk: bewoners betrekken en activeren. Hen laten ervaren dat ze zelf hun leven in de flat een stuk plezieriger kunnen maken. Naast de initiatiefgroep is er een gesprekgroep van 12-16 mensen. ‘In het begin staan mensen in de mopperstand, want er deugt veel niet. En er wordt veel geroddeld. Door bij bewoners de juiste snaar te raken, lukt het toch om er samen wat moois van te maken’, licht Penninx toe. ‘Het uitgangspunt is in ieder geval dat het glas halfvol is. We benadrukken ‘what is strong’. In plaats van ‘what is wrong’ en dat uitgangspunt komt ook terug in onze aanpak tijdens de bijeenkomsten. Naast een klaagmuur hebben we bijvoorbeeld ook een draagmuur, waarop bewoners laten weten hoe het dan wel kan.

Door mensen elkaar te leren kennen en te werken aan sociale vaardigheden, bouwen of herstellen we de vertrouwensrelatie, gaan we van ‘ik’ naar ‘wij’ en bouwen we aan een toekomstbeeld. De methode Studio BRUIS biedt een veilige omgeving, waarin mensen dat durven en willen’.

De ondersteuning van de BRUIS-methode duurt gemiddeld een half jaar, en tijdens bijeenkomsten zijn ook een woonconsulent of complexbeheerder en bij voorkeur een sociale consulent aanwezig. Hun aanwezigheid kan een brug slaan naar de wijk en zorgen voor verdere BRUIS-activiteiten. Hoewel het de opzet is dat bewoners zelf activiteiten organiseren, en gemeenschappelijke ruimtes beheren, blijkt het fijn te zijn voor bewoners dat deze professionals beschikbaar en ‘aanklampbaar’ blijven.

Mijn schoonvader zal het niet meer meemaken, maar ik wens – juist na de eenzame coronatijd – de bewoners uit zijn appartementencomplex, en oudere bewoners in zijn algemeenheid , toe dat ze het leven weer kunnen oppakken. De methode BRUIS kan daarbij helpen. ‘Om’, met Hendrik Groen te spreken, ‘er samen nog wat moois van te kunnen maken’.

Op 15 juni vindt de derde lunchlezing van ZorgSaamWonen plaats. Bert van de Wijdeven verzorgt deze lunchlezing. Hij gaat het hebben over  de rol van jonge ouderen als een antwoord op de vergrijzing. Deze lezing is exclusief voor leden en partners van ZorgSaamWonen, dus word lid en neem gratis deel! Meer informatie en aanmelden >>

Kees Penninx schreef een reeks blogs over community building in een complex in Vlaardingen. Lees de blogs >>

Ook interessant / voor u geselecteerd

rere
Call for papers: Wonen en zorg verbinden voor kwetsbaren met zorgvraag
27 juli 2021

Een inclusieve samenleving vraagt een (woon)omgeving die inspeelt op de behoeften van kwetsbare mensen of…

Lees Verder »
foto hart van vathorst
Vijf jaar ontmoeting in Hart van Vathorst
27 juli 2021

Hart van Vathorst vierde in maart 2021 haar vijfjarig bestaan. Op een zonnige vrijdag bezoeken we, als…

Lees Verder »
ere
Ruimte maken voor ontmoeting: buurt als sociale leefomgeving
21 juli 2021

Betekenisvolle ontmoetingen komen niet zomaar tot stand. Om ervoor open te staan moet je je ergens ‘thuis’…

Lees Verder »
ere
Wonen en zorg als je wereld onvoorspelbaar is
20 juli 2021

Triade is een zorgorganisatie voor Flevoland en omgeving met voorzieningen voor gehandicaptenzorg en…

Lees Verder »
rtrt
Mooiste woonzorgcentrum van Nederland in monumentaal klooster
15 juli 2021

Het transformeren van een monumentaal pand vraagt om een precieze en specialistische aanpak. Want hoe maak je…

Lees Verder »
rtr
Buurtterras in Amersfoort verbindt bewoners en professionals
14 juli 2021

Toen stadsgeograaf en zelfstandig onderzoeker Erik van Marissing in Amersfoort kwam wonen, kende hij niemand.…

Lees Verder »
Foto: Peter van Beek
Samen oud worden in een Thuishuis
12 juli 2021

‘Dat is toch niets voor mij’, dacht Enny (59) toen haar dochter haar wees op het Thuishuis in Woerden. De…

Lees Verder »
ere
Turkse en Marokkaanse migrantenouderen kampen met eenzaamheid
9 juli 2021

Eenzaamheid onder Marokkaanse en Turkse migrantenouderen is veel hoger dan onder Nederlandse ouderen. Eerder…

Lees Verder »
rtr
Passende zorg voor ouderen thuis
8 juli 2021

Een groeiende groep (ruim 1,2 miljoen) 75-plussers in Nederland woont zelfstandig. Onder hen zijn ouderen die…

Lees Verder »
rtrt
Gestippeld wonen: de ideale woonvorm?
1 juli 2021

‘Dit is de ideale woonvorm voor ouderen’, zegt Bep van der Lit (83). Zij woont al 13 jaar in woongroep Terwijde…

Lees Verder »
tyt
Hoe architectuur het leven met dementie draaglijker kan maken
29 juni 2021

Zelfstandig wonen met dementie. Het is zelfs met alle geavanceerde technieken nog steeds een lastige opgave.…

Lees Verder »
rere
Pionier in hart en nieren
29 juni 2021

‘Hoe lang kan ik hier blijven wonen?’ Dat vraagt de 84-jarige Johanna Liese zich regelmatig af. Ze woont in een…

Lees Verder »
rtrt
Kleinschalig wonen met zorg in Flevoland
28 juni 2021

Amado is een Spaans en Portugees woord dat onder meer ‘geliefd’ en ‘dierbaar’ betekent. Dat vindt Marga…

Lees Verder »
rere
ZorgSaamWonen #1 2021
24 juni 2021

Het eerste magazine van dit jaar is een feit. In het magazine lees je onder andere hoe vastgoed een bijdrage…

Lees Verder »
fdfd
ZorgSaamWonen lanceert magazine Wonen met dementie
21 juni 2021

Het is tijd voor verandering. Dat zegt Francien van de Ven, manager op Ouderenlandgoed Grootenhout en naar…

Lees Verder »
rtr
Verbinden om welzijn te vergroten
14 juni 2021

Verbindingen leggen binnen en buiten de organisatie, dat is wat Pauline van der Zee, coördinator Welzijn …

Lees Verder »
we
Hoe samenwerking bijdraagt aan de leefbaarheid in wijken
10 juni 2021

Samenwerking tussen lokale partijen kan bijdragen aan het verbeteren van de leefbaarheid in wijken. Hoe? Dat…

Lees Verder »
r3re
Amadeushuis: wonen in je eigen ritme
7 juni 2021

In het Amadeushuis in Bergambacht maken medewerkers en bewoners gebruik van de kracht van muziek. Eric van der…

Lees Verder »
rtrt
ActiZ en Dutch Design Foundation gaan samenwerking aan
4 juni 2021

ActiZ en Dutch Design Foundation roepen ontwerpers op om samen actief aan de slag te gaan met het…

Lees Verder »
ere
Buurtcirkel nu ook over de grens én in de ouderenzorg actief
3 juni 2021

Het sociale netwerk Buurtcirkel verbindt mensen met een hulpvraag uit dezelfde buurt of wijk met elkaar. De…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.