Een lieve stad: zorgen voor elkaar in een superdiverse wijk

monique

Er staat steeds meer druk op buurten in de grote steden. In een aantal wijken wonen steeds meer kwetsbare burgers en samen leven is daar niet makkelijk. Monique Kremer, bijzonder hoogleraar actief burgerschap aan de UvA, vraagt zich af hoe 'de alledaagse attentheid' kan worden gestimuleerd.

Door: Martin Zuithof

Monique Kremer verwijst naar het thema 'lieve stad’ van Eberhard van der Laan. Hoe creëer je zo'n stad, zoals de in de in 2017 overleden oud-burgemeester van Amsterdam dat wilde? Ze constateert dat de alledaagse attentheid in de superdiverse stad steeds meer onder druk komt te staan. De 'superdiversiteit' van grote stadswijken neemt toe en dat zet de sociale cohesie onder druk. Toch signaleert ze veel bereidheid om attent te zijn. ‘Sinds de coronacrisis blijkt dat er meer bereidheid is om iets voor een ander te doen. Ook mensen met een migratieachtergrond doen graag iets voor de buurt. Daarbij gaat het om kleine dingen, zoals kleine hand- en spandiensten. De bereidheid is er wel, maar toch gebeurt het niet altijd.'

Een kwetsbare wijk heeft te maken met een opeenstapeling van ongeletterdheid, armoede en andere problemen. In hoeverre in zo’n omgeving nog kansen zijn voor ‘alledaagse attentheid’ bestudeerde ze in een onderzoek in Overtoomse Veld (‘Alledaagse attentheid in een superdiverse wijk’, 2019 https://www.moniquekremer.nl/publicatie/alledaagse-attendheid-in-een-superdiverse-wijk/). Kremer vraagt zich af in hoeverre de attentheid onder druk staat door de coronacrisis. Solidariteit en social distancing lijken een lastige combinatie. Maakt anderhalve meter afstand moeten houden hallo zeggen lastiger? Hoe lang houden mensen het dan vol attent te blijven?

Uit het onderzoek bleek dat alledaagse attentheid niet hetzelfde is als verplichte onderlinge zorg. Mensen hebben behoefte aan contact, maar komen niet achter elkaars voordeur. Tegelijk blijken portieken belangrijke openbare plekken voor ontmoeting. Ook een patatzaak en de kringloopwinkel blijken ‘attente plekken’ te zijn. Cafetaria Ali Patat is een goed voorbeeld van een ‘attente plek’. ‘Ali gaat niet alleen in gesprek met een persoon, maar met de hele zaak en benadert iedereen als Amsterdammer. Daarbij onderhoudt hij een boekenplankje met boeken over Amsterdam, en put daar veel gespreksstof uit. Ali Patat is een attente plek.’

In de Buurtzaak, een groot wijkcentrum in Overtoomse Veld, zouden veel ontmoetingen plaats moeten vinden. Maar niet iedereen ontmoet elkaar daar, buurtbewoners denken dat dit een centrum voor Turken en Marokkanen is. ‘De Buurtzaak heeft een aantal fysieke drempels: de ingang lijkt moeilijk te vinden, de grote trap lijkt niet voor ouderen toegankelijk en de lift is nogal verstopt.’

Voor het creëren van attente plekken zijn tijdens de coronacrisis belangrijk:

  • Fysieke laagdrempeligheid om mensen contact te kunnen laten leggen
  • Wijkcentra zouden weer open moeten gaan. Restaurants en cafés gaan inmiddels open, maar niet iedereen kan zich veroorloven daar naartoe te gaan.
  • Personeel moet contact stimuleren. Bijvoorbeeld in de kringloopwinkel is dat degene die achter de toonbank staat.  Iemand als Ali Patat gaat in gesprek, terwijl anderen dat niet doen.

Alledaagse attentheid gaat over grenzen van opleiding en migratieachtergrond heen, concludeert Kremer. Er moet een vorm van menging bestaan, maar ook heterogeniteit is van belang. Attentheid dient ook in de gebouwde omgeving gefaciliteerd te worden door bijvoorbeeld bankjes. Er is een centraal punt nodig voor zorgbehoevenden in de wijk. Ook de commerciële infrastructuur is belangrijk, zoals cafés en koffiecorners in de supermarkt. Er zou meer samengewerkt moeten worden tussen welzijnswerk en de commerciële sector. Hoewel de gevolgen van de anderhalvemetermaatschappij niet geheel duidelijk zijn, lijken mensen meer oog voor elkaar te hebben. De grote vraag is nu hoe we dat kunnen vasthouden.

 

 

Ook interessant / voor u geselecteerd

toukomst
'Breng zorg naar de mensen in plaats van naar een zorggebouw'
19 januari 2021

 De wondere wereld van wonen, zorg en welzijn.  Daarbinnen is Eelke Wiersma al jaren werkzaam in verschillende…

Lees Verder »
huisje foto
Het vinden van een andere woning begint bij dagdromen
18 januari 2021

In KleinWonen magazine, hét digitale tijdschrift  voor alle liefhebbers van klein wonen in Nederland en…

Lees Verder »
sdds
Toer door Nederland
18 januari 2021

ZorgSaamWonen heeft iets nieuws: Rondje langs de provincies, toer door Nederland. Met het rondje Nederland…

Lees Verder »
traplift ding
Onderzoek: kan juiste woning je uit het verpleeghuis houden?
13 januari 2021

Ouderen die in toegankelijke huizen wonen, hebben een kleinere kans om in een verpleeghuis terecht te komen.…

Lees Verder »
zo wonen wij
Mini-documentaire: zo wonen wij
13 januari 2021

Onze partner Woonzorg Nederland heeft een korte film gemaakt waarin we een kijkje kunnen nemen in het leven van…

Lees Verder »
vraagteken
Jouw vacature hier plaatsen?
13 januari 2021

Wil jij jouw vacature via ons platform delen met ruim 25000 woon- en zorgprofessionals? Dat kan! Stuur de…

Lees Verder »
frer
Onderzoek: kan juiste woning je uit het verpleeghuis houden?
13 januari 2021

Ouderen die in toegankelijke huizen wonen, hebben een kleinere kans om in een verpleeghuis terecht te komen.…

Lees Verder »
manwijl
Maanwijk toont nieuwe standaard van gezonde wijken
11 januari 2021

Onze rijksbouwmeester Floris Alkemade zei het al bij de lancering van de prijsvraag Who Cares in 2017: een stad…

Lees Verder »
frederique
‘Benut de kennis en kracht van huurders en hun organisaties’
7 januari 2021

Bouwen, bouwen, bouwen, dat adviseerde commissie Toekomst zorg thuiswonende ouderen in hun rapport ‘Oud worden…

Lees Verder »
actium bijgesneden
"Woont u nog fijn?"
6 januari 2021

Met deze vraag wil Anita Westerhoek samen met collega’s van woningcorporatie Actium huurders van 50 jaar en…

Lees Verder »
eeuwige vlammetjes
Het geluk van Vlaardingen: eeuwige vlammetjes
4 januari 2021

Kees Penninx van bureau ActivAge, en daarnaast expert van het platform ZorgSaamWonen, schrijft over…

Lees Verder »
thuis voelen ouderen groter
Onderzoek: hoe creëer je thuisgevoel onder bewoners in een wijk?
30 december 2020

Hoe creëer je een groter thuisgevoel onder bewoners in een wijk? En hoe voorkom je dat bewonersgroepen zich zo…

Lees Verder »
kampvuur in coronatijd groter
Het geluk van Vlaardingen: kampvuur in coronatijd
23 december 2020

Kees Penninx van bureau ActivAge, en daarnaast expert van het platform ZorgSaamWonen, schrijft over…

Lees Verder »
rene middelkoop
De vier elementen van succesvolle zorghuisvesting
23 december 2020

Bij het ontwikkelen van onze visie op zorgvastgoedconcepten, hebben we goed gekeken naar de succesvolle…

Lees Verder »
accountmanager zorg
Accountmanager Zorg
22 december 2020

BOERplay is met de uitbreiding van het verkoopteam op zoek naar een Accountmanager Zorg. 

Jouw…

Lees Verder »
marianne timmer
Persoonlijke pijn als motor
16 december 2020

Na een lange periode van lichamelijk inleveren, inleveren en nog eens inleveren, belandt mijn vader in een…

Lees Verder »
wew
Zo is het om 'gestippeld' te wonen
14 december 2020

Gespikkeld wonen of gestippeld wonen is een woonvorm waar je niet voor hoeft te verhuizen! De LVGO, lid van het…

Lees Verder »
vlaardingen 2
Het geluk van Vlaardingen: het vuur wakkert aan
14 december 2020

Kees Penninx van bureau ActivAge, en daarnaast expert van het platform ZorgSaamWonen, schrijft over…

Lees Verder »
vd
Geclusterd wonen in Amsterdam Zuidoost
11 december 2020

Toen een zorgaanbieder het huurcontract opzegde kwamen er in de ‘s Gravendijkdreef in Amsterdam Zuidoost acht…

Lees Verder »
maarten visser
Een eigen visie op zorgvastgoed, waarom?
9 december 2020

Samen met collega’s ontwikkelden we bij bbn adviseurs onze visie op zorgvastgoed: ‘Thuis maar dan beter.…

Lees Verder »

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.