Goed oud worden vraagt ook iets van de omgeving

Anja Machielse

Goed oud worden? Wat is het eigenlijk? En hoe doe je dat? In aanloop naar het Blue Zone Festival komt een aantal sprekers aan het woord. Dit keer kun je lezen over wat professor Anja Machielse, emeritus hoogleraar humanisme en sociale weerbaarheid aan de Universiteit voor Humanistiek, vindt van goed ouder worden. 
 

Anja heeft jarenlang onderzoek gedaan naar sociale relaties, kwetsbaarheid en eenzaamheid. Zij vindt dat er een ander perspectief op ouderen nodig is. Nog te vaak ziet zij dat ouderen aan de kant worden geschoven. “Je laat talenten onbenut. En ouderen  gaan zich ook gedragen alsof ze niet meer bijdragen.”  Wat vinden ouderen zelf belangrijk? Naast de basisbehoeften zoals veiligheid en een dak boven het hoofd zijn de sociale behoeften belangrijk. Dat betreft liefde en het gevoel van erbij horen. Daarnaast gaat het ook om zingeving. Om betekenisvol leven. Het is fijn als ouderen hun leven kunnen leiden volgens hun eigen waarden, doen wat zij zelf belangrijk vinden. Uit haar jarenlange onderzoek naar ouder worden en eenzaamheid weet ze dat bij het ouder worden het belang  van sociale relaties toeneemt. Een oudere krijgt meer te maken met verlieservaringen. Het netwerk krimpt, de gezondheid gaat achteruit, de sociale rol verandert, zeker als iemand stopt met werken. Die verlieservaringen leiden tot levensvragen over kwetsbaarheid, afhankelijkheid, eenzaamheid en zingeving. 

Anja verwijst naar onderzoek van onder andere Laura Carstensen waaruit blijkt dat ouderen selectiever worden in hun contacten. Ouderen hebben meer behoefte aan emotionele nabijheid, aan diepgaande contacten in plaats van oppervlakkige. Anja ziet hier een paradox ontstaan: ouderen hebben behoefte aan betekenisvol contact en tegelijkertijd zijn er minder mogelijkheden omdat het netwerk krimpt, mensen uit hun netwerk wegvallen door sterfte of ziekte en omdat de beperkingen toenemen. Mensen kunnen door gezondheidsproblemen minder ondernemen of door mobiliteitsproblemen minder aan activiteiten buiten de deur deelnemen.

De term ‘veerkracht’ duikt overal op bij praten over ouder worden. Anja vindt het een ingewikkelde term. “Het wordt gebruikt alsof het een eigenschap is. Het gaat over omgaan met veranderingen, met doorgaan met leven, het bijstellen van verwachtingen. Veerkracht is niet alleen een eigenschap. Het vraagt iets van een relatie. Hoe helpen mensen jou om veerkrachtig te zijn?”  Wat is  goed ouder worden?  Anja: “Goed ouder worden is een goed leven leiden samen met anderen. Een leven dat klopt met wat je belangrijk vindt, een leven  waarin je het beste uit jezelf kunt halen,  een leven waarin verliezen een plek krijgt. Goed ouder worden vraagt ook wat van de omgeving. Zijn er in de buurt voorzieningen en buurtbewoners, vrijwilligers, professionals die hulp en ondersteuning kunnen (en willen) bieden? Zijn er plekken van ontmoeting? Zijn er mogelijkheden voor participatie? Volgens Anja kunnen ouderen veel kennis en ervaring doorgeven. Laten we deze ‘generativiteit’ meer zien, benoemen en benutten. Dat helpt ouderen om goed oud te worden en de samenleving heeft daar baat bij. 

Meer weten? Anja Machielse geeft een lezing tijdens het Blue Zone Festival op 20 juni in Zwolle. Kijk voor meer informatie op bluezonefestival.nl.

Zie voor meer achtergrond over Anja, haar onderzoek en publicaties: anjamachielse.nl.
 

Ook interessant / voor u geselecteerd

Loket voor zorgzame buurten helpt buurtinitiatieven
23 april 2024

Zorgzame buurten en gemeenschappen hebben de toekomst, aldus Marcel Canoy, hoogleraar gezondheidseconomie en…

Lees Verder »
Van solo naar samen. Collectief wonen, iets voor jou?
22 april 2024

De provincie Gelderland heeft een werkboek gemaakt voor mensen die interesse hebben in collectief wonen. In dit…

Lees Verder »
Ik ben er, zorg jij dat ik gezien word?
17 april 2024

In Nederland krijgt een op de vijf Nederlanders dementie, daarvan woont nog 79% thuis.…

Lees Verder »
Toekomstbestendig wonen als gemeenschappelijke opgave
19 maart 2024

De community van ZorgSaamWonen bestaat uit verschillende soorten organisaties. Wat deze gemeen hebben is dat…

Lees Verder »
Burgerinitiatieven op het platteland
18 maart 2024

Onlangs verscheen het vernieuwde digitale magazine van Stedebouw & Architectuur. In deze editie zijn…

Lees Verder »
De kracht van verbeelding bij herbestemming zorgvastgoed
14 maart 2024

"Iedereen kan een huis bouwen", aldus Noël Josemans. Hij bouwde zelf zijn eigen huis; geheel van afval. “Gewoon…

Lees Verder »
Ontwikkeling van wooncirkels in Amsterdam
13 maart 2024

2023 besloten om het concept wooncirkel verder met elkaar te verdiepen. Het doel van dit project is onderzoeken…

Lees Verder »
Haast maken met nieuwe woonvormen voor ouderen
11 maart 2024

Met het toegewijde team ‘senioren en zorg’ richt AM zich op het ontwikkelen van…

Lees Verder »
Ecodorp Boekel, een vitale zone in Brabant
7 maart 2024

Ecodorp Boekel is een ‘blue zone’, al noemen ze het in Brabant een vitale zone. Met Ecodorp Boekel willen de…

Lees Verder »
Proeftuin d'Oude Raai: buurtgerichte aanpak helpt ouderen langer zelfstandig te worden
27 februari 2024

In Proeftuin d’Oude Raai; in Amsterdam-Zuid werken bewonersorganisaties, formele, en informele zorgorganisaties…

Lees Verder »
Goud voor Griffioen
31 januari 2024

Op een donderdagmiddag in januari zijn we bij Griffioen, de ontmoetingsplek in Nijmegen Oud-West waar iedereen…

Lees Verder »
Samenwerken aan ondersteuning Community-Care
26 januari 2024

Bouwen en zorgen zijn twee verschillende vakken. Vroeger leverde dat ook twee gescheiden werelden op. In de…

Lees Verder »
Zorgzame straten: burenhulp nader bekeken
15 januari 2024

Hoe ontstaat en organiseer je een zorgzame straat? Movisie zocht het uit in Rotterdam en Rijswijk, bij in…

Lees Verder »
Hoe zorg ík voor een zorgzame buurt?
4 januari 2024

Ik woon in de lelijkste wijk van ons stadje. Echt waar. Een bloemkoolwijk uit de jaren tachtig. Helemaal aan de…

Lees Verder »
Griffioen, de ontmoetingsplek van Nijmegen Oud-West
18 december 2023

De ZorgSaamWonen Award 2023 staat in de kast te pronken in het eetcafé van Griffioen. Begin oktober ontving…

Lees Verder »
Ouderen als oplossing
11 december 2023

In het boek ‘Ouderen als oplossing’, het jaarboek 2023 van Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, onderzoeken…

Lees Verder »
De beste COMMUNITY-CARE ontstaat in samenwerking met een zorgzame buurt
10 november 2023

Gastblog geschreven door: Wim G. Kromwijk

Te vaak wordt zorg geleverd zonder het netwerk van de klant…

Lees Verder »
Beter een goede buur dan een virtuele vriend
17 oktober 2023

De digitale publicatie Beter een goede buur dan een virtuele vriend is een handreiking voor iedereen die zijn…

Lees Verder »
Uitnodigende plekken voor ontmoeting
12 september 2023

Op 4 oktober aanstaande is het seminar ‘Ik zie je buiten!’. Het belooft om meerdere redenen een bijzonder…

Lees Verder »
BuurSaam IJsselstein: steunpunt in de wijk
11 september 2023

Als het nummer “Utrecht, mijn stad” uit de muziekinstallatie klinkt, barst het gezang echt los. De dertig…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.